Bir necha oy davom etgan uzoq va qizg‘in ikki partiyaviy muzokaralardan so‘ng, Senatning 278 sahifadan iborat virtual aktivlar bozori tuzilmasiga oid qonun loyihasining to‘liq matni eʼlon qilindi. Bu hodisa AQSh kriptovalyuta tartibga solinishi uchun muhim burilish nuqtasi bo‘ldi.
Sarlavhalarda asosan uning DeFi (Markazlashmagan moliyaviy xizmatlar) bo‘yicha qoidalari va tokenlarni tasniflash bilan bog‘liq bandlar ko‘proq ko‘tarilgan bo‘lsa-da, boshqa muhim, biroq kamroq ko‘rinadigan yangilik e’tibordan chetda qolgan bo‘lishi mumkin.
AQSH Senati kriptovalyutalar bo‘yicha qonun loyihasida steyblkoin daromadlarini cheklaydi va 278 sahifalik hujjatda banklarga ustunlik beradi
Qonun loyihasi passiv steyblkoin (barqaror token) daromadlarini cheklab, an’anaviy banklar — moliya tashkilotlari foydasiga raqobat maydonini o‘zgartirishi mumkin.
So‘nggi loyihada kompaniyalar steyblkoin balansini oddiy ushlab turgani uchun avvalgi kabi foiz to‘lashlari taqiqlanadi. Mukofotlar faqat hisobdan faol foydalanish bilan bog‘liq holatlarda ruxsat etiladi. Ya’ni, quyidagi faoliyatlar uchungina mukofot olinadi:
- Steyk qilish (aktivlarni bloklab, mukofot olish)
- Likvidlik ta’minoti (aktivlarni bozordagi likvidlik uchun qoʻshish)
- Bitimlar (transaktsiyalar amalga oshirish)
- Garov taqdim etish (kafolat sifatida aktiv kiritish)
- Tarmoq boshqaruvida ishtirok etish (tarmoqdagi qarorlar qabul qilishda qatnashish)
Amaliyotda esa, avval bank omonatlariga o‘xshash passiv daromad olgan savdo qatnashchilari endi to‘siqlarga duch keladi. Bunda banklar o‘zining odatdagi omonatlar bo‘yicha foiz to‘lash imkoniyatini saqlab qoladi.
«Banklar bu safar steyblkoin daromadlari bo‘yicha zafar qozondi», — dedi Eleanor Terrett (Eleanor Terrett), «Crypto in America» («Amerikada Kripto») dasturi boshlovchisi, loyiha 189-sahifadagi bandga e’tibor qaratib.
Yana bir holat, bu jarayon tafsilotli tarzda ota muhim. Senatorlar o‘z takliflarini kiritish uchun bor-yo‘g‘i 48 soat vaqtga ega. Payshanba kungi muhokama oldidan, bu qonunning yakuniy shakli hanuz noaniq.
Agar bu band o‘zgarmasdan qoldirilsa, kripto platformalar oddiy investorlar uchun qiziqarli bo‘lish imkonini yo‘qotadi va ularni DeFi xizmatlari yoki bank muqobillariga o‘tishga undaydi.
Soddaroq qilib aytganda, bu yondashuv innovatsiyani cheklashi mumkin. Bu esa, ilgari daromad taklif qilishga sabab bo‘lgan steyblkoin kursining tushib ketishi kabi tub muammolarni hal qilmaydi.
Token aniqligi va markazlashmagan moliya xavfsizlik choralari: Ushbu qonun loyihasi innovatsiya va nazorat o‘rtasidagi muvozanatni qanday ta’minlaydi
Daromad qoidalaridan tashqari, bu qonun loyihasida bozor tuzilmasi, tokenlarni toifalash va DeFi nazorati bo‘yicha kengroq masalalar ham ko‘rib chiqilgan. Ayniqsa, XRP, SOL, LTC, HBAR, DOGE va LINK kabi tokenlar Bitkoin va Efiriumga (ikkalasi ham kriptovalyuta) ETF toifasida tenglashtiriladi. Bu yirik kripto kompaniyalari uchun huquqiy talablarni kamaytiradi va investorlar uchun aniqroq tushunchalar beradi.
Mazkur qonunda dasturiy ta’minot ishlab chiquvchilarini himoya qiluvchi va DeFi va TradFi (an’anaviy moliya tizimi) o‘rtasidagi tartibga solish farqlari bo‘yicha xavotirlarni kamaytiradigan murosali tilda band kiritilgan. Mazkur jihat ilgari kriptosfara va bank sohasi vakillarini qiyin ahvolga solgan edi.
Loyiha ta’riflarida aytilishicha, DeFi protokollari aniq belgilangan doiralarda ishlashi shart, toki bu sozlama orqali qimmatli qog‘ozlar va tovarlar bozoridagi qonunlarni chetlab oʻtish mumkin bo‘lmasin. Shu bilan birga, asosiy boshqaruvga ega bo‘lmagan ishlab chiquvchilar ortiqcha javobgarlikdan himoyalanadi.
Senator Sintia Lummis (Cynthia Lummis), kriptovalyuta sohasining yetakchi himoyachisi bo‘lib, ushbu qonun loyihasining taqdim etilishini muhim bosqich deb baholadi.
«Raqamli aktivlar bozorini aniqlik bilan tartibga solish toʻgʻrisidagi qonun AQShda innovatsiyalar saqlanib qolishi va iste’molchilar himoyasi uchun zarur aniq tartibni beradi», — deya ta’kidladi Sintia Lummis. U bank ishi bo‘yicha qo‘mitadagi muhokama oldidan hamkasblarini ikki partiyaviy taraqqiyotdan voz kechmaslikka chaqirdi.
Qonun, Lummis-Gillibrand tizimi kabi oldingi harakatlarga asoslanib, oddiy tartibga solishga oid xarita emas. U AQSh kripto ekotizimini sezilmas tarzda muvozanatlashtirishi mumkin.
Passiv steyblkoin daromadlarini cheklash orqali loyiha bir tomondan an’anaviy bank modelining ustuvorligini saqlaydi, ikkinchi tomondan esa foydalanuvchilarning DeFi va tarmoq boshqaruvidagi faol ishtirokini rag‘batlantiradi.
Mana shunday murosa retail — oddiy foydalanuvchilar va raqobat maydonida kripto platformalari hamda banklar o‘rtasidagi kelgusi o‘zaro harakatlarni shakllantiradi. Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi — barchasi ushbu muhim qonunchilik asosida rivojlanadi.
