Bitkoin (hisoblash quvvati) mart oyining so‘nggi haftasiga $67 400 atrofida savdoda kirib keldi. U AQSHning muhim iqtisodiy yangiliklari fonida savdo qilmoqda. Ushbu yangiliklar bozorni ikki oy davom etgan barqarorlikdan chiqarishi yoki Bitkoinni pasayuvchi hududga chuqurroq tushirib yuborishi mumkin.
Ushbu olti muhim hisobotda mehnat bozorining talab darajasi, iste’molchilarning ahvoli va «Federal Reserve» (Markaziy bank) ko‘rsatmalari yoritiladi. Har bir ma’lumot, 2026-yil uchun kriptobozo rining asosiy ustuni bo‘lib turgan foiz stavkasi pasayishi kutilishiga bevosita ta’sir qiladi.
Pauell bitkoin barqarorlashar ekan, umumiy kayfiyatni belgilamoqda
«Federal Reserve» (Markaziy bank) rahbari Jerom Pauell dushanba kuni soat 10:30da (ET vaqti bilan) so‘zga chiqadi. Bu voqea bozorda yuqori ta’sirli hodisa sifatida belgilangan.
Oldindan ma’lum bir mavzu e’lon qilinmagan bo‘lsa-da, treyderlar har bir jumlani diqqat bilan tahlil qiladi. Ular Markaziy bank bu yil foiz stavkalarini pasaytirish imkonini ko‘rayotgan-ko‘rmayotganiga aniqlik kiritishga harakat qilishadi.
Vaziyat nihoyatda keskin. «Federal Reserve» (Markaziy bank) mart oyidagi uchrashuvda foiz stavkasini 3.50% – 3.75% darajasida o‘zgarishsiz qoldirdi. Yangilangan prognozga ko‘ra, 2026-yilda atigi bitta pasaytirish reja qilingan.
Jerom Pauell inflyatsiya bilan bog‘liq ijobiy natijalar kutgandan sekin kechayotganini tan oldi. Xizmatlar narxi esa hanuz yuqori qolayotganidan xavotir bildirdi.
Agar Pauell nutqida yumshoq, ehtiyotkorona fikrlar aytilsa, ayniqsa mehnat bozori yetarlicha soviganligi haqida gapirilsa, stavkalar tezroq pasayishi ehtimoli kuchayadi va bozor yengillik bilan o‘sishga harakat qiladi.
Aksincha, keskin, qat’iy bayonotlar dollarni mustahkamlab, AQSH davlat obligatsiyalari foizlarini oshirib yuborishi mumkin. Bu esa kriptovalyutaga bo‘lgan xavf-xatar ishtahasini kamaytiradi.
Bitkoin mart oyi davomida $65 000 dan $76 000 gacha bo‘lgan oraliqda savdo qilindi. Bunga uning 2025-yil oxirida o‘rnatilgan $126 000 tarixiy maksimumidan keskin tushishi sabab bo‘ldi.
Spot Bitkoin ETF’lari mart oyining boshida ketma-ket yetti kun ichida $1,47 milliardlik sarmoya jalb qilgan edi. Biroq, FOMC yig‘ilishidan so‘ng pul chiqishi qayta boshlandi.
«CME FedWatch Tool» (indikator) hozirda aprel’oida foiz stavkasi o‘zgarmasligining ehtimoli 96% ni tashkil etishini ko‘rsatmoqda, ammo foizni oshirish ehtimollari ham ortib bormoqda.
Bunday vaziyat Bitkoinni dushanba tongida Markaziy bankning har qanday bayonotiga juda sezgir qilib qo‘ydi.
Seshanba kunidagi ikki hisobot mehnatga talab va iste’molchilar ishonchini sinovdan o’tkazadi
Seshanba kuni soat 10:00 da (ET) ikkita muhim hisobot e’lon qilinadi.
