Botlar va Sunʼiy intellekt asosida ishlovchi savdo strategiyalari «Polymarket» (bashorat bozori) platformasining qisqa muddatli kripto bozorlarini tobora o‘zgartirib, kichik pul tikishlarni favqulodda foydaga aylantirmoqda. Odam savdogarlar esa bu tezlikka moslasha olmayapti.
Vaqtga asoslangan arbitrajdan tortib, ilg‘or mashinali o‘rganish modellarigacha bo‘lgan ushbu avtomatlashtirilgan tizimlar noto‘g‘ri belgilangan kontraktlar, past likvidlik va bozor ortda qolishini barqaror ravishda o‘z foydasiga ishlatadi. Bu natijalar odamlar tomonidan erishib bo‘lmaydigan darajada yuqori aniqlikda takrorlanmoqda.
Polymarket botlari arbitraj va sunʼiy intellekt yordamida bashorat bozorlari qanday o‘zgarayotganini ko‘rsatib, daromad topmoqda
«Dexter’s Lab» (bashorat bozori tahlilchisi) ta’kidlagan eng yorqin misollardan biri – bir bot 313 dollarni atigi bir oy ichida 414 000 dollarga aylantira olganidir.
Ushbu bot faqat «Bitkoin», «Efirium» va SOL tokenlarining 15 daqiqalik yuqori/past savdo bozorlarida savdo qiladi. Har safar 4 000–5 000 dollarlik pul tikadi va 98% muvaffaqiyatga erishadi.
Botning siri bozor harakatini oldindan aytishda emas. Aslida, u «Polymarket» narxlari «Binance» va «Coinbase» birjalarida tasdiqlangan asosiy harakatdan ortda qolgan kichik vaqt oynasidan foydalanadi.
Real ehtimollik allaqachon 85% atrofida bo‘lsa-yu, biroq bozor hali ham 50/50 ko‘rsatgichini ko‘rsatsa, bot ushbu noto‘g‘ri narxlangan ishonchli variantlarni ketma-ket sotib oladi.
Natijada, minglab kichik savdolar davomida barqaror foyda olinadi, zararlar tarqaladi va barqarorlik yuzaga keladi. Shu orada inson savdogarlar sabablarni muhokama qiladi va yuqori investitsiya samaradorligini quvlab qoladi.
Sunʼiy intellekt kuchiga ega strategiyalar ham katta o‘zgarishlarga sabab bo‘lmoqda. Masalan, «Igor Mikerin» (talilchi) tomonidan tahlil qilingan bot atigi ikki oyda 2,2 million dollar ishlab topgan. Bu bot yangiliklar va ijtimoiy tarmoq ma’lumotlariga asoslangan ehtimollik modellarini ishlab chiqib, bozor noto‘g‘ri baholanganidan foyda oladi.
Bot o‘z modellarini muntazam yangilab boradi va real hayotdagi ehtimolliklarga nisbatan arzonlashtirilgan kontraktlarni izlashga harakat qiladi.
Bu usul bashorat bozorlari sohasida yangi davrni boshlab bermoqda. Endi algoritmik aniqlik va real vaqt tahlili inson qaroridan ham doim ustun kelayotgani isbotlandi.
Arbitraj va yuqori tezlikdagi savdo (HFT) usullari hozirda «Polymarket» platformasida oddiy holga aylanib qoldi. «Ethan» (tahlilchi) boshqa bir bot haqida so‘zlab berdi: bot past likvidlik buyurtmalarini oldindan aniqlab, bozor-buyurtmalar narxlarni ko‘tarishidan avval kontraktlarni sotib oladi.
Boshqa samarali usul – ikkala tomonda ham kontrakt sotib olish, agar umumiy narx $1 dan past bo‘lsa. Bu deyarli xavfsiz va kichik, lekin kafolatli daromad beradi.
Shunga o‘xshash botlar minglab savdolar orqali to‘g‘ri, barqaror foyda egri chiziqlari hosil qiladi. Ular insoniy sezgi emas, aynan aniqlik va vaqt faktori orqali baraka keltiradi.
Polimarket platformasidagi avtomatlashtirishning kuchayishi treyderlar uchun nimani anglatadi?
Bu muhitda odam savdogarlarga qiyin: solishtirish shuni ko‘rsatadiki, botlar 85% dan yuqori muvaffaqiyat ko‘rsatkichi bilan 206 000 dollar foyda olishadi, ammo shu kabi strategiya qo‘llagan odamlar atigi 100 000 dollar ishlab topadi.
Haddan tashqari katta pul tikish, noto‘g‘ri risk boshqaruvi va kech kirishlar natijasida umumiy zararlar oshib ketadi, hatto savdogarlarning ustunligi bo‘lsa ham.
Umumiy qarashga ko‘ra, bashorat bozori muvaffaqiyati intizom, ehtimollikdan xabardorlik va puxta pozitsiya nazoratini talab qiladi. Ammo botlar talab darajasini inson uchun yetib bo‘lmaydigan darajaga ko‘tarib yubormoqda.
Botlarning ko‘payishi axloqiy va bozor adolati borasida bahslar uyg‘otdi. «Polymarket» foydalanuvchilari o‘zaro kuzatuv ro‘yxatlari va bot profillarini almashishadi, eng yaxshi natija ko‘rsatgan hisoblar va strategiyalarni ko‘rsatib berishadi.
Hozir o‘nlab botlar tinchgina 15 daqiqalik «Bitkoin» bozorlarida faoliyat yuritib, har oy o‘n minglab dollar foyda keltiryapti. Endi savol yuzaga chiqadi:
Bu botlar vaqtinchalik imkoniyatmi yoki bashorat bozorlari butunlay o‘zgartiradigan yangi, doimiy davr boshlanishimi?
Ushbu o‘zgarishlarga qaramay, odamlar uchun ham saboqlar mavjud. Savdogarlar botlarning tizimli yondashuvlaridan o‘rnak olishi mumkin:
- Pozitsiyani faqat noto‘g‘ri narx belgilanganda oching,
- Haddan tashqari pul tikishdan saqlaning va doimiy, kam xavfli imkoniyatlardan foydalaning.
Qisqa muddatli savdolarda avtomatlashtirish ustunlik qilayotgan bo‘lsa-da, bilim, intizom va ehtimollikka tayangan strategiyalar «Polymarket» va boshqa bashorat bozorlari uchun insonlar ishtirokini uzoq muddatli saqlab qolishda hal qiluvchi omil bo‘lib qolmoqda.
«Polymarket» misolida ko‘rinadiki, botlar va Sunʼiy intellekt millionlab so‘m ishlab topishdan tashqari o‘yin qoidalarini tubdan qayta belgilamoqda. Endilikda odam savdogarlar moslashishga majbur, aks holda bozor ritmida orqada qolib ketishi muqarrar. Bu esa ekotizimda vaqt, takror va algoritmik aniqlik tobora muhim bo‘lib bormoqda.