Bitkoin yilning so‘nggi davriga zid vaziyatda kirib bormoqda. Yirik moliyaviy tashkilotlar tomonidan qabul qilinishi hech qachon bunday kuchli bo‘lmagan edi, biroq narx o‘zgaruvchanligi so‘nib turgan ko‘rinadi. Bunga likvidlikning pastligi, uzoq muddatli saqlovchilar tomonidan tokenlarni taqsimlash va dunyo bo‘ylab notekis kapitallar harakati sabab bo‘lmoqda.
Bozorlar 2026-yilga qarab harakat qilar ekan, asosiy savol — Bitkoinning moliyaviy ahamiyati yo‘qmi, degani emas, balki narxi shu ahamiyat darajasiga qachon yetib boradi, degan muammo haligacha ochiq qolmoqda.
Kam likvidlik qisqa muddatli o’zgaruvchanlikka sabab bo’lmoqda
Bitkoin yil yakuniga kelib hamon an’anaviy bayram mavsumiga xos muhitni saqlab turibdi, fundamental yangiliklar esa kam uchramoqda.
«Bayram kunlaridagi tinchlik hali ham likvidlikni cheklab turibdi, shuning uchun joylarda qisqa vaqtda narxning kuchli tebranishlari yuz bermoqda, lekin bu favqulodda holat emas,» — deb qayd etdi «QCP Capital» moliyaviy kompaniyasi tahlilchilari.
Joriy narx tebranishlari ko‘proq ishtiyoriy xaridlar natijasida yuzaga kelmoqda, majburiyatdan emas, deya izoh berishdi «QCP Capital» moliyaviy kompaniyasi tahlilchilari. Ularning so‘zlariga ko‘ra, talab asosan joydagi va cheksiz muddati bo‘lgan birjalardan, ya’ni, likvidlik yetishmayotgan sharoitda yuzaga chiqmoqda.
Xaridlarning bir qismi «MicroStrategy» kompaniyasidan kelib chiqqan bo‘lishi mumkin. Kompaniya dushanba kuni ma’lum qilishicha, u o‘tgan hafta 1 229 bitkoinni o‘rtacha 88 568 dollardan jami 108,8 million dollarga sotib olgan.
Opsion bozorlari kuchsiz o‘sish ehtimolini ko‘rsatmoqda
Juma kuni bo‘lib o‘tgan yirik opsionlar muddatining tugashi ortidan «Deribit» birjasida bitkoin uchun cheksiz muddati bo‘lgan moliyaviy bitimlar foizi deyarli o‘zgarmagan darajadan 30%dan yuqoriga ko‘tarildi. Bu bozor ishtirokchilari orasida ijobiy kayfiyatning kuchayganidan dalolat beradi.
«QCP Capital» moliyaviy kompaniyasi aytishicha, oldin to‘rtta opsion muddati tugashidan oldin uzoq muddatli pozitsiyani ushlab turgan treyderlar, narxni ma’lum chegara ichida ushlab turishgan edi. Endilikda esa ular narx oshgan sari qisqa muddatli pozitsiyani ochib, narx ko‘tarilganda joydagi bitkoin yoki yaqin muddatli call-opsion sotib olishga majbur bo‘lishmoqda. Bu esa narxning oshishini yanada kuchaytiradi.
Dushanba kuni «QCP Capital» moliyaviy kompaniyasining ma’ruzasida cheksiz muddati bo‘lgan bitimlar bo‘yicha haridlar va bitkoin call-opsionlariga talab kuchayganiga e’tibor qaratildi. Ularning ta’kidlashicha, bitkoin narxi uzoq vaqt davomida 94 000 dollardan yuqori turadigan bo‘lsa, bu gamma-ta’sirli keskin narx oshishini keltirib chiqarishi mumkin.
Narx pasayishi bo‘yicha qisqa muddatli xavflarga qarshi sug‘urtalash esa sekinlashdi. Birja ishtirokchilari dekabr oyidagi 85 000 dollarlik put-opsionini yangilashmadi, shu sababli put-opsionlar talabining hajmi kamaydi.
