«Blockstream» kompaniyasi bosh direktori Adam Bek «Bitkoin» (Bitkoin) tarmogʻi 2026-yil avgustida maynerlarni «ishdan bo‘shatadi» degan tarqalgan da’volarni rad etdi. Unga ko‘ra, dasturchi Lyuk Dashjr shunchaki boshqa qazib olish qoidalari asosida ishlaydigan yangi token tayyorlayapti.
Bu daʼvo shu hafta «X» ijtimoiy tarmogʻida keng tarqaldi. Adam Bek tushuntirib o‘tdiki, asli «Bitkoin» o‘zgarishsiz qolmoqda va bu loyiha muqobil token chiqarilishi bo‘lib, «Bitkoin» mayningining to‘xtatilishi emas.
Nima uchun «Maynerlarni ishdan bo‘shatish» gaplari tarqaldi?
Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan postlarda Dashjr «maynerlarni ishdan bo‘shatishga tayyorlanyapti» deb da’vo qilindi. Biroq, Adam Bek bu fikrni «X» ijtimoiy tarmog‘idagi postida yolg‘on va noto‘g‘ri talqin deb atadi.
Bu chalkashlik BIP-110 taklifi yuzasidan qizg‘in bahs ortidan paydo bo‘ldi. Dashjr tarafdorlari ilgari surayotgan ushbu taklif, «Bitkoin»da moliyaviy bo‘lmagan, masalan, rasmlar kabi maʼlumotlarni saqlashni cheklashni xohlamoqda. Buning muddati 2026-yil avgust boshida tugaydi, biroq juda kam sonli maynerlar va tugun egalari bu g‘oyani qo‘llab-quvvatlamoqda.
Bitkoin o‘zi uchun maxsus yaratilgan mayning kompyuterlari yordamida bir hil matematik usul asosida ishlaydi. Agar bu usul o‘zgarsa, barcha mavjud qurilmalar bir zumda nafakatsiz bo‘lib qoladi. Shu sababli, tanqidchilar Dashjr butun mayning sohasini haydashni ko‘zlamoqda deb o‘ylashdi.
Joriy yilning iyun oyida Adam Bek «Bitkoin» uchun fork (tarmoqlanish) xavfi borligi haqida ogohlantirdi va bu bahs natijasida kichik, raqobatchi zanjir paydo bo‘lishi mumkinligini bildirdi. «MicroStrategy» kompaniyasi asoschisi Maykl Seylor esa bu taklifni «Bitkoin» protokoli uchun xavf deb atadi, bu esa yirik sarmoyadorlar orasida xavotir kuchayganini ko’rsatdi.
Bek loyihani «Bitcoin Gold» bilan solishtirdi
Adam Bekning fikriga ko‘ra, bu reja «Bitcoin Gold» (BTG) tokeniga o‘xshaydi. Ushbu token 2017-yilda «Bitkoin» kodini ko‘chirib olib, oddiy grafik kartalarda mayning qilish tizimiga o‘tgan edi. Katta va’dalarga qaramay, u asl «Bitkoin» darajasiga yetolmadi. Adam Bekning fikriga ko‘ra, «Bitkoin»ning ulkan hisoblash quvvatisiz (Terahash) takroriy nusxa xavfsizlikdan ancha ortda qoladi.
Boshqa tomondan, Lyuk Dashjr bir necha yildan beri mayning qoidalarini o‘zgartirish tarafdori sifatida chiqish qilmoqda. Unga ko‘ra, «Bitmain» kompaniyasi — bu mayning qurilmalari asosiy qismini ishlab chiqaradigan korxona. Dashjrning fikricha, bu holat juda katta kuchni kam sonli guruhlarda jamlaydi.
Vaziyat ayricha sezgir bo‘lib qoldi, chunki joriy yilda mayning yanada kam daromad keltirdi — mart oyida mayning murakkabligi keskin pasaydi. Bu esa qiyinchilikka duch kelgan maynerlarning ayrimlari o‘z faoliyatini sun’iy intellekt (AI) sohasiga o‘tkazishiga olib keldi. Shu bilan birga, Bitkoin kursining sustligi maynerlarning daromadini yanada qisqartirdi.
Hozirgi ochiq savol — Dashjrning yangi tokeniga kim ergashishi. Tarixan, shunga o‘xshash «Bitkoin» nusxalari tez so‘nib, haqiqiy raqobatchiga aylanmagan. Avgustga qadar bo‘ladigan bir necha hafta ichida bu safargi urinishning taqdiri ham ayon bo‘ladi. Hozircha esa «Bitkoin» maynerlari o‘z ishini avvalgi tartibda davom ettirmoqda: Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi uchun mehnat qilishda davom etmoqdalar.
