«Binance» birjasi (kriptovalyuta birjasi) hamraisi Richard Teng «Binance» 2025-yil 10-oktabrda yuz bergan «10/10» kripto bozoridagi pasayish uchun javobgar, degan da’volarga qarshi chiqdi. Ushbu kunda taxminan 19 milliard dollar miqdorida kripto aktivlari likvidatsiya qilingan edi.
Richard Teng 2026-yil 12-fevral kuni «CoinDesk» axborot nashrining Consensus Hong Kong konferensiyasida nutq so‘zlab, savdo hajmidagi pasayish faqat «Binance» birjasidagi xatoliklar tufayli emas, balki boshqa sabablar ta’siri ostida ro‘y berganini ta’kidladi.
Richard Teng Binance platformasidagi 10-oktabrdagi qulash bo‘yicha o‘z nuqtai nazarini bayon qildi
«Binance» birjasi hamraisi iqtisodiy va geosiyosiy omillarni, xususan AQSH hamda Xitoy o‘rtasidagi kelishmovchiliklarni asosiy sabab sifatida keltirdi. U jumladan, quyidagilarni tilga oldi:
- AQSHning yangi boj choralarini e’lon qilishi, masalan, Xitoydan import qilinadigan tovarlarga 100% lik boj belgilash yuzasidan tahdidlar;
- Xitoy esa o‘z navbatida nodir yer metallari eksportiga cheklovlar joriy qilganini.
Tengga ko‘ra, ana shu omillar dunyo miqyosidagi xavf darajasini bir zumda o‘zgartirdi va natijada markazlashgan va markazlashmagan birjalarda birgalikda katta hajmda likvidatsiyalar boshlanib ketdi.
«O‘sha kuni AQSH fond bozori qiymati 1,5 trillion dollarga pasaydi», — dedi Richard Teng. «Faqat AQSH birjalarida ham 150 milliard dollarlik aktivlar likvidatsiya qilindi. Kriptovalyuta bozori bundan kichikroq, bu sohada taxminan 19 milliard dollar miqdorida likvidatsiya yuz berdi. Bu likvidatsiyalar esa barcha kriptovalyuta birjalarida so‘nggi vaqtda sodir bo‘ldi».
Likvidatsiyalarning asosiy qismi (taxminan 75%) mahalliy vaqt bilan soat 21:00 atrofida, muhim iqtisodiy yangiliklar chiqqan vaqtda sodir bo‘lgan.
Teng voqea vaqtida platformada ayrim kichik texnik muammolar — masalan, USDe steyblkoinining (barqaror token) «peg»dan chiqishi va aktivlar o‘tkazmalarining vaqtincha sekinlashuvi — kuzatilganini ham tan oldi.
Biroq, u bu hodisalar umumiy bozor inqiroziga aloqador emasligini, «Binance» birjasi esa zararlangan foydalanuvchilarni qo‘llab-quvvatlaganini hamda ulardan ba’zilarini tovon bilan ta’minlaganini ta’kidladi.
“…sotuvlar bo‘yicha ma’lumotlar platformadan keng ko‘lamli mablag‘ chiqishi kuzatilmaganini ko‘rsatdi”, — deya qo‘shimcha qildi u.
O‘tgan yili «Binance» birjasi 34 trillion dollarlik savdo hajmini ta’minlagan va 300 milliondan ortiq foydalanuvchiga xizmat ko‘rsatgan edi.
Qiziqarli tomoni shundaki, 10-oktabrdan keyingi ushbu voqea so‘nggi oylar davomida «Binance» birjasiga nisbatan FUD — «qo‘rquv, noaniqlik va shubha»ni kuchaytirdi. Birja turli tomondan tanqid va e’tirozlarga uchradi. Eng keskin tanqidlar esa raqib birja «OKX» (kriptovalyuta birjasi) va uning rahbari Star Syudan bo‘ldi.
Treyderlar Tengning makroiqtisodiy zarba haqidagi tushuntirishini rad etdi: 19 milliard dollarlik 10/10 likvidatsiya ortida
Tengning batafsil tushuntirishiga qaramay, ijtimoiy tarmoqlardagi treyderlar tez va tanqidiy munosabat bildirishdi. X ijtimoiy tarmog‘ida (sobiq Twitter), foydalanuvchilar «Binance» birjasini API’larni bloklashda va sun’iy ravishda likvidatsiya yuzaga keltirishda aybladi, korxona esa «makro omillar»ni bahona qilib, javobgarlikni rad etdi.
«Makro omillarni ayblash — bu yangi “xatolik edi” bahonasi. 19 milliard dollar likvidatsiya bo‘ldi, lekin qandaydir tarzda ‘Binance’ birjasida hech kim javobgar emas», — deya bir foydalanuvchi o‘z nuqtai nazarini bildirdi.
Tanqidchilarning ayrimlari Tengning izohini o‘ta tanqidiy xalq maqollariga o‘xshatib baholashdi.
“‘Biz emas, makro omillar sabab’ — bu kriptovalyuta birjalari orasida ‘mashqimni it yeb qo‘ydi’ iborasiga teng. 19 milliard dollarlik likvidatsiya, har bir platforma esa yonidagi birjani ayblaydi”, — deya boshqa bir foydalanuvchi izoh qoldirgan.
Biroq, aksariyat munosabatlar API’larning sun’iy javoblari va «Binance» ichidagi muvofiqlashtirishga ishonchsizlik atrofida jamlangan. Umumiy kayfiyat — foydalanuvchilar birja tomonidan to‘liq ochiqlik yo‘qligini sezishmoqda.
Sodir bo‘lgan voqealar markazlashgan birjalar va yirik qarz vositalari orqali savdo qiluvchi treyderlar o‘rtasidagi taranglik hali ham saqlanib qolayotganini ko‘rsatadi.
So‘nggi yillarga nisbatan odatiy investor faoliyati pasaygan bo‘lsa-da, Teng kompaniya va tashkilotlar kriptovalyutaga katta qiziqish bildirishda davom etayotganini ta’kidladi.
«Katta tashkilotlar hali ham sohaga kirib kelmoqda», — deydi u. «Demak, moliyaviy resurslarni aniq joylashtiradiganlar harakatda».
Teng, shuningdek, 10/10 voqeasini butun kripto bozorlaridagi tsiklik hodisalarning bir qismi sifatida talqin qildi. U qisqa muddatli beqarorlikka qaramay, sohada asosiy rivojlanish davom etayotganini, uzoq muddatli ishonchga aynan yirik tashkilotlarning mablag‘lari turtki bo‘layotganini aytdi.
Shunga qaramay, birja oldida ikki tomonlama vazifa turibdi:
- U o‘zining noyob bozor bosimi ostidagi pozitsiyasini himoya qilishi kerak;
- «Binance» birjasi shuningdek, shubha bilan qaralayotgan treyderlar daholigini butunlay tiklash choralarini ko‘rishi kerak.
19 milliard dollarlik hamda boshqa omillarning natijasida yuzaga kelgan ushbu likvidatsiya bozorga urilish olib kelgan bo‘lsa-da, mas’uliyat kimga yuklatilishi haqida bahslar hali ham internetda davom etmoqda. Bu esa, xatarli vositalar bilan ishlashda ishonchning qanchalik zaif ekanligini yana bir bor ko‘rsatmoqda.
