Aave kompaniyasining narxlarni aniqlash tizimidagi kichik sozlama mos kelmasligi mashhur tokenning haqiqiy bozor qiymatidan arzonga ko‘rinishiga sabab bo‘ldi va shu sababli foydalanuvchilarning jami 26 million dollarlik pozitsiyalari yo‘qotildi.
Ta’sir ko‘rsatgan token — Wrapped stETH (wstETH), ya’ni foyda keltiruvchi aktiv bo‘lib, u ko‘pincha «Aave» kreditlash platformasida garov sifatida ishlatiladi.
Narx aniqlashdagi xato qanday qilib millionlab majburiy sotuvlarga sabab bo‘ldi
«Aave» kabi ko‘plab kreditlash protokollari narxlarni aniqlovchi axborot manbalariga tayanadi. Bu metod orqali qarz oluvchining garovi yetarlimi yoki yo‘qligini, qarzlarini qoplashga qodirligini baholashadi.
Agar garov qiymati pasaysa, tizim avtomatik tarzda pozitsiyalarni yopadi va shu yo‘l bilan kreditorlarni himoya qiladi. Bu safar esa, garov qiymati amalda pasaymagan edi. Faqatgina «Aave» tizimi uning qadri tushdi, deb noto‘g‘ri xulosa chiqargan.
Protokol xavfsizlik uchun CAPO deb ataluvchi mexanizmdan foydalanadi. Bu to‘liq nomi Capped Asset Price Oracle bo‘lib, narxning sun’iy ko’tarilishiga qarshi ishlaydi. Sun’iy narx o‘sishini zarar keltirish uchun ishlatadigan firibgarlar uchun yo‘l bermaydi. firibgarlik uchun imkon qoldirmaydi.
CAPO mexanizmi aslida aktiv narxi qanchalik tez ko‘tarilishi mumkinligiga cheklov o‘rnatadi. Bu ikki ichki sozlama orqali ishlaydi. Ularning har ikkalasi bir xil ishlashi kerak. Biroq, ushbu sozlamalar muvofiqligini yo‘qotgan edi.
- Biri ichki tezlik cheklovi tufayli qisman yangilandi
- Ikkinchisi esa go‘yoki to‘liq yangilanish bo‘lganidek ilgarilab ketdi.
Shu farq natijasida, «Aave» wstETH narxini asl qiymatidan taxminan 2,85% pastroq qilib hisoblab yubordi.
Odatdagi foydalanuvchilar uchun 2,85% tafovut hech nima degani emas. Ammo zo‘r ishtiyoq bilan kredit olishgan, garov chegarasiga yaqin bo‘lganlar uchun bu farq yetarli bo‘ldi. Natijada ularning hisoblari majburiy likvidatsiya holatiga tushib qoldi.
Likvidatsiya qilgan foydalanuvchilarga nima bo‘ldi?
Jami 34 ta hisob qaydnomasi bo‘yicha, aslida xavfsiz bo‘lgan qarzlarni qoplash uchun 10 938 dona wstETH token zo‘rlik bilan sotilgan.
Uchinchi tomon botlari «Aave»ni likvidatsiya imkoniyatlari uchun doimiy nazorat qiladi. Bu holatda ular taxminan 499 efirium (ETH) miqdorida foyda ko‘rishgan, deb yozadi «Chaos Labs» risklarni boshqarish firmasi o‘zining tahlil hisobotida.
«Aave» kompaniyasining o‘zi esa zarar ko‘rmadi. Hech bir kredit qoplanmay qolmadi va platforma zaxiralariga ham tegilmadi.
«Aave protokoli uchun hech qanday manfiy ta’sir bo‘lmadi», deb ishontirdi kompaniya asoschisi va bosh direktori Stani Kulechov.
Biroq, likvidatsiyaga uchragan foydalanuvchilar haqiqiy iqtisodiy zarar ko‘rdilar. «Aave» bu yo‘qotishlarni qoplash ustida ish olib bormoqda.
Protokol «BuilderNet qaytargan to‘lovlar» orqali 141,5 efirium (ETH) lik mablag‘ni va yana 13 ETH xizmat haqlarini orqaga qaytarishga muvaffaq bo‘ldi.
Olib qaytilgan mablag‘ bevosita zarar ko‘rgan foydalanuvchilarga yo‘naltiriladi. «Aave» kompaniyasi qolgan zarar — maksimal 345 ETH — ni ham kompaniya daromadlari hisobidan to‘ldirish uchun mo‘ljallangan «DAO xazinasidan» qoplashini tasdiqladi.
Jamiyat a’zosi Frida ochiq forumda bir savol bilan chiqqan: ««Chaos Labs» risklarni boshqarish firmasi — u «Aave»da orakl konfiguratsiyalarini boshqaradi — bu mas’uliyatni baham ko‘rishi kerak emasmi?»
«Chaos Labs» kompaniyasi bu vaziyatda javobgarlikni o‘z zimmasiga oladimi? Qarz oluvchilar yo‘qotishlarini qoplashda ushbu kompaniya qandaydir hissador bo‘lib qatnashadimi?», deya savol berdi Frida.
«Aave» kompaniyasining o‘z tahlilida «Chaos Labs» aksiyadorlik tashkilotiga aniq ayb yuklanmadi. Voqeaga tizim sozlamalaridagi tafovut sifatida baho berildi, uni dizayn xatosi deb hisoblashmadi.
Risklarni boshqarish firmasi ham tovon to‘lashga hissa qo‘shadimi, bu hozircha noma’lum. «Aave» kompaniyasi «BeInCrypto» axborot agentligining sharh so‘roviga darhol javob bermadi.
Biroq, «Chaos Labs» tashkiloti asoschisi Omer Goldberg har bir zarar ko‘rgan foydalanuvchi kompenstatsiya olishini bildirdi.
«Har bir zarar ko‘rgan foydalanuvchi to‘liq qoplanadi. «Aave DAO» SPlari (maxsus vakillari) to‘lov rejasi ustida ishlamoqda va uni tez orada taqdim etadi», deb yozdi Omer Goldberg.
Voqea vaqtida vaqtincha to‘xtatilgan wstETH tokenlari bo‘yicha qarz olish limitlari tez orada ikkala ta’sir ko‘rsatgan «Aave» bozori uchun ham oldingi holatiga qaytariladi.
AAVE tokeni post-voqea tahlili ommaga e’lon qilingach, 1,53% ga qimmatlashib, 110,52 dollar bo‘ldi. Bu natija bozor ushbu yechimni yetarli darajada zararlarni boshqarish deb baholaganini bildiradi.