Bundan tashqari, juma kungi tarixiy katta muddat tugashidan so‘ng ochiq foizlarning qariyb 50 foizi yopildi, natijada muhim miqdorda kapital chetda qolib ketdi. «QCP Capital» moliyaviy kompaniyasi tahlilchilari ta’kidlashicha, pozitsiyalar qayta tiklana boshlaydi va bozor yana tebranish holatiga qaytadi, ammo yo‘nalish hali aniq emas.
Osiyo sotib olayotgan bir paytda Amerika Qo‘shma Shtatlari sotmoqda
Ushbu noaniqlik turli hududlarda notekis namoyon bo‘lmoqda. «Laser Digital» moliyaviy kompaniyasi o‘tgan haftani odatdagi bayram davridagi sustkashlik kabi ta’rifladi.
Iqtibosga sazovor jihati shuki, vaqt zonalaridagi faoliyatda yaqqol tafovut ko‘rindi. Bitkoin va Efirium AQSH savdo soatida 3 foizdan ko‘proq pasaydi, lekin Osiyo sessiyalarida o‘z narxini qayta tikladi.
«Laser Digital» moliyaviy kompaniyasi investitsion eslatmasida ushbu namuna asosan yil oxiri AQSHda soliq to‘lovlari uchun tokenlarni sotib yuborish amaliyotiga bog‘liq ekani aytib o‘tildi. Bu yilda kriptovalyutalar aksariyat xalqaro aktivlarga nisbatan past natija ko‘rsatdi. Shuning uchun, doimiy amerikalik sotuvchilar bosimi xorijiy investorlar tomonidan qoplanmoqda.
Bozor faoliyati sekinlashganiga qaramay, «Messari» moliyaviy tahlil kompaniyasi tahlilchilari kriptovalyuta eng yuqori darajadagi institutlar faoliyatiga tobora ko‘proq integratsiya qilinayotganini ta’kidlamoqda. Steyblkoin (barqaror tokenlar) taklifi barcha vaqtlar bo‘yicha eng yuqori darajada. Nazorat organlari esa endi zanjir ichidagi kriptovalyuta bozorlarining infratuzilmasini ochiq muhokama qilmoqda.
«Ammo hozirgi kayfiyat oldindagidan yomonroq tuyulyapti,» — deyiladi «Messari» moliyaviy tahlil kompaniyasining yil yakuni sharhida. Bu esa bozor ishtirokchilari hissiyoti va hakikat o‘rtasidagi farq ortib borayotganini ko‘rsatadi.
2025 yilda bitkoin nega ortda qoldi?
Bitkoin 2025-yil oxiriga kelib oltin va fond bozoridagi aksiyalarga nisbatan sust natija ko‘rsatgani «raqamli oltin» narrativiga shubha tug‘dirdi. Oltin yil boshidan beri 60 foizdan ko‘proqqa o‘sdi, aksiyalar o‘zining rekord darajasida, Bitkoin esa ozgina salbiy natija ko‘rsatdi.
«Messari» moliyaviy tahlil kompaniyasi bu zaiflik tarkibiy emas, balki taklifning ortishiga bog‘liq, deb hisoblaydi.
Yil davomida eski va yirik balansli saqlovchilar sotuvi ustun kelmoqda. Ular institutsional likvidlik chuqurlashganidan foydalandi. Yil boshida, «Galaxy Digital» moliyaviy kompaniyasi bir Satoshi davridagi yirik investorning 80 000 ta Bitkoin sotuvini amalga oshirdi. Zanjir ustidagi maʼlumotlarga ko‘ra, 1 000 dan 100 000 gacha Bitkoinga ega manzillar bir yil davomida yuz minglab tokenlarni tarqatib yuborgan.
Shu bilan birga, ikki asosiy talab manbai sustlashdi. Digital Asset Treasuryga kapital kirimi oktabr oyida kamaydi. Oldingi doimiy xaridor bo‘lgan joydagi Bitkoin ETF’lari esa, hozir net-sotuvchi bo‘lib chiqdi.
