2026-yil yanvar oyida AQSh ISM (Ta’minot Boshqaruvi Instituti) ishlab chiqarish sohasidagi sotib olish menejerlari indeksi (PMI) 52,6 ga yetdi va bir yil ichida ilk bor muhim bo‘lgan 50 darajasidan yuqoriga chiqdi.
Yanvardagi natija qisqarishdan o‘sishga o‘tishni bildiradi. Investorlar va tahlilchilar esa hozirda ishlab chiqarish PMI tendensiyalari bilan Bitkoin narxi o‘rtasidagi bog‘liqliklarni o‘rganmoqda.
AQSH ishlab chiqarish indeksi bir yil davom etgan pasayishdan so‘ng o‘sish darajasiga chiqdi
AQSh ISM ishlab chiqarish PMI – bu iqtisodiy ahvol bo‘yicha muhim ko‘rsatkich bo‘lib, mamlakat ishlab chiqarish sektori haqida tezkor maʼlumot taqdim etadi. Bu indeksni «Institute for Supply Management» (Ta’minot Boshqaruvi Instituti) tashkiloti taqdim qiladi.
U butun AQSh bo‘ylab sotib olish menejerlari o‘rtasida o‘tkazilgan so‘rovnomalarga asoslanadi. Ular yangi buyurtmalar, ishlab chiqarish hajmi, ishchilarning soni, yetkazib beruvchilarning tezligi va zahiralar holati haqida axborot berib, ishlab chiqarish faoliyati bo‘yicha real vaqt rejimida ma’lumot beradi.
PMI 0 dan 100 gacha bo‘lgan shkalada o‘lchanadi. 50 dan yuqori natija ishlab chiqarishda o‘sish borligini, 50 dan past natija esa sohada qisqarish mavjudligini ko‘rsatadi.
2026-yil yanvar oyida ISM ishlab chiqarish PMI taxminlardan oshib, 2025-yil dekabrdagi 47,9 dan 52,6 ga o‘sdi. Bu ko‘rsatkich 2022-yil avgustidan buyon eng yuqori natija hisoblanadi va deyarli bir yillik qisqarishdan so‘ng o‘sishga qaytganini bildiradi.
Bundan tashqari, indeks birinchi marta 2025-yil yanvaridan boshlab 50 darajasidan yuqoriga ko‘tarildi. 4,6 punktga o‘sish ishlab chiqarish sohasidagi kayfiyatning ancha o‘zgarganini bildiradi.
Ishlab chiqarish PMI (sotib olish menejerlari indeksi) kengayishining Bitkoin uchun qanday ma’nosi bor?
So‘nggi paytdagi AQSh ishlab chiqarish PMI’dagi tiklanish kriptovalyuta jamiyatida ishonchni oshirdi. Asosiy savol: nega? Tahlilchilarning fikricha, PMI o‘sish bosqichlari ko‘pincha Bitkoin narxining tez rivojlanish davrlari bilan mos kelgan.
Kripto savdogar Mixail van de Poppe ham shu fikrni ilgari suradi: Bitkoin va kriptovalyuta bozoridagi «buqa bozori» odatda PMI 50 darajadan yuqorida bo‘lsa, yuzaga kelgan.
Indeks qayta o‘sish bosqichiga chiqib, u makroiqtisodiy shart-sharoitlar yana raqamli aktiv bozorida o‘sish uchun poydevor bo‘lishi mumkinligini ta’kidladi.
“Bitkoin va kriptoda oldingi buqa bozorlar indeksi 50 dan yuqorida bo‘lsa yuz bergan. Biz 50 dan past eng uzoq davrdan chiqdik, ammo muhim inqiroz bo‘lmadi. Endi Bitkoinda porlash vaqti. Ayirbosh bozor yakuniga juda yaqinmiz”, deb yozdi Mixail van de Poppe.
Kripto tahlilchi TheRealPlanC, Bitkoin tahlili faqat an’anaviy to‘rt yillik “halving” (blok mukofoti kamayishi) narrativi bilan cheklanmasligi, balki keng makroiqtisodiy va biznes tsiklini inobatga olish kerakligini ko‘rsatdi.
“Agar siz Bitkoin siklini faqat 4 yillik halving illyuziyasidan emas, balki biznes tsikli va makroiqtisodiy nuqtai nazardan tahlil qilishni boshlamasangiz… bu Bitkoin buqa bozorining ikkinchi kuchli bosqichini butunlay o‘tkazib yuborasiz!”, deya ogohlantirdi TheRealPlanC.
Ishlab chiqarish PMI: Pul-kredit siyosatini ko’rsatadigan indikator, ammo to‘g‘ridan-to‘g‘ri bitkoin narxiga bevosita ta’sir qilmaydi
Ba’zi tahlilchilar PMI’dagi o‘sish Bitkoin narxiga bevosita ta’sir ko‘rsatmasligini ta’kidlashadi. Brettning aytishicha, indeks asosan kelajakda pul-kredit siyosati qanday bo‘lishi mumkinligini bildiradi. Kriptovalyuta bozoridagi kutishlarni shakllantirishda ushbu farqni to‘g‘ri tushunish muhim.
“ISM – Bitkoin uchun to‘g‘ridan-to‘g‘ri indikator emas. U ko‘proq Federal zaxira tizimi (AQSh markaziy banki) siyosati uchun kelgusidagi tendensiyalarni bildiradi”, deya ta’kidladi Brett.
Brettning so‘zlariga ko‘ra, bu natija umuman iqtisodiyot uchun ijobiy bo‘lsa-da, bozorlar uchun bir eslatmani o‘z ichiga oladi. Odatda yuqori ISM ko‘rsatkichi Federal zaxira tizimi uchun foiz stavkalarini tezda pasaytirish zaruratini kamaytiradi.
Tarixiy jihatdan, ISM o‘sish bosqichida bo‘lsa, Federal zaxira tizimi narxlarni pasaytirishdan ko‘ra, stavkalarni ushlab turish yoki hatto oshirish tarafdori bo‘lgan. Yuqori foiz stavkalari esa umumiy holda kriptovalyuta bozori uchun to‘g‘ri kelmaydi. Moliyaviy sharoitlar qattiqlashganda, bozorda likvidlik kamayadi va Bitkoin kabi aktivlarga talab pasayadi.
Tahlilchi Bitkoin va indeks o‘rtasida tarixda bir necha bor farqlanish bo‘lganiga ham e’tibor qaratadi. 2014-yildan 2015-yilgacha va yana 2018-yildan 2019-yilgacha ISM 52–59 oralig‘ida bo‘lsa-da, Bitkoin uzoq davom etgan ayirbosh bozorlarga duch kelgan.
Aksincha, 2023–2025 yillarda ISM qariyb ikki yil 50 dan past bo‘lsa-da, Bitkoin narxi qariyb 700 foizga oshgan.
Vaziyat turlicha baholanalayotgani sababli, yaqin oylar AQSh ishlab chiqarishidagi o‘sish Bitkoin barqaror ravishda tiklanishiga olib keladimi yoki faqat makroiqtisodiy signal bo‘lib qoladimi – ana shuni aniqlaydi.
