AQSH va Eron o‘rtasidagi ziddiyat global bozorlarga ta’sir qilmoqda. Neft narxi har bir barrel uchun 94 dollardan oshdi. Shu bilan birga, texnologik infratuzilma ham to‘g‘ridan-to‘g‘ri harbiy nishonga aylandi. Endi aksiyalarning qiymati real vaqtning o‘zida o‘zgarib, har sohada risklar boshqa baholanmoqda. Shu beqarorlik sharoitida «BeInCrypto» tahlilchilari — axborot nashri — AQSH bozorida diqqat qilish lozim bo‘lgan uchta aksiyani aniqladilar.
Har bir aksiyada bugungi geosiyosiy o‘zgarishlar bilan bog‘liq, o‘ziga xos sabab bor. Bu aksiyalarning bahosi mart oyining oxirigacha ahamiyatli o‘zgarishni ko‘rsatmoqda.
CF Industries Holdings (Nyu-York fond birjasi: CF)
«CF Industries» kompaniyasi — dunyodagi eng yirik ammiak ishlab chiqaruvchisi (AQSH kompaniyasi) — yanvar oyidagi eng past nuqtasi 75 dollardan 136 dollarga ko‘tarilib, 60% o‘sish qayd etdi. Bu ko‘tarilishga Ormuz bo‘g‘ozining yopilishi sababli yuz bergan azot ta’minoti inqirozi sabab bo‘ldi. Natijada, butun dunyoda azot savdosining qariyb 25 foizi to‘xtab qoldi.
Ammiak asosan Shimoliy Amerikada ishlab chiqariladi. Shu sababli, bu mahsulot narxining ko‘tarilishidan to‘g‘ridan-to‘g‘ri foyda ko‘radi. Bu yil bahorgi ekin ekish mavsumida karbamid (azotli o‘g‘it) narxi 475 dollardan 680 dollarga bir tonna uchun ko‘tarildi. Aynan shuning uchun ham, mart oyining oxirida mazkur aksiyalarga e’tibor berishga arziydi.
Ushbu kompaniya 2025-yilda 7,08 milliard dollar daromad va 33,9 foiz foyda ko‘rsatkichida ishladi, erkin naqd pul oqimi esa 1,79 milliard dollarni tashkil etdi. Kompaniya o‘z aksiyalarini sotib olish uchun 1,34 milliard dollar yo‘naltirgan.
Kundalik grafikka ko‘ra, «CF Industries» aksiyalari «buqa flagi» (o‘sishdan so‘ng qisqa to‘xtalish) modelidan chiqdi va mart oyida yashirin ijobiy tafovut paydo bo‘ldi. Aksiya narxi pastga tushmagan bo‘lsa-da, harakatchan hududning kuchini o‘lchash uchun ishlatiladigan kuchli indikator — RSI (nisbiy kuch indeksi) — past nuqtani ko‘rsatdi. Bu esa, sotuv bosimi susayganini tasdiqlab, aksiyalarni o‘sishga tayyor holga keltirdi.
Texnik tahlillarga ko‘ra, narx 179 dollargacha ko‘tarilishi mumkin. Birinchi muhim to‘siq — 151 dollar. 134 dollardan pastga tushmasa, bu yo‘l ochiq. Pastki tarafda esa 123 dollar eng kuchli texnik tayanch hisoblanadi.
Agar narx 106 dollardan pastga tushsa, bu butun modelning kuchsizlanishiga olib keladi. Xavfli vaziyatlar faqat RSI — nisbiy kuch indeksi — hozirda haddan tashqari baholangan zonada o‘zgarib, narxni pasaytirsa yoki Sulh bitimi bo‘lsa, Yaqin Sharqdagi azot ta’minoti tiklansa yuzaga chiqishi mumkin.
Exxon Mobil korporatsiyasi (Nyu-York fond birjasi: XOM)
Ikkinchi aksiyalardan biri «Exxon Mobil» (AQSH kompaniyasi), neft sanoatidagi yetakchi kompaniya, hozirda 154 dollar atrofida savdolashmoqda. Aksiya bahosi yanvar boshidan 2-martgacha bo‘lgan davrda 35% o‘sdi. Bunga WTI xom neftining narxi har bir barrel uchun 94 dollarlik kritik nuqtadan oshib ketgani, Ormuz bo‘g‘ozining yopilishi va jahon neft ta’minotining 20% qisqarishi sabab bo‘ldi.
«Exxon Mobil» kompaniyasi 2025-yilda rekord darajadagi 4,7 million barrel kunlik ishlab chiqarish orqali 28,8 milliard dollar daromad oldi. Bu oxirgi 40 yildagi eng yuqori ko‘rsatkich. 37,2 milliard dollar kompaniya aksiyadorlariga qaytarildi. Bu esa, neft narxlarining o‘sishi tufayli yutuqlarga erishilganini ko‘rsatadi. Mazkur tendensiya Eron bilan kelishmovchilik boshlanishidan avval ham mavjud edi.
