AQSh Vakili Bayron Donalds (Byron Donalds) shu hafta «Bitkoin» (kriptovalyuta) xarid qilib, qiymati 100 000 dollargacha yetishi mumkin bo‘lgan bitimni amalga oshirdi. Ushbu harakat Kongress a’zosi bo‘lib, AQSh Kongressining Raqamli aktivlar boʻyicha kichik qo‘mitasida ishlashi sababli ayrimlarga ajablanarli tuyuldi.
Bu voqea Kongress a’zolarining fond bozoridagi savdolariga nisbatan ortib borayotgan e’tibor fonida yuz bermoqda. Bundan tashqari, kriptovalyuta bozorining tuzilmasiga oid qonun loyihasi qabul qilinayotganini va bu «Bitkoin» narxining oshishiga sabab bo‘lishi mumkinligi bo‘yicha ham taxminlarni kuchaytirmoqda.
Kongress a’zolarining bitkoin sotib olishi qanday signal beradi?
«Raqamli aktivlar, moliyaviy texnologiyalar va Sunʼiy intellekt bo‘yicha kichik qo‘mita» (qonunchilik organi) raqamli iqtisodiyotni tartibga soluvchi qonunlarni ishlab chiqadi va ko‘rib chiqadi.
Kriptovalyuta bozori tez sur’atlarda o‘sib borayotgani sababli, mazkur qo‘mita «kriptovalyuta» aktivlari va kengroq moliyaviy texnologiyalar uchun aniq va tushunarli qonunchilik asoslarini ishlab chiqishda muhim rol o‘ynamoqda.
Donaldsning ushbu kichik qo‘mitadagi roli va «Bitkoin» xarid qilgan vaqtidan kelib chiqib, jamoatchilik orasida qonunchilar keng jamoatchilikdan oldin maxsus ma’lumotlarga ega bo‘lishi mumkinligi borasida xavotirlar kuchaydi.
Uning bitimi yangi yil boshlanishi bilan «Bitkoin» (kriptovalyuta) kelajagi haqida turli taxminlarni kuchaytirmoqda. Ushbu maqola yozilayotgan paytda «Bitkoin» narxi 91 370 dollar atrofida savdolashmoqda. So‘nggi oylardagi beqarorlik tufayli narx 84 000 dollargacha tushib ketdi va bir necha bor 100 000 dollarlik chegarani tiklashga harakat qilindi, biroq muvaffaqiyatga erishilmadi.
Bozor tahlilchilari ham «Bitkoin»ga bo‘lgan talabning kamaygani uni «ayiq bozori» (bozorda pasayish boshlangan davr) boshlanganidan darak berishi mumkinligidan xavotirda. «BeInCrypto» (axborot sayti) bilan yaqinda o‘tkazilgan suhbatda, «CryptoQuant» tashkilotining tahlilchisi Xulio Moreno 2026-yil davomida «Bitkoin» narxi eng past darajada 56 000 dollarga tushishini taxmin qildi.
Shunga qaramay, «Bitkoin» uchun ijobiy belgilar ham mavjud. Kongressdagi muhim vakil tomonidan amalga oshirilgan katta xarid narx tez orada ko‘tarilishi kutilayotganining ishorasi bo‘lishi mumkin.
Ayni paytda Kongressda muhokama qilinayotgan «kriptovalyuta bozor tuzilmasi to‘g‘risidagi» qonun loyihasi «Bitkoin» narxini tiklash uchun kerakli turtki bo‘lishi mumkin.
Nima uchun aniqlik to‘g‘risidagi qonun Bitkoin uchun muhim
Iyul oyida Vakillar palatasi «Aniqlik to‘g‘risidagi qonun» (Clarity Act)ni qabul qildi, bu hujjat kriptovalyuta bozorini tartibga solishga qaratilgan. Shundan so‘ng Senatda ushbu qonunning alternativi — «Mas’uliyatli moliyaviy innovatsiya to‘g‘risidagi qonun» ustida ish olib borilmoqda.
Senat loyihasi hozirda «Senat qishloq xo‘jaligi qo‘mitasi» va «Senat bank ishi qo‘mitasi» (ikkalasi ham qonunchilik organi) tomonidan ko‘rib chiqilmoqda. Birinchi qo‘mita ushbu loyihaning muhokama variantini e’lon qilgan bo‘lsa, ikkinchisi hali o‘z taklifini e’lon qilgani yo‘q.
