«Butan Qirollik hukumati» (davlat organi) joriy yil boshidan beri taxminan 120 million AQSh dollari miqdorida Bitkoin sotgan.
Bu harakat Himolay tog‘lari o‘lkasi bo‘lgan Butanning raqamli zaxiralarini tarixiy eng yuqori darajaga nisbatan 60 foizdan ortiq kamaytirishga olib keldi va bu davlatning bu sohadagi islohotlarini tezlashtirdi.
Butan nima uchun o’zining bitkoin zaxiralarini faol ravishda sotmoqda?
2024 yil 28-mart kuni «Arkham Intelligence» (blokcheyn tahlil platformasi) hisobot berdiki, hukumat tomonidan oxirgi muhim Bitkoin tranzaksiyasi 2024-yil 27-martda amalga oshirilgan. O‘shanda davlat tomonidan ishlatilmagan yangi manzilga 123,7 Bitkoin, ya’ni qariyb 8,5 million dollarlik token o‘tkazilgan.
Bu tranzaksiya undan ikki kun oldinroq amalga oshirilgan ancha yirik Bitkoin sotuvlaridan so‘ng amalga oshirildi. O‘sha paytda Butan 519,7 Bitkoinni taxminan 36,75 million dollar evaziga realizatsiya qilgan (Batafsil).
Butan o‘zining Bitkoin savdolarini ommaviy birjalarda narxlarning keskin o‘zgarishiga sabab bo‘lmaydigan tarzda amalga oshirmoqda. Shu maqsadda Singapurda joylashgan «QCP Capital» (moliyaviy tashkilot) kabi savdo maydonchalari va bozordagi savdogarlaridan foydalanmoqda.
2026 yilga mo‘ljallangan Bitkoin sotuvlari mamlakatning «Druk Holding and Investments» (davlat sarmoya fondi) siyosatida yangi bosqich boshlanganini anglatmoqda. Oldin Butan tomonidan Bitkoin sotuvi vaqti-vaqti bilan olib borilsa, so‘nggi harakatlar doimiy va rejalashtirilgan chiqimlarni ko‘rsatmoqda.
2024 yil 1-yanvardan beri davlat muhim hamyonlaridan 158,57 million dollar chiqardi, biroq atigi 38,84 million dollar qayta kirib keldi.
«Butan o‘zining Bitkoin jamg‘armasidan har safar taxminan 5-10 million dollarlik qismlarni sotadi va 2025-yil sentabr oyining oʻrtasi va oxirlarida taxminan 3500 Bitkoin sotgan. Yil boshidan buyon davlat tomonidan chiqarib yuborilayotgan token miqdori 1700 Bitkoinga yetdi va bu hajm so‘nggi haftalarda yanada ko‘paymoqda», — deb «Arkham Intelligence» (blokcheyn tahlil platformasi) taʼkidlagan.
Aksariyat davlatlar Bitkoinni jinoyat yo‘li bilan olingan aktivlarni musodara qilish orqali jamg‘aradi. Ammo Butan o‘zining Bitkoin zaxirasini 2019-yilda davlat tomonidan yo‘lga qo‘yilgan mayning dasturi orqali yaratgan.
Butan mamlakati muzliklardan kelib chiqadigan ortiqcha gidroenergiya imkoniyatlaridan foydalanib juda ko‘p Bitkoin to‘plagan. Dastlab zaxira 13 000 ta Bitkoinga yetgan. So‘nggi ikki yil doimiy savdolar natijasida bu miqdor taxminan 4 300 Bitkoinga qisqardi va hozirgi bahoga ko‘ra bu 300 million dollarga yaqin qiymatga ega.
Tahlilchilar fikriga ko‘ra, mazkur sotuvdan keladigan mablag‘lar yirik milliy infratuzilma loyihalariga, xususan Gelephu Mindfulness City (maxsus boshqariladigan hudud sifatida rejalashtirilgan shahar) loyihasiga yo‘naltirilmoqda.
Davlat avval e’lon qilganidek, mazkur loyiha uchun dastlab 10 000 ta Bitkoin ajratilishi rejalashtirilgandi. Ammo so‘nggi savdolar loyihaning dastlabki qurilish bosqichlarini moliyalashtirish uchun zaxiralardan foydalanilayotganini ko‘rsatmoqda.
Katta hajmdagi sotuvlarga qaramasdan, Butan dunyoda Bitkoinga eng ko‘p egalik qiluvchi yettinchi suveren mamlakat bo‘lib qolmoqda. U faqatgina Amerika Qo‘shma Shtatlari, Xitoy, Birlashgan Qirollik, Salvador, va Birlashgan Arab Amirliklaridan orqada qolmoqda (Batafsil).