Kundalik grafikka qaralsa, «XOM» aksiyasi dastlab «buqa flagi» modelini shakllantirdi va 12-martda yuqoriga sakrash bilan tasdiqlangan o‘sishni namoyon etdi. Biroq, CMF (Chaikin Money Flow — yirik sarmoyadorlar bosimini ko‘rsatadigan indikator) boshqa natijani ko‘rsatmoqda.
CMF ko‘rsatkichi -0.22da muzlab qolgandek, nol darajadan ancha past. Bu holat narx harakatining davom etayotgan bo‘lishiga qaramay, yirik investorlar tomonidan kuchli himoya yo‘qligini, ko‘proq umumiy bozor hissiyotiga asoslanayotganini bildiradi.
Agar neftdagi xavotirlar davom etsa, baho 180 dollarga, hatto 189 dollargacha ko‘tarilishi mumkin. Pastki chegaralar esa: 147 dollar — kritik tayanch nuqta. 143 dollardan pastga tushish sotuv bosimini kuchaytiradi, 134 dollardan tushsa, barcha o‘sish modelini yo‘qqa chiqaradi.
CMF ko‘rsatkichidagi kuchsizlik, agar sulh muzokaralari faollashsa, narxda pasayish ehtimolini oshiradi.
Nvidia korporatsiyasi (AQSh fond birjasi: NVDA)
Diqqat qilish lozim bo‘lgan uchinchi AQSH aksiyasi — «NVIDIA» (AQSH kompaniyasi), Sunʼiy intellekt uchun chiplar ishlab chiqarishda dunyo yetakchisi. Aksiya narxi hozirda 183 dollar atrofida. Bu yil boshidan uch foizga pasaydi, ammo yil davomida umumiy o‘sish 57 foizga yetib, kompaniyaning poydevori mustahkamligini yana bir bor ko‘rsatmoqda.
Hozirgi paytdagi bozordagi pasayishning asosiy sabablaridan biri – Eronning «Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi» harbiy tashkilotining to‘g‘ridan-to‘g‘ri «NVIDIA» kompaniyasi (kompaniya)ni o‘z nishonlari ro‘yxatiga kiritganini e’lon qilganidir. 11-mart kuni bu ro‘yxatda Amerikaga tegishli 29 ta texnologik infratuzilma ob’ektlari, jumladan «NVIDIA»ning Hayfa shahridagi eng yirik ilmiy-tadqiqot markazi ham borligi ma’lum qilindi.
«NVIDIA» kompaniyasi 2026-moliya yilida 215,9 milliard dollar daromad oldi. Bu o‘tgan yilga nisbatan 65 foizga oshgan. 2027-moliya yilining birinchi choragiga ko‘rsatilgan prognoz esa 78 milliard dollarni tashkil etib, kutilgan natijalardan yuqori bo‘ldi. Bu kompaniya moliyaviy natijalari hali ham kuchli ekani, moliyaviy ma’lumotlar yanada o‘sishni ko‘rsatib turibdi.
Kundalik grafikda «bosh-va-ikkita elka» naqshi tuzilmoqda. Ushbu naqshda bo‘yning kesma chizig‘i – 169 dollar atrofida joylashgan. Ammo, 12-mart kuni CMF (Changyashli Pul Oqimi) indikatori birinchi marta noyabr oxiridan beri nol chizig‘idan yuqoriga chiqdi.
Bu vaziyat oxirgi marta yuz berganida, narx 8 foizga ko‘tarilgan edi. Agar geosiyosiy xavf kamayib, bozor tinchlikka yuz tutsa, narx 182 dollardan yuqorida ushlab tursa va 187 dollar belgisini qayta egallasa, narx tiklanishi boshlanishi mumkin. Agar narx 197 dollardan ham oshsa, umumiy holat «neytral»dan «o‘sish»ga o‘tadi.
Agar Eron bilan bog‘liq ziddiyatlar kuchaysa, 173 dollar darajasi kuchli tayanch (qo‘llab-quvvatlash) nuqtasi bo‘lib qoladi. Bundan pastga tushsa, 169 dollarli bo‘yin chizig‘i ochilishi mumkin. Bu esa narxni o‘lchangan harakat orqali 164 dollar yoki undan ham past darajalarga olib borishi ehtimoli bor.
Hujum xavfi bilan bir qatorda, Eron ziddiyatlari fonida AQSH dollarining kuchayishi ham bosimni oshirishi mumkin. Odatda, xavf kuchayganda texnologik kompaniyalarning o‘sishga yo‘naltirilgan aksiyalari sotib yuboriladi va bu sektordagi kompaniyalar uchun qo‘shimcha bosim paydo bo‘ladi.
