AQShdagi kripto ETF (birjada sotiladigan fondlar) bozori muhim burilish nuqtasiga yaqinlashmoqda. «Bitwise Asset Management» — aktivlarni boshqaruvchi kompaniyaning 2026-yilgi bashoratiga ko‘ra, yangi SEC — ya’ni «AQSh Qimmatli Qog‘ozlar va Birjalar Komissiyasi» davlat tashkiloti tomonidan joriy etiladigan soddalashtirilgan ro‘yxatga olish me’yorlari tufayli, 2025-yil oktabrdan boshlab yuzdan ortiq yangi kriptovalyutaga bog‘langan ETFlar ishga tushiriladi.
Kutilayotgan natijalarga ko‘ra, Bitkoin, Efirium va Solana yangi tarixiy maksimumlarga — eng yuqori narxlarga — yetishi bashorat qilinmoqda. Biroq, «Bloomberg» axborot agentligining ETF tahlilchisi Jeyms Seyffart ogohlantirishicha, bu soha haddan tashqari to‘lib-ketganda, jiddiy saralash bosqichi bo‘lishi muqarrar bo‘lishi mumkin.
Bitwise kompaniyasi 2026-yil uchun 11 ta kriptovalyuta bashoratini e’lon qildi
«Bitwise Asset Management» boshqaruv kompaniyasi 2026-yilga oid 10 ta muhim taxminni e’lon qildi. Ular kriptovalyuta hamda ETF bozori yo‘nalishlarini qamrab oladi va ularni investorlar kuzatib boradi. Kriptovalyuta indeks fondi boshqaruvchisining so‘zlariga ko‘ra:
- Bitkoin, Efirium va Solana yangi tarixiy eng yuqori narxlarga chiqadi
- Bitkoin o‘zining to‘rt yillik tsiklini uzadi va yangi eng yuqori narxlarga chiqadi
- Bitkoin narxi «Nvidia» — texnologik kompaniyaning aksiyalariga nisbatan barqarorroq bo‘ladi
- Institutsional talab kuchayganligi sababli ETFlar Bitkoin, Efirium va Solananing yangi chiqarilgan tokenlarining 100%idan ko‘prog‘ini xarid qiladi
- Kripto aksiyalar texnologik aksiyalardan ko‘ra yuqoriroq natija ko‘rsatadi
- «Polymarket» — ochiq bozor xalqaro tashkilotining ochiq foizli bitimlari yangi tarixiy rekordga chiqadi va 2024-yilda o‘tadigan saylovlar ko‘rsatkichidan oshadi
- Stabilkoinlar rivojlanayotgan davlat valyutasining barqarorligiga salbiy ta’sir qilgani uchun ayblanadi
- Onchain (blokcheyndagi) depozit kassalaridagi boshqarilayotgan aktivlar hajmi ikki barobar ortadi
- Agar CLARITY Act (CLARITY Qonuni) qabul qilinsa, Efirium va Solana yangi eng yuqori narxlarga chiqadi
- Yarim Ivy League — AQShning nufuzli oliy o‘quv yurtlari jamg‘armalari — kriptovalyutaga sarmoya kiritadi
- AQShda yuzdan ortiq yangi kriptovalyutaga bog‘langan ETFlar ishga tushiriladi
- Bitkoin aksiyalarning narxiga bog‘liqligi pasayadi
2026 yilda ETF (birja savdo fondlari) larining ko‘plab tugatilishi bo‘lishi mumkin, Jeyms Seyffart
O‘n birinchi bashorat ayrim tahlilchilar orasida alohida e’tibor va xavotir uyg‘otdi. Kutilyotgan kriptovalyutaga bog‘langan ETFlar soni keskin ortishi yirik tartibga soluvchi o‘zgarishlar fonida yuz bermoqda.
2025-yil sentabr oyida «SEC» — «AQSh Qimmatli Qog‘ozlar va Birjalar Komissiyasi» davlat tashkiloti tovar asosidagi ishonchli aksiyalarning, shu jumladan, kripto aktivlarning umumiy ro‘yxatga olish me’yorlarini joriy qildi.
«[Bir nechta yetakchi birjalar] «SEC» — «AQSh Qimmatli Qog‘ozlar va Birjalar Komissiyasi» davlat tashkilotiga tovar asosidagi ishonchli aksiyalar uchun umumiy ro‘yxatga olish me’yorlarini qabul qilish to‘g‘risida taklifnoma bilan murojaat qilishdi. Yuqoridagi barcha taklif etilgan qoidalar — rasmiy ko‘rib chiqish va mulohazalarga sabab bo‘ldi. Shu tartibda, ushbu buyrug‘imiz ushbu takliflarni tezlashtirilgan tartibda ma’qullaydi», — deyiladi «SEC» tomonidan taqdim etilgan hujjatda.
Ushbu o‘zgarish natijasida ETFlar alohida ko‘rib chiqilishisiz ro‘yxatga olinadi. Bu esa jarayonni tezlashtiradi va noaniqliklarni kamaytiradi.
«Bitwise Asset Management» kompaniyasi bu tartib-huquqiy aniqlik 2026-yilda institutsional investorlar uchun kriptovalyutaga bog‘langan ETFlarga kengroq yo‘l ochib beradi, deb hisoblaydi.