Shundan so‘nggina Senat zalida ovozga qo‘yilishi mumkin bo‘ladi. Agar yetarli ovoz to‘plansa, loyiha yakki tasdiqlash uchun yana Vakillar palatasiga qaytadi. So‘ng Prezident Donald Tramp («AQSh prezidenti» lavozimida) tomonidan imzolanishi bilan qonun kuchiga kiradi.
So‘nggi oylarda siyosiy muammolar qayta-qayta yuzaga chiqqan bo‘lishiga qaramay, ko‘plab manbalar «Aniqlik to‘g‘risidagi qonun» mart oyidan boshlab qabul qilinishi mumkinligini bildirgan. Agar shunday bo‘lsa, bu «Bitkoin» narxiga sezilarli ta’sir ko‘rsatishi ehtimoli yuqori.
O‘tgan yil iyul oyida «GENIUS to‘g‘risidagi qonun» (GENIUS Act) qabul qilinishi tartibga soluvchi harakatlarning bozorga ta’sirini ko‘rsatdi. Tramp ushbu qonunni imzolaganidan so‘ng, «Bitkoin» narxi 119 000 dollargacha ko‘tarildi. Ayrimlar «Aniqlik to‘g‘risidagi qonun» tasdiqlansa, ushbu vaziyat yana takrorlanishini kutmoqdalar.
Kriptovalyuta bozori ko‘p yillar davomida noaniq tartibga solish sharoitida faoliyat yuritgan. Shuning uchun aniq va tushunarli qonunchilik ham foydalanuvchilar, ham sarmoyadorlar uchun ishonch manbai bo‘lib xizmat qiladi. Ko‘lamli bozor tuzilmasi to‘g‘risidagi qonun yana bir muhim islohotchi omil bo‘lishi mumkin.
Shu orada, Donaldsning so‘nggi «Bitkoin» xaridi Kongress a’zolari uchun aksiyalarda savdo qilishni taqiqlash haqida jamoatchilik muhokamasini yana kuchaytirdi.
Kongress o‘z ichki savdo muammosiga yuz tutmoqda
Donalds sarmoya faoliyati jamoatchilikda shubha uyg‘otgan Kongress a’zolari orasida. Bunday e’tibor ular egallab turgan mavqelarning muhimligi bilan bog‘liq.
Oktyabr oyida «BeInCrypto» (axborot sayti) xabariga ko‘ra, Luiziana shtati vakili Kleo Filds (Cleo Fields) «Bitkoin» mayningi bilan shug‘ullanuvchi «IREN» kompaniyasi (kripto kompaniya) bilan bog‘liq daromadli aksiya sotib olgan. «Moliyaviy xizmatlar bo‘yicha Vakillar palatasi qo‘mitasi»ning a’zosi bo‘lgan Fildsning sarmoyasi 233% ga oshdi.
O‘sha oyda Vakillar palatasi «Qishloq xo‘jaligi va raqamli aktivlar bo‘yicha kichik qo‘mitasi» a’zosi Jonatan Jekson (Jonathan Jackson) «Robinhood» korxonasining (moliya xizmatlari kompaniyasi) aksiyalarini ilk bor sotib oldi.
Bu muhokama faqat kriptovalyutalargina emas, balki barcha fond savdolariga ham taalluqlidir.
Ushbu masala uzoq yillardan beri mavjud bo‘lsa-da, so‘nggi yil davomida qonunchilar Kongress a’zolarining jamoatchilikka noma’lum ma’lumotlardan foydalangan holda aksiyalar sotib olishini oldini olish uchun yangi qonunchilik ustida faol ish olib bordi.
Shanba kuni, vakil Ritchi Torres (Ritchie Torres) Davlat xizmatchilari va ijroiya hokimiyat vakillariga faqat keng jamoatchilikka ma’lum bo‘lmagan ma’lumotlarga ega bo‘lgan hollarda, taxmin bozorlarida shartnomalar bilan savdo qilishni taqiqlovchi qonun loyihasini taqdim etishni rejalashtirayotganini ma’lum qildi. Donalds va Jekson singari, Torres ham «Raqamli aktivlar bo‘yicha kichik qo‘mita» a’zosi hisoblanadi.
Oktyabrda vakil Ro Khanna (Ro Khanna) Prezident, uning oila a’zolari va Kongress a’zolariga kriptovalyuta yoki aksiyalar bilan savdo qilishni va xorijdan mablag‘ olishni taqiqlovchi qonun loyihasini taklif qildi.