- JOLTS bo‘sh ish o‘rinlari statistikasi
Fevral оyidagi JOLTS bo‘sh ish o‘rinlari hisoboti mehnat talabining bir necha oydan beri pasayishda davom etayotganini ko‘rsatadi. Prognozlar 7 million atrofida ish o‘rni bo‘lishini taxmin qilmoqda, bu yanvar oyidagi 6,95 millionga nisbatan ozgina ko‘proqdir.
JOLTS Bitkoin uchun muhimdir, chunki bu ko‘rsatkich mehnat bozorining qanchalik «issiqligini» (ya’ni, mehnatga talab ustunligini) aniqlashda Markaziy bank uchun asosiy manba hisoblanadi. Bo‘sh ish o‘rinlari kamayishi ish beruvchilar ishga olishdan tortinayotganidan dalolat beradi. Natijada ish haqi bosimi ham sekinlashadi va foiz stavkasini pasaytirish ehtimoli kuchayadi.
7 milliondan past ko‘rsatkich 2025-yil o‘rtasidan boshlangan mehnat bozori sovuqligi tendensiyasini tasdiqlaydi. Bu esa foiz stavkalari pasayishi borasidagi ishonchni oshiradi va an’anaviy ravishda Bitkoin uchun ijobiy ishoradir.
- Iste’molchilar ishonch indeksi
«Conference Board» (tadqiqot instituti) tomonidan o‘tkazilgan mart ishonch indeksi ma’lumotlari ham shu vaqtda e’lon qilinadi. Kutilishi bo‘yicha natijalar 88,0 atrofida bo‘ladi, oldingi ko‘rsatkich esa 91,2 edi.
Iste’mol xaridlari AQSH yalpi ichki mahsulotining taxminan 70 foizini tashkil qiladi. Iste’molchilar ishonchi keskin pasaysa, odamlar pul harajat qilishga unchalik tayyor emasligini ko‘rsatadi.
Kriptovalyuta bozorlari uchun — agar ishonch indeksida natija past chiqsa va JOLTS statistikasi ham kuchsiz bo‘lsa, bozorga yumshoq, ijobiy narrativ paydo bo‘ladi. Bu esa foiz stavkalarini tezroq pasaytirish haqidagi kutishlarni kuchaytiradi va avvallari ham tavakkal investitsiyalar uchun ijobiy muhit yaratgan.
Ish o‘rinlari bo‘yicha hisobot oldidan chorshanba kuni asosiy tayyorgarlik
Chorshanba kuni ikki muhim e’lon bo‘ladi. Ular asosiy voqea bo‘ladigan juma kuniga tayyorgarlik sifatida xizmat qiladi.
- ADP norasmiy qishloq xo‘jaligiga oid bandlik hisobotlari
Mart oyi uchun ADP norasmiy ishga qabul hisobotlari soat 08:15da (ET) e’lon qilinadi. Taxminan 63 mingta xususiy soha ish o‘rinlari qo‘shilishi kutilmoqda.
ADP ma’lumotlari so‘nggi oylarda rasmiy «Bureau of Labor Statistics» (Mehnat statistikasi byurosi) raqamlaridan farq qilmoqda. Ammo kutilmagan raqamlar bozorga sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda.
- Chakana savdo ko‘rsatkichi
Soat 8:30 da, Sharqiy vaqt bo‘yicha, fevral oyi uchun kechiktirilgan chakana savdo hisoboti e’lon qilinadi. Umumiy fikrga ko‘ra, yanvar oyidagi 0,2% pasayishdan so‘ng, fevralda oyma-oy 0,4% o‘sish kutilmoqda.
Bu ko‘rsatkich eng to‘g‘ri tarzda iste’molchilar harajatlarini aks ettiradi va neft narxlari oshganiga hamda aholining ishonchi susayganiga qaramay, oilalar xarid qilish quvvatini saqlab qoldimi yoki yo‘qmi, ochiqlaydi.
Agar ham ADP, ham chakana savdo natijalari kutilganidan past bo‘lsa, bu iqtisodiy pasayish xavotirlarini kuchaytiradi va foiz stavkalarini pasaytirish ehtimoli oshadi. Natijada, «Bitkoin» qiymati taxminan 68 000 – 70 000 dollarga tushib ketishi mumkin.
