Qonunchilar hanuzgacha to’xtab qolgan CLARITY Act («CLARITY Act» – Qoʻshma Shtatlarning asosiy kriptovalyuta bozor tuzilmasi toʻgʻrisidagi qonuni) loyihasini jonlantirish uchun murosa izlamoqda. Senatorlar endilikda stablekoin (doimiy qiymatga ega raqamli token) daromadiga oid qoidalar bo’yicha yangi kelishuvga erishish yo’llarini o‘rganmoqda, negaki bu boradagi muzokaralar joriy oy boshida yana boshi berk ko’chaga kirib qoldi.
O‘tgan hafta banklar Oq uy (AQSH Prezident Ma’muriyati tashkiloti) tomonidan taklif etilgan va stablekoin mukofotlariga oid kelishmovchiliklarni yechishga qaratilgan taklifni rad etdi. Ular hanuzgacha kriptovalyuta mahsulotlari an’anaviy bank omonatlari bilan raqobat qiladigan bo‘lishini xohlamaydi.
Banklarning rad javobi qonun loyihasini AQSH Senatida to‘xtab turishiga sabab bo‘ldi va yangi savollarni yuzaga keltirdi. Endilikda, AQSH Kongressi mazkur qonun loyihasini 2026-yilgi oraliq saylovlardan oldin qabul qilolarmikan, degan savol dolzarb bo‘lmoqda. Vaqt omili esa muhim ahamiyat kasb etmoqda.
Muzokaralar davom etmoqda, ammo qonun loyihasi haligacha qabul qilinmadi
CLARITY Act («CLARITY Act» – AQSH asosiy kriptovalyuta bozor qonuni) 2025-yil iyul oyida «Vakillar palatasi» (Amerika qonun chiqaruvchi organi) tomonidan ikki partiya ishtirokida tasdiqlandi. Ushbu bosqichdan so‘ng, qonun loyihasi «Senat bank ishlar qo‘mitasi» (AQSH Senati qo‘mitasi) ko‘rib chiqishiga o‘tdi. U yerda esa to‘xtab qoldi.
Asosiy kelishmovchilik stablekoin daromadi masalasida. Banklar fikriga ko’ra, stablekoinlar orqali foiz yoki mukofot ko‘rinishida daromad olishga ruxsat berilsa, bu mablag‘larni an’anaviy bank tizimidan olib chiqib ketishga olib kelishi mumkin.
Kriptovalyuta kompaniyalari esa mukofotlar raqamli aktivlar bozorining odatiy qismidir va ularni to‘liq taqiqlash kerak emas, deb hisoblamoqda.
Sababi, muzokaralarda ushbu nizo hal etilmaganligi tufayli, Senat hali qo‘mita darajasida muhokama sanasini belgilamadi. Ushbu bosqichsiz qonun Senatga to‘liq ovozga qo‘yilmaydi.
Ayni paytda senatorlar hamon murosa tilini ishlab chiqishga harakat qilmoqda.
Ba’zi takliflarda to‘lov va tranzaksiyalar uchun stablekoin mukofotiga cheklangan tarzda ruxsat berish, biroq faolsiz (harakatsiz) mablag‘larga foiz to‘lanishini cheklash taklifi bor. Shunga qaramay, banklar har qanday depozitga o‘xshash tuzilmalarga shubha bilan qaraydi.
Nihoyat, muzokaralar davom etmoqda, biroq jarayon juda sekin kechmoqda.
Oraliq saylovlardan oldingi vaqt
Ommaviy muammolardan biri – bu vaqt muammosi.
Kongress (AQSH qonunchilik organi) mazkur qonunni 2026-yil noyabr oyidagi oraliq saylovlargacha qabul qilishi kerak, agarda deputatlar uni shu sessiyada qonun darajasiga ko‘tarishni istasa. Lekin Kongress ish jadvali real imkoniyatlarni juda cheklab qo‘ygan.
Amalda esa, uchta imkoniyat oynasi qoldi.
Birinchi oynali davr: bahor (mart—may)
Birinchi va eng ehtimolli imkoniyat ayni paytda yuz bermoqda.
Agar muzokarachilar yaqin haftalarda stablekoin daromadi bo’yicha kelishuvga erishsa, «Senat bank ishlar qo‘mitasi» qonunni mart oxiri yoki aprel oyining o‘rtalariga muhokamaga chiqarishi mumkin. Shu tariqa, Senat qonunni bahor oxiriga qadar ovoz berishga olib chiqishi ehtimoli ko‘proq.
Mazkur imkoniyat CLARITY Act tez qabul qilinishi uchun eng yaxshi imkoniyatdir.
Biroq, Senat ish jadvalida shundoq ham mart oxiri va may oyida bir nechta tanaffuslar ko‘zda tutilgan.
Aniq aytilsa, senatorlar 30-martdan 10-aprelgacha, so‘ngra 4-maydan 8-maygacha va 25-maydan 29-maygacha faoliyat yuritmaydi.
Bu esa qonun loyihasi muhokamasi, Senat ovoziga qo‘yish va Vakillar palatasi bilan kelishma uchun haqiqiy vaqtni keyingi 8-10 haftaga jamlab qo’yadi.
Ikkinchi davr: Yozning boshida (iyun–iyul)
Memorial kungacha yana vaqt bor, ammo bu ancha murakkab.
«Reuters» (xalqaro axborot agentligi) xabariga ko’ra, Senat asosiy ovoz berishi uchun vaqt juda cheklangan, chunki qonunchilar yoz faslida saylovoldi tashviqot ishlari uchun Vashingtondan ketadi. Bu stablekoin daromadi, etik normalar va noqonuniy moliya haqidagi bandlarda hal etilmagan nizolari bor qonun uchun jiddiy to‘siqdir.
Senat iyun oyining 29-sanasidan iyulning 10-sanasigacha ham tanaffusda bo‘ladi, bu esa imkoniyat oynasini yanada qisqartiradi.
Bundan tashqari, agar Senat qonun loyihasini Vakillar palatasidagi matnga nisbatan boshqa tahrirda qabul qilsa, u holda ikkala versiyani birlashtirish uchun yana qo‘shimcha kelishuv zarur bo‘ladi.
Bu qo‘shimcha bosqich olib borilayotgan islohotlarni yanada sekinlashtirishi mumkin.
Uchinchi oyna: sentyabr
Bu – saylovgacha bo‘lgan oxirgi real imkoniyat, biroq u ham oson emas.
Senat avgustning 10-sidan sentabrning 11-sigacha, so‘ngra 5-oktabrdan 6-noyabrgacha tanaffusda bo‘ladi; ya’ni, deyarli butun oktyabrda ish yuritilmaydi.
Shu sababli, agar rahbarlar qonunni shoshilinch deb topsa, faqat sentabrning qisqagina davrida uni ko‘rib chiqish imkoniyati qoladi.
Amalda, ushbu davr qisqa va siyosiy jihatdan murakkab. Muhim qonun loyihalari saylovga juda yaqin vaqtda qabul qilinishi odatda juda kam uchraydi, faqat rahbarlar uni alohida zarur deb hisoblasa, qabul qilinadi.