Bozor doimiy talablari to‘xtagan, ayni vaqtda ta’minot oshgan sharoitda bu holatga moslashishga majbur bo‘ldi.
«Messari» moliyaviy tahlil kompaniyasi buni doimiy muammo deb bilmaydi. «Shubhalanilsa, uzoqroq davrga qarang,» deydi tahlilchilar. Ular Bitkoin o‘zining eski davrlarida ham uzoq va chuqur pasayishlarni boshdan o‘tkazganiga qaramasdan, keyinroq o‘z kuchini namoyon qilganini eslatadi.
2026-yil uchun Bitkoin narxini aniqlash modeli
Kelajak haqida o‘ylab, «Messari» moliyaviy tahlil kompaniyasi tahlilchilari Bitkoinga endi oddiy to‘rt yillik davr nazariyasi bo‘yicha baho berib bo‘lmasligini qayd etyapti. Endi u makroaktivga aylanib bormoqda va uning narxi ham ko‘proq xalqaro iqtisodiy jarayonlar, pul-kredit siyosati, yirik muassasalar investitsiyalari va davlat byudjet qarorlariga bog‘liq bo‘lib boradi.
Shunga qaramay, «Messari» moliyaviy tahlil kompaniyasi tahlilchilari 2026-yilda aniqlik kirituvchi narxli ssenariylarni ta’kidlab, bozor uchun muhim nuqtalarga e’tibor beradi:
- $86 000 — $90 000 chegarasi kuchli tuzilma asosiy zonasi bo‘lib qolmoqda; bu joyda tokenga bo‘lgan talab yuqori va narx pasayishini cheklashga yordam bermoqda.
- $94 000 — narx uchun asosiy burilish nuqtasi. Uzoq vaqt davomida bu chegaradan yuqoriga chiqish, gamma-ta’sir kuchayib, 2026-yil uchun call-opsionlarning bahosi oshishiga olib kelishi mumkin.
- $100 000 — $110 000 esa, yana bir muhim psixologik va tuzilma to‘siq darajasi sanaladi. Bu qatlamda eski saqlovchilar foyda olish uchun yana sotuvga chiqishlari ehtimoli yuqori.
Ushbu darajalardan narx balandroq bo‘lishi uchun, ETF’lar, korporativ byudjetlar yoki suveren jamg‘armalar orqali yangi institutsional kapital oqimi zarur. Faqat shunda 2026-yilda yangi tarixiy rekord darajalarni ko‘rish mumkin bo‘ladi. Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi.
Uzoq muddatli ishonch saqlanmoqda
Qisqa muddatli noroziliklarga qaramay, «Messari» tadqiqot kompaniyasi tahlilchilari «Bitkoin»ning yo’nalishi borasida qat’iy fikrda turibdi.
Tahlilchilar: «Bitkoin» boshqa barcha kriptovalyutalardan tubdan ajralib turadi va u shubhasiz ravishda eng yetakchi raqamli pul shakli sifatida mustahkam o‘rnashdi», deb yozishdi.
«Bitkoin» so’nggi yillarda deyarli barcha katta tokenlardan ustun kelmoqda. Asosiy sabab — institutsional investorlarning barqaror talabidir. «BlackRock» investitsiya kompaniyasining IBIT nomli spot ETF’lari bozor tuzilmasini o‘zgartirdi. Bugun deyarli 200 ta kompaniya balanslarida «Bitkoin» tutmoqda.
2026-yil tomon qaraganda, «Messari» kompaniyasi o‘z ishonchini asosiy printsiplarda ko‘radi. Hozirgi dunyoda davlat qarzi ortib borayotgan, moliyaviy bosim kuchaygan va haqiqiy daromadlar kamayib borayotgan bir paytda, «Bitkoin»ning aniq belgilangan pul siyosati, o‘z tokenlarini mustaqil saqlash imkoni va butun dunyoda erkin harakatlantira olish xususiyati hali ham tengsizligicha qolmoqda.
