Amerikalik qonunchilar «Binance» kriptovalyuta birjasi atrofida 1,7 milliard dollar miqdorida Eron bilan bog‘liq tashkilotlarga o‘tkazmalar amalga oshirilgani haqidagi ayblovlarni tergov qilish uchun nazorat organlarini chora ko‘rishga chaqirmoqda. Bu xavotirlar aynan Yaqin Sharqdagi siyosiy tanglik kuchaygan bir paytda bildirilmoqda. Biroq, «Binance» kriptovalyuta birjasi bu ayblovlarni rad etgan.
Senator Kris Van Hollen va Elizabet Uorren boshchiligidagi 11 nafar qonunchi, AQSH moliya vaziri Skott Bessent va Bosh prokuror Pam Bondini rasmiy tergov boshlashga chaqirib, ochiq xat yo‘lladi.
Amerika Qoʻshma Shtatlari qonunchilari Binance’ni nazorat qilish xavf ostida qolishi mumkinligini ogohlantirmoqda
Senatorlar «Binance» kriptovalyuta birjasining qonunga xilof moliyaviy harakatlarga qarshi ichki nazorat tizimlari hamda sanksiyalar va pul yuvishga qarshi qonunlarga rioya qilishi borasida jiddiy xavotir bildirdi.
«Bu ayblovlar «Binance»ning noqonuniy moliyaviy harakatlarga qarshi kurash tizimlari yetarli emasligi va bu esa milliy xavfsizlik uchun katta tahdid ekanini ko‘rsatadi. Agar yirik miqdordagi mablag‘lar «Binance» orqali terrorchi guruhlarga yoki sanksiyalardan qochgan tashkilotlarga o‘tishi mumkin bo‘lsa, ushbu sohadagi nazoratimiz xavf ostida qoladi. «Binance» dunyodagi eng yirik raqamli aktivlar birjasi hisoblanadi, shuning uchun yovuz niyatli shaxslar va guruhlar ushbu platformadan foyda olmasligi juda muhim», — deya izoh berdi qonunchilar rasmiy bayonotida.
Qonunchilar keltirgan manbalarga ko‘ra, tergovchilar kamida ikki dona «Binance» hisobini aniqlagan. Ushbu hisoblar orqali Eron tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan Xusiylar harakati va «Eron Islomiy inqilob posbonlari korpusi» bilan bog‘liq tashkilotlarga mablag‘ o‘tkazilgan.
Bundan tashqari, ushbu hisobotlarda eronlik fuqarolar 1 500 dan ortiq «Binance» hisobiga muvaffaqiyatli kirgani haqida aytilgan.
Senatorlar ushbu voqeani «Binance» birjasida qonunchilikka rioya qilinishining umumiy yomonlashuvi»ni ko‘rsatuvchi holat deb ta’riflashdi. Ular mablag‘ o‘tkazmalari to‘g‘ridan-to‘g‘ri birjaning 2023-yildagi AQSH tashkilotlari bilan tuzgan tarixiy kelishuviga xavf solishini ta’kidlashdi.
O‘sha kelishuvga ko‘ra, «Binance» kriptovalyuta birjasi $4,3 milliard jarima to‘lagan hamda uning asoschisi Changpeng Jao bosh direktor lavozimidan iste’fo bergan. Kompaniya «AQSH Adliya vazirligi» (yuridik tashkilot) tomonidan mustaqil kuzatuvchi tayinlanishi va kompaniya faoliyati qat’iy tekshirilishini qabul qilgan.
Qonunchilar ushbu ayblanayotgan noqonuniy o‘tkazmalar xavfli xatti-harakatlarning kengroq namunasiga mos kelishini ta’kidlagan.
Ular «Binance» birjasining sobiq Sovet Ittifoqining ayrim hududlarida to‘lov kartalari chiqarishni yo‘lga qo‘ygani, bu esa Rossiya tashkilotlari uchun xalqaro sanksiyalardan chetlab o‘tishga imkon berishini alohida qayd etishdi.
«Ushbu muammolarni hisobga olsak, biz «Binance» foyda olishni qonunchilikka rioya qilish majburiyatlaridan ustun qo‘yayotganidan jiddiy xavotirdamiz», — dedi senatorlar.
Vaziyatni milliy xavfsizlik uchun kuchli tahdid deb topgan qonunchilar «AQSH Moliya vazirligi» (davlat tashkiloti) va «AQSH Adliya vazirligi» (yuridik tashkilot)ga 2026-yil 13-martgacha tergov natijalari haqida hisobot taqdim etish uchun muddat belgilashgan.
Agar davlat tashkilotlari «Binance» 2023-yilgi majburiy nazorat shartlarini buzgan deb topsa, birja juda og‘ir huquqiy hamda moliyaviy oqibatlarga duch kelishi mumkin.
Binance o‘zining qonunlarga rioya qilish borasidagi sa’y-harakatlarini namoyon qilmoqda
Ayblovlarga qattiq javob qaytargan «Binance» birjasi o‘zining ichki nazorat mexanizmlari ishlashini, so‘ngi paytda birjada noqonuniy harakatlar keskin kamayganini ma’lum qildi.
Kompaniya ma’lumotlariga ko‘ra, sanksiyalar bilan bog‘liq xavfli operatsiyalar ulushi 18 oy ichida 96.8% ga kamaygan: 2024-yil yanvarida 0,284% bo‘lgan ko‘rsatkich, 2025-yil iyuliga kelib atigi 0,009% ni tashkil qilmoqda.
Kompaniya bunday natijalarga o‘zining eng zo‘r muvofiqlik dasturi tufayli erishilganini ta’kidlaydi. Uning fikriga ko‘ra, so‘nggi hisobotlarda raqamli aktivlar birjalarida ishlatiladigan standart nazorat tizimlari noto‘g‘ri yoki bir tomonlama yoritilgan.
«Binance» kriptovalyuta birjasi ommaviy axborot vositalarida keltirilgan aniq holatlarda tezkor harakat qilganini, xavfli hisoblarni to‘xtatganini va huquq-tartibot idoralari bilan hamkorlikda ish olib borganini bildirgan.
«Faktlar mana bunday: «Binance» muvofiqlik dasturi samarali ishlaydi va aynan shu vaziyatda ham to‘g‘ri ishlagan. Bunga zid har qanday bayonot asossiz», — dedi kriptovalyuta birjasi o‘zining rasmiy izohida.
