O‘tgan oy davomida tahlilchilar «Bitkoin»ni davom etayotgan ayirbosh bozori (ayirboshlash bozorida narxlar pasayib boradigan davr)da deb ko‘rsata boshlashdi. Biroq, beshta muhim indikator ko‘rsatmoqda: bozor 2025-yil oxirida tarixiy maksimumga yetgan kuchli o‘sishdan so‘ng, o‘rta davrda qayta tiklanish (reset) bosqichiga kirib bormoqda.
Blokcheyn va ETF (birjada savdo qilinadigan fondlar) bo‘yicha ma’lumotlar hozirda sotuv bosqichi zaiflashayotganini ko‘rsatmoqda. Uzoq muddatli investorlar bozorni tark etayotgani yo‘q, dip ko‘rsatkichga ko‘ra, asosan so‘nggi xaridorlar siqib chiqarilmoqda va kuchliroq egalar esa tokenlarni o‘z qo‘llariga yig‘ib olishmoqda.
Bu juda muhim, chunki o‘rta davrdagi qayta boshlashlar ortidan odatda xavotirli sotuvlardan bosqichma-bosqich token yig‘ishga o‘tish holati keladi.
ETFdan mablag‘ chiqishi qisqa muddatli pasayish, uzoq muddatli tarqatish emasligini ko‘rsatmoqda
AQShning «Bitkoin» ETFlari (birjada savdo qilinadigan fondlar) yanvar oyining birinchi yarmida eng kuchli sotuvlar bosqichini boshdan kechirdi. 2-yanvar va 5-yanvardagi kuchli kirimlardan so‘ng — jami 1,1 milliard dollardan ortiq mablag‘ kelib tushgan — ETFlar holati keskin salbiy tomonga o‘zgardi.
Keyingi uch savdo sessiyasi davomida, sotuvlar natijasida, fondlardan 1,1 milliard dollardan ortiq mablag‘ chiqib ketdi.
Bu holat odatda kuchli sotuv bosqichi, ya’ni kapitulatsiya deb ataladi. Investorlar asosan o‘tgan yilning oktyabr va noyabr oyidagi o‘sish davrida, «Bitkoin» tarixiy maksimumga yaqinlashganda, ETF xarid qilishdi. Narx $95 000 dan yuqorida saqlanib qola olmaganida, bu investorlarning aksariyatining investitsiyalari zarar ko‘rdi. Natijada, xavf boshqaruvchilari va qisqa muddatli treyderlar tezda aktivlarini sotuvidan chiqib ketishdi.
Muhimi, bu holat uzluksiz, oylab davom etadigan mablag‘ chiqishi emas — ayirbosh bozorlariga xos voqelik emas. Aksincha, bu tez va markaziy kuchli turtki natijasidir. Bunday sotuvlar kuchsiz egalarni bozorga siqib chiqaradi va bu bosqich tez tugaydi.
So‘nggi ma’lumotlar ETFlardagi oqimlar barqarorlashganini ko‘rsatmoqda. Bu esa majburiy sotuv bosqichi oxiriga kelayotganidan darak beradi.
Bozor aylanishida bunday ETF sotuvlari odatda konsolidatsiya, ya’ni narxlar ma’lum oraliqda tebranishi va keyinchalik tiklanishga olib keladi.
ETF narx asoslari hozir 86 000 dollarga yaqin va bu narxni belgilab bermoqda
«CryptoQuant» tashkilotining ETF bo‘yicha zararkunlik grafikasi shuni ko‘rsatadiki, ETF fondlari tomonidan saqlanuvchi «Bitkoin»larning o‘rtacha narxi $86 000 ga yaqin. Bu shuni anglatadiki, oktyabr oyidagi narxlar cho‘qqisidan buyon bozorga kirgan aksariyat ETF investorlar hozir zarar va foyda chegarasida turibdi.
Bu daraja juda muhim. Narx asosiy xaridorlar guruhi xarid qilgan o‘rtacha narx atrofida harakat qilayotganda, sotuv bosimi pasayadi.
Avval zarar ko‘rgan investorlar chiqib ketishdi. Endi qolayotganlar, odatda, kichik zararda aksiyalarini sotmaydi, balki narx ko‘tarilishini kutadi.
Tarixda bunday narx zonalari bozorni tortib turuvchi kuch vazifasini o‘taydi. Agar «Bitkoin» bu darajadan pastga tushsa, narx arzonligini sezganlar zudlik bilan xarid qiladi. Agar narx juda yuqoriga ketsa, investorlar foyda olish uchun sotuvi ortadi. Hozir «Bitkoin» ana shu ETF narxi yaqinida joylashgan.
Shu sababli, bozor $88 000 dan $92 000 atrofida barqarorlashdi, garchi ETFlardan milliardlab dollar chiqishda davom etsa ham.
ETF xarajatlar zonasi hozirda muhim yordamchi darajaga aylangan; bu esa aynan o‘rta davrda qayta boshlanishga mos, lekin ayirbosh bozoridagi «uzilish» emasligini anglatadi.
BlackRock’ning Coinbase’ga o‘tkazmalari investitsiyalarni qaytarish jarayonini aks ettirmoqda
Blokcheyn ma’lumotlari «BlackRock» kompaniyasi 3 743 «Bitkoin» va 7 204 «Efirium»ni «Coinbase Prime» platformasiga o‘tkazganini ko‘rsatmoqda. Birinchi ko‘rishda, bu yirik tashkilot sotuvini eslatadi.
Ammo ETFning ishlashida me’yorlar muhim. Investorlar ETF ulushlarini qaytarayotganida, fond rasmiy ishtirokchilarga «Bitkoin»ni yetkazib berishi kerak bo‘ladi. «Coinbase Prime» esa aynan shu mablag‘lar uchun saqlash va hisob-kitob markazi rolini bajaradi.
