«Binance» kriptovalyuta birjasi o‘zining ichki tekshiruvchilari Eron bilan bog‘liq 1 milliard dollardan ortiq tranzaksiyalarni aniqlaganini va shundan so‘ng ishdan bo‘shatilgani haqidagi ayblovlarni qat’iyan rad etmoqda.
Bu munosabat dunyodagi eng yirik kriptovalyuta birjasi — «Binance» va ayrim moliyaviy ommaviy axborot vositalari orasidagi ziddiyatlarni kuchaytirmoqda.
Binance ayblovlarni rad etdi va o‘zining muvofiqlik bo‘yicha faoliyatini himoya qildi
Mojoro 2024-yil 13-fevral kuni «Fortune» jurnalining surishtiruv maqolasi bilan boshlangan. Unda binaning moslikka rioya qilish bo‘limi xodimlari 2024-yil martidan 2025-yil avgustigacha Eron korxonalari bilan bog‘liq 1 milliard dollardan ortiq tranzaksiyalarni aniqlagani aytiladi.
Bu pul o‘tkazmalari Tron blokcheynidagi Tether (USDT) tokeni orqali amalga oshirilgani ta’kidlangan. Bu blokcheyn ekotizimi sanksiyalarga aloqador faoliyat uchun nazorat organlari tomonidan tez-tez tekshiriladi.
Mazkur hisobotga ko‘ra, «Binance»ning moslikka rioya qilish bo‘yicha kamida besh nafar xodimi ichki xavotirlarni bildirganidan keyin ishdan bo‘shatilgan.
Ta’sir ko‘rgan xodimlardan bir nechtasi, surishtiruvlarda tajribaga ega yuqori lavozimli mutaxassislar ekani qayd etilgan. Yaqin oylarda yana boshqa moslik xodimlari ham iste’foga chiqqani aytiladi, biroq ularning ketish sabablariga rasmiy izoh berilmagan.
Binance: “Maʼlumotlar ochiq va aniq bo‘lishi kerak” deydi
Ommaviy bayonotda «Binance» birjasi hamraisi Richard Teng bu ayblovlar asossizligini aniq bildirgan.
«Haqiqat ochiq bo‘lishi kerak. Hech qanday sanksiya buzilishi aniqlanmadi, muammolar haqida xabar bergan xodimlar ishdan bo‘shatilmadi va «Binance» birjasi o‘z regulyatorlar oldidagi majburiyatlarini bajarmoqda. Bizdan noto‘g‘ri xabarlarni tuzatish so‘raldi», — deya yozdi Richard Teng.
«Fortune» jurnaliga yo‘llangan rasmiy maktubda «Binance» birjasi axborot bo‘limi maqolada «og‘ir, jiddiy xatolar va yolg‘on ma’lumotlar» borligini aytgan. Kompaniya quyidagilarni ta’kidlagan:
- Hech bir xodim sanksiyalar bo‘yicha xavotir bildirgani uchun ishdan bo‘shatilmagan.
- Kadrlar haqida qabul qilingan qarorlar yoki ishdan bo‘shatishlar sanksiyalar bilan bog‘liq holatlar haqida xabar berilganiga aloqador emas.
«Binance» birjasi to‘liq ichki tekshiruv, tashqi yuridik maslahatchilar bilan hamkorlikda olib borilganini va ko‘rsatilgan faoliyat sanksiyalar buzilishiga oid hech qanday dalil topilmaganini ma’lum qilgan.
Maktubda birja bir nechta davlatlarda «whistleblower» (qonunbuzarlik haqida xabar beruvchini himoya qilish) huquqlari va qat’iy mehnat qonunlari asosida ishlashini alohida aytib o‘tilgan.
«Binance» birjasi, shuningdek, 2023-yilda AQSh rasmiylari bilan tuzilgan kelishuv doirasidagi regulyatorlar oldidagi majburiyatlarni buzganligi haqidagi taxminlarga ham javob qaytardi.
Birja monitoringga doir barcha talablarni so‘zsiz bajarayotganini bildirgan. Shuningdek, sanksiyalarni tekshirish, monitoring qilish va moslik tizimlarini «juda kuchaytirgani» ta’kidlangan.
Kelishuvdan keyingi kuchaygan sezgirlik
Bu ayblovlar ayniqsa og‘riqli, chunki «Binance» birjasi 2023 yilda AQSh rasmiylari bilan 4,3 milliard dollarlik kelishuvga kelgan edi. Mazkur kelishuv pul yuvish va sanksiyalarni buzish bilan bog‘liq edi. Shundan so‘ng, birja kuchaytirilgan moslik talablari va regulyatorlar tomonidan yanada qat’iy nazorat bilan faoliyat yuritmoqda.
Biroq, bu mojarodan tashqarida, ushbu holat barqaror tokenlar (stablecoin) va sanksiyadan qochish xavotirlarini yana bir bor dolzarb qilib ko‘rsatmoqda.
Blokcheynning tahlil firmalari — «TRM Labs», «Chainalysis» va «Elliptic» (barchasi tahlil kompaniyalari), ilgari ham Eron bilan bog‘liq shaxslar tomonidan an’anaviy bank tizimidan tashqarida mablag‘larni o‘tkazishda USDT tokenidan foydalanish ko‘payib borayotganini bildirgan.
AQSh rasmiylari, jumladan, Moliya vazirligi tarkibidagi Tashqi aktivlarga nazorat boshqarmasi (OFAC) boshqa birjalarni ham, USDT tokeni orqali Eron bilan bog‘liq faoliyat uchun sanksiya qilgan.
Nizoning mohiyati esa hozirda ikki tomonlama qarama-qarshi narrativdan iborat: anonim manbalar bildirgan ayblovlarga kompaniya raddiya bermoqda.
Yangi rasmiy choralar e’lon qilinmagan bir sharoitda, asosiy savol sanksiyalarning bor-yo‘qligida emas, balki sanoatda ochiqlik, moslik va surishtiruv jurnalistikasi trustni tiklash yo‘lida qanday o‘rin tutishidadir. Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi — shular asosiy masalaga aylanmoqda.