«Men bu borada «Bitwise» kompaniyasi bilan to‘liq roziman», — dedi Jeyms Seyffart, «Bloomberg» axborot agentligining ETF tahlilchisi ijtimoiy tarmog‘i X orqali. — «Men shuningdek, kriptovalyutaga bog‘langan ETP mahsulotlarida ko‘p likvidatsiyalarning guvohi bo‘lamiz, deb o‘ylayman. Bu 2026-yil oxirida yoki ko‘proq ehtimol bilan 2027-yil so‘nggida sodir bo‘lishi mumkin. Emittentlar juda ko‘p mahsulotlar chiqarishmoqda».
Bitkoin ETF ustunligi va altkoinlarning haddan tashqari ko‘pligi
«Bloomberg» axborot agentligining ma’lumotlariga ko‘ra, hozirda 90 ta kripto ETP mavjud bo‘lib, jami 153 milliard dollarlik aktivlarni boshqaradi, yana 125 ta ariza ko‘rib chiqilmoqda. Bitkoin 60 ta mahsulotda 125 milliard dollar bilan yetakchi o‘rinda. Efiriumning ulushi 25 ta ETFda 22 milliard dollarni tashkil etadi.
XRP va Solana kabi altkoinlar tor doirada qolmoqda — har biri 11–13 ta mahsulotga ega, jami aktivlari mos ravishda 1,5–1,6 milliard dollar. Bu esa bozor ortiqcha to‘lib ketishi xavfini ko‘rsatadi.
Bozor yangi mahsulotlar bilan to‘lib ketishga tayyor bo‘lyapti. Analitiklar investorlar mablag‘lari uchun to‘g‘ridan-to‘g‘ri raqobat paydo bo‘lishini kutmoqda. Biroq, dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, 2010-yildan buyon boshlangan ETFlarning taxminan 40 foizi oxir-oqibat yopiladi. Bu asosan yetarlicha aktiv yoki savdo hajmining yetishmasligi bilan bog‘liq. Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi — barcha omillar birgalikda harakat qiladi.
Kriptovalyuta ETF’lari bozoridagi o‘zgarishlar: g‘oliblar, mag‘lublar va ‘zombi’ aktivlar paydo bo‘lishi
Jeyms Seyffartning ogohlantirishi shuni ko‘rsatadiki, tez sur’atdagi kengayishlar ko‘pincha keyingi qisqarishlardan oldin keladi. Yetarlicha boshqarilayotgan aktivlarga ega bo‘lmagan, strategiyasi bilan ajralib turmaydigan yoki yetarli tarqatish tarmog‘iga ega bo‘lmagan kripto ETFlar ertaroq yopilish xavfiga uchraydi.
Maxsus investitsiya strategiyalari, daromadli imkoniyatlar yoki risklarni hisobga oluvchi mahsulotlar esa uzoq muddatli pozitsiyani egallashi mumkin.
«Liquid Collective» kompaniyasi bosh direktori Kris Matta ham bu xavotirni tasdiqlaydi. U «zombi» loyihalar tushunchasi haqida so‘z yuritadi — ya’ni kapitalizatsiyasi 1 milliard dollardan yuqori bo‘lgan, ammo rivojlanishi sust bo‘lgan kriptovalyutalar haqida gap ketyapti.
«Ehtimol, ETF ni an’anaviy bozorda ushlab turolmaslik — ancha kuchli signal bo‘ladi hamda faol va so‘ngan kripto aktivlar orasidagi natijaviy tafovut kengayishiga olib keladi», — deydi Kris Matta, «Liquid Collective» kompaniyasi bosh direktori ijtimoiy tarmog‘i X’dagi xabarida.
Shu sababli, ETF bozori maydoniga kirayotgan investorlar juda ehtiyotkor bo‘lishlari zarur. Savdoning likvidligi, kuzatuv aniqligi, to‘lov tartibi va emittentning obro‘si — barqaror mahsulotlarni muvaffaqiyatsiz loyihalardan ajratib ko‘rsatuvchi muhim omillar sifatida ahamiyatga ega bo‘ladi.
Bu orada, «Bitwise Asset Management» kompaniyasi tomonidan qilingan optimistik taxminlarga ko‘ra, yirik aktivlarga bog‘langan yirik ETFlar institutsional investitsiyalarning uzluksiz kirib kelishidan foyda ko‘rishda davom etadi.
2027-yil oxiriga kelib kutilayotgan ommaviy tasfiyalar bu sohani tubdan o‘zgartiradi, natijada kapital eng kuchli mahsulotlar atrofida jamlanadi.
Bu jarayon og‘ir bo‘lishi mumkin, lekin oxir-oqibat «AQSh» kriptovalyuta ETF (birjada savdo qilinadigan fond) bozori quyidagilar orqali mustahkamlanishi mumkin:
- Kuchsiz takliflarni olib tashlash,
- Sarmoyadorlar uchun tanlovlarni aniqroq qilish,
- O‘ziga xos va farqlanuvchi strategiyalarga eʼtibor qaratish.
Hali ham asosiy savol ochiq: ETF bozorida raqobat kuchli bo‘lib qolganda, qaysi mahsulotlar omon qoladi va qaysilari kriptosohadagi unutilgan «zombi-tokenlar» safiga qo‘shiladi?