O‘tgan haftada qaytarib olishlar kuchaygan va shuning uchun, «BlackRock» kompaniyasi ham «Bitkoin» va «Efirium»ni о‘tkazishga majbur bo‘ldi.
Bu pul oqimi faqat likvidlik, ya’ni atrofdagilarga tez va oson sotish imkoniyati uchun harakatlanmoqda. «BlackRock» kompaniyasi investorlar qachon mablag‘ini yechib olishini o‘zi hal qilmaydi, faqat pul chiqishini rasmiylashtiradi. Ushbu o’tkazmalar vaqti ETFdan chiqib ketish (outflow) kuchaygan payt bilan to‘liq mos keladi.
Ayirbosh bozorida fondlar odatda oylar davomida xavfini kamaytiradi. Hozir esa qisqa muddatli investorlar chiqmoqda va ETFlar shunchaki ushbu savdolarni hisob-kitob qilmoqda.
Demak, biz ko‘rayotgan jarayon — bu institutsional sarmoyaning butunlay chiqib ketishi emas, faqat muvozanatga keltirish bosqichi.
Coinbase Premium AQSh moliyaviy muassasalari savdoni to’xtatganini ko’rsatmoqda
«Coinbase Premium Index» (Coinbase kompaniyasi afzalligi indeksi) 12-yanvarda keskin pasayib ketdi. Endi «Bitkoin» narxi «Coinbase» birjasida tashqi birjalarga qaraganda arzonroq sotilmoqda.
«Coinbase» birjasi asosan AQShdagi yirik sarmoyadorlar va boy xaridorlarga xizmat ko‘rsatadi. Agar premium musbat bo‘lsa, bu amerikancha fondlar tomonidan faol xarid qilinayotganini bildiradi.
Agar bu indeks salbiy bo‘lsa, talab pasayganini bildiradi.
Ayni paytda bozorning sovushi mantiqan tushunarli. ETF (birja fondlari) sarmoyadorlari yaqinda katta yo‘qotishlarga uchradi. Ko‘plab sarmoya fondlari kapital oqimi barqarorlashishini kutib turibdi, shundan keyingina ular yana bozorga kirishni rejalashtirmoqda.
Biroq, xaridning yo‘qligi katta sotuvlar bo‘ladi degani emas. Bitkoin spot savdosi «Coinbase» birjasiga (birja) oqib kelayotgani yo‘q. Faqat uning narxi tez o‘sib ketayotgani yo‘q, xolos.
Bozor sikl o‘rtasidagi yangilanishlarda ko‘pincha institutsional sarmoyadorlar bir muddat bozorga aralashmaydi. Shu vaqtda zaif ishtirokchilar bozorni tark etadi. Narx stabillashgandan so‘ng, katta sarmoyadorlar qaytib keladi. Bugungi «Coinbase Premium» – «Coinbase» birjasidagi premium indikatorlari ham aynan shu holatni ko‘rsatmoqda.
Birjalardagi sof oqimlar taklif bozor tomonidan o‘zlashtirilayotganini tasdiqlamoqda
So‘nggi 30 kunlik Bitkoin birjalari bo‘yicha sof oqimi o‘rtacha ko‘rsatkichi oktabrdan beri eng yuqori darajaga yetdi. Bu, ko‘proq Bitkoin birjalarga ko‘chirilayotganini bildiradi, bu esa odatda sotuv bosimi kuchayganini anglatadi.
Biroq, bu ko‘rsatkichni to‘g‘ri tushunish kerak. Birjalarga tushayotgan asosiy taklif ETFlar pozitsiyalarini yopayotgani va arbitraj savdosi bilan shug‘ullanuvchi kompaniyalar tomonidan kelmoqda. Bu uzoq muddatli sarmoyadorlarning ommaviy tarzda bozorni tark etayotgani emas.
Shuncha katta kirimga qaramay, Bitkoin narxi keskin qulamadi. U past, ya’ni $90 000 atrofida ushlab turibdi. Bu esa ETF bozoridan tashqarida ham xaridorlar borligini anglatadi. Ular butun dunyo bo‘ylab joylashgan treyderlar, ofshor sarmoya fondlari va uzoq muddat jamg‘aruvchi investorlarni o‘z ichiga oladi.
Bozorga katta sotuv bosimi bo‘lgan holda narx barqaror tursa, bu odatda zaif ishtirokchilardan kuchli qo‘llarga aktiv o‘tishini bildiradi. Bu jarayon, odatda, bozor o‘rtasidagi qayta shakllanishlarda sodir bo‘ladi.
Bitkoin narxi uchun keyingi bosqich qanday bo’lishi mumkin?
Barcha besh asosiy ma’lumot bir xil xulosani beradi. Bitkoin ETFlarning ta’sirida yuzaga kelgan bozor tezkor o‘zgarishini yutmoqda. Kech kirgan sarmoyadorlar chiqib ketdi, uzoq muddatli saqlovchilar esa o‘z joyida qoldi.
Bitkoin narxi $86 000 chegara narxidan yuqorida tursa, bozor muvozanati saqlanadi. Bunday vaziyatda narx bir muddat barqarorlashib, keyin $95 000 tomonga harakat qilishi mumkin.
Agar ETF fondlari kapital oqimi yana ijobiy tomonga o‘zgarsa, chorak oxiriga kelib $100 000 darajasini sinovdan o‘tkazish ehtimoli kuchayadi. Lekin yana katta pasayish bo‘lishi uchun ETFlar ommaviy tarzda sotilishi lozim.
Hozirgi raqamlar bunday bosqich allaqachon sekinlashganini ko‘rsatmoqda.
