Bugun neft va tabiiy gaz narxlari pasaydi, bozorlar AQSHning Venesuelaga qilgan hujumi hamda prezident Nikolas Maduro va uning rafiqasi Kilia Floresning qoʻlga olinishi voqeasiga munosabat bildirdi.
Venesuelaning ulkan neft zaxiralari kelajagi atrofida bahslar kuchayib borar ekan, bozor tahlilchilari bu vaziyatda «Bitkoin» erkak jinsi uchun foyda keltirishi mumkinligini ta’kidlashmoqda.
Donald Trampning Venesuelaga oid qarori nega neft va gaz narxlariga bosim qilmoqda
3-yanvar kuni AQSH prezidenti Donald Tramp e’lon qildiki, mamlakat Venesuelada keng ko‘lamli harbiy operatsiyani o‘tkazdi. Venesuela prezidenti Nikolas Maduro va uning rafiqasi Kilia Flores ham qo‘lga olindi.
Moliya bozorlari ushbu voqeaga savdo ochilgan kundan boshlab javob berdi va energiya manbalari narxi pasayishga yuz tutdi. «The Kobeissi Letter» nashri ta’kidlashicha, tabiiy gaz narxi fyuchers savdosi boshlanganidan so‘ng atigi 15 daqiqada 6 foizga pasaygan edi. Bundan tashqari, neft narxi har barrel uchun 57 dollardan pastga tushib, so‘nggi marotaba 2021-yilda kuzatilgan darajaga yaqinlashdi.
Odatda, neft ishlab chiqaruvchi davlatlar bilan bog‘liq yirik xalqaro ziddiyatlar energiya narxlarining oshishiga sabab bo‘ladi. Biroq bu safar bozorlar boshqa yo‘sinda harakat qildi. Bu o‘zgarish Donald Trampning Venesuela neft va gaz zaxiralari borasidagi rejalariga bo‘lgan umidlar bilan bog‘lanmoqda.
«Bizning juda katta Amerika neft kompaniyalarimiz – dunyodagi eng yirik kompaniyalar – kelib, milliardlab dollar sarflashadi, og‘ir ahvoldagi infratuzilmani tuzatishadi va mamlakat uchun daromad ishlab topishni boshlashadi», – dedi Donald Tramp ommaviy murojaatida.
Ma’lumot uchun, Venesuela dunyoda tasdiqlangan eng katta neft zaxiralariga ega davlat hisoblanadi. Bu mamlakat global neft zaxiralari nisbatining qariyb 20 foizini egallaydi.
Neftdan tashqari, Venesuelada taxminan 200 trillion kub fut miqdorida tabiiy gaz zaxiralari bor, ulardan ko‘pi hali o‘rganilmagan va ishlatilmagan.
«AQSHning Venesuela ustidan nazorat o‘rnatishi bozorga YANA KO‘PROQ neft va tabiiy gaz kelib chiqishini ta’minlaydi. Bozor biladiki, joriy haftadagi voqealar oxir-oqibat yetkazib berishda to‘xtalish emas, balki ko‘proq resurs kelib chiqishiga olib keladi. Bozor hech qachon adashmaydi», – deb yozdi «The Kobeissi Letter» nashri X ijtimoiy tarmog‘ida.
Likvidlik aylanishi taxmini
AQSHning Venesuela energiya sektorini nazoratga olishi bozorga yana ko‘proq neft va tabiiy gaz chiqarilishiga sabab bo‘lib, ularning narxlari yanada arzonlashishi mumkin. Biroq bu holat qanday qilib «Bitkoin» foydasiga ishlashi mumkin?
Bozor tahlilchisi Erik Fungning aytishicha, bunday vaziyatda treyderlar va investitsiya kompaniyalari o‘z kapitalini boshqa aktivlarga, jumladan, oltin va kumushga o‘tkazishi mumkin. Shuningdek, raqamli aktivlar, jumladan, «Bitkoin» va «Efirium», ushbu harakatdan foyda ko‘ruvchi asosiy vositalardan biri bo‘lib qolishi ehtimoldan holi emas.
Boshqa bir tahlilchining fikricha, AQSHning Venesueladagi harakatlari davlat valyutalarining hukumat kuchiga bog‘langanini ko‘rsatmoqda, bu esa AQSH dollariga bo‘lgan ishonchni pasaytirishi mumkin. Natijada, investorlar musodara qilinmaydigan va bir davlatga bog‘liq bo‘lmagan aktiv sifatida «Bitkoin»ga yuzlanishi, natijada talab kuchayishi va narxlarning o‘sishiga turtki bo‘lishi mumkin. Bu, ayniqsa, siyosiy zo‘riqish paytida dolzarb bo‘ladi.
Lekin, tanqidchilar bozor amaliy to‘siqlarni e’tiborsiz qoldirayotganini ta’kidlashadi. Bir bozor kuzatuvchisining fikricha, Venesuela og‘ir nefti aslida nazariy ta’minot xavfi bo‘lib xizmat qiladi, bu holat «Mt. Gox» birjasining Bitkoini kabi.
Ya’ni, mazkur neft bor, biroq bozorlar uni to‘g‘ri baholay olmaydi, chunki uning ishlab chiqarilishi sust, ishonchsiz va infratuzilma hamda siyosat bilan chegaralangan. Shu sababli, ushbu mavzu orqalik ko’proq bozor kayfiyatini boshqarishga xizmat qilishi mumkin, haqiqatda esa real ta’minotga zo‘r ta’sir ko‘rsatmaydi.
«Ishlab chiqarish hajmi kuniga sezilarli darajada oshishining bozorga qachon va qanday ta’sir qilishi noma’lum, chunki samarali tizimlarni qurishga vaqt kerak bo‘ladi. Bu haqiqiy ta’minot va talab muvozanatini o‘zgartiradigan omildan ko‘ra, ko‘proq xayoliy boshqaruv vositasiga aylanishi mumkin. Bozor, shuningdek, AQSH bunday resurslarni qancha vaqt o‘zida saqlab qolishi mumkinligini ham to‘g‘ri baholay olmaydi», – deya yozdi muallif X ijtimoiy tarmog‘ida.
Neft narxlari ta’siridan tashqari, «BeInCrypto» axborot portali ham xabar berishicha, Venesuelaning taxmin qilinayotgan «Bitkoin» zaxiralari AQSH tomonidan musodara qilinsa, bu uzoq muddatda Bitkoin narxining o‘sishiga xizmat qiluvchi ta’minotga ta’sir ko‘rsatuvchi omilga aylanishi mumkin.