Agar ikkala ko‘rsatkich prognozdan yuqori chiqsa, bu «mustahkam iqtisodiyot» narrativini qo‘llab-quvvatlaydi, davlat obligatsiyalari («Treasury yields») va dollar kuchayadi, bu esa «Bitkoin» ga bosim qiladi.
Bu vaziyat «Bitkoin» uchun har ikki tomonga ta’sir etishi mumkin. Zaif ma’lumotlar pul-kredit siyosatini yumshatish uchun imkoniyat yaratadi, ya’ni bozorda ko‘proq pul aylanadi. Lekin haddan tashqari pasayish inqiroz qo‘rquvini keltirib chiqarsa, xavfli aktivlar, jumladan kriptovalyutalar ham, aksiyalardek qadrsizlanishi mumkin. Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi — bular natijalarga bog‘liq.
Mart oyining ish o‘rinlari haqidagi hisobot yopiq bozor sharotida e’lon qilindi
Juma kuni AQSH «Ish kuchi statistikasi byurosi» (BLS davlat tashkiloti) tomonidan taqdim etiladigan bandlik holati hisobot haftaning eng muhim voqeasidir. Bu hisobot Juma kuni soat 8:30 da e’lon qilinadi.
Bu xizmat «Yaxshi juma» kuniga to‘g‘ri keladi, natijada fyuchers bozorlari harakat qilsa-da, aksiyalarning asosiy savdosi Dushanbagacha boshlanmasligi mumkin.
«FactSet» (tahliliy kompaniya) prognoziga ko‘ra, iqtisodiyotga 45 000 ta yangi ish o‘rni yaratilishi kutilyapti; bu fevraldagi kutilmagan –92 000 ga nisbatan biroz yaxshilanishdir.
Ishsizlik darajasi 4,4% dan 4,5% ga ko‘tarilishi kutilmoqda. O‘rtacha soatlik ish haqi esa oyma-oy 0,3% va yillik hisobda 3,8% ga oshishi prognoz qilinmoqda.
Fevral hisobotidagi natija 2020 yil dekabrdan buyon eng past bo‘ldi. Sog‘liqni saqlash sohasida 28 000 ish o‘rni yo‘qotildi, bunga sabab doimiy norozilik harakatlari bo‘ldi. Federal davlat xizmatlari ro‘yxatida 10 000 ta kamayish kuzatildi, avvalgi oylar raqamlari esa ancha pastga tushirildi. Bu natijalar ham aksiyalar, ham kriptovalyutalar bozorini larzaga soldi, «Bitkoin» 70 000 dollar atrofida barqarorlashishdan oldin shu narxga tushdi. Kriptosohada vaqt – bu nafaqat pul, balki ishonch.
Agar yangi ish o‘rinlari soni 50 000-60 000 atrofida bo‘lsa, bu holatni iqtisodiy tiklanish emas, balki barqarorlashuv sifatida baholash mumkin. Chunki tariflar joriy etilishidan oldingi oyda yangi ish o‘rinlari soni 180 000 atrofida edi. Bu natija foiz stavkasi bo‘yicha kutilmalarni o‘zgartirmaydi va «Bitkoin»ni narxlar oraliqda ushlab turishi mumkin.
Asosiy xavfli holatlar muhim ahamiyatga ega: agar hisobot manfiy bo‘lsa va yana ketma-ket ish o‘rinlari yo‘qotilishi qayd etilsa, bu iqtisodiy pasayish haqida xavotirlarni oshiradi, shunga qaramay, foiz stavkasining tushirilishiga qaramasdan, «Bitkoin» 62 000–63 000 dollar oralig‘iga pasayishi mumkin.
Agar ish o‘rinlari soni 100 000 dan ko‘proq bo‘lsa, ayniqsa ish haqlari oshishi fonida, bu «foiz stavkasi uzoq vaqt yuqorida turadi», degan xavotirlarni tiklashi va dollarning mustahkamlanishi bilan birga kriptovalyutalarga bosim o‘tkazishi mumkin.