Hozirda davom etayotgan Eron urushiga «Bitkoin»ning bozor reaktsiyasi 2022-yilda Rossiya Ukrainaga bostirib kirganidan keyingi dastlabki oylik narx harakatiga o‘xshab bormoqda.
Bu ikki davr solishtirilsa, bir xil ketma-ketlik ko‘rinadi: avval vahima bilan ommaviy sotuvlar, keyin tez tiklanish, so‘ngra esa bozorlar geosiyosiy xavfga moslashayotganda beqaror narx oraliqlari.
Boshlang‘ich hayrat va undan keyingi tez tiklanish
Rossiya Ukrainaga 2022-yil 24-fevralda bosqin boshlaganida, «Bitkoin» birinchi bo‘lib keskin tushib ketdi. Bu voqeadan so‘ng dunyo bozorlarida katta vahima yuzaga kelgan edi.
Biroq, bir necha kun o‘tib, treyderlar iqtisodiy ta’sirini qayta baholadi va narxlar tez tiklana boshladi.
Shu kabi holat endi ham kuzatilmoqda — AQSH va Isroil davlatlari tomonidan Eron hududiga zarbalar boshlangani (2026-yil 28-fevral atrofida) fonida shunga o‘xshash tendensiya bora boshladi.
«Bitkoin» birinchi xabarlardan so‘ng tushib ketdi, lekin tezda o‘zini tikladi va keyingi haftalarda 70 000–73 000 AQSH dollar oraliqqa qaytdi.
Har ikki holatda ham, bozorda geosiyosiy zarba tezda hisobga olinib, vaziyat barqarorlashganini ko‘ramiz.
RSI ko‘rsatkichi o‘xshash impuls tebranishlarini ko‘rsatmoqda
Harakat ko‘rsatkichlari («indikatorlar») ham shunga o‘xshash voqelikni namoyon qilmoqda.
Ukraina urushining birinchi oyida «Bitkoin»ning Nisbiy kuch indeksi (RSI) tezda haddan tashqari past darajaga tushib, keyin ko‘tarildi va kuchli harakatlar bosqichiga kirdi.
Hozirda, Eron mojarosi vaqtida ham RSI ko‘rsatkichidagi o‘zgarish xuddi shunday: urushga bozor reaktsiyasi tufayli indikator pastlagan, keyin esa yana kuchli harakat zonalariga qaytgan va keyin sal qizigan.
Bu kabi harakatlar, odatda, vahima bilan sotishdan keyin faol tarzda arzon narxda sotib olishlarni ko‘rsatadi. Bu geosiyosiy shok paytida tez-tez uchraydigan holatdir.
Pul oqimi kapitallar aylanishi davom etayotganini ko’rsatmoqda
Kapital oqimi ko‘rsatkichlari ham o‘xshashlikni tasdiqlaydi.
Ukraina urushi boshlanish davrida Chaikin Money Flow (CMF, ya’ni pul oqimi ko‘rsatkichi) dastlabki sotuvlardan so‘ng asta-sekin tiklana boshladi. Bu bozorga yangi xaridorlar kirayotganini ko‘rsatgan.
Hozirgi Eron mojarosi vaqtida ham CMF ko‘rsatkichi ijobiy hududga qaytish harakatini ko‘rsatmoqda. Bu «Bitkoin» arzonlashgan paytda unga kapital oqimi davom etayotganini anglatadi.
Lekin 2026-yil grafigidagi harakatlar ancha beqaror va qisqa muddatli savdo oqimlari ko‘proq ekanligini tasdiqlaydi. Bu esa kapitalning sekin-asta yig‘ilishidan farq qiladi.
Bozorlar urush xavfiga moslashayotganga o‘xshaydi
Umumiy xulosaga kelsak, raqamlar shuni ko‘rsatmoqda: Eron urushiga «Bitkoin»ning bozor reaktsiyasi avvalgi ssenariyga juda o‘xshayapti.
Urush tufayli bozorga tushgan geosiyosiy zarba uzoq muddatli inqiroz olib kelgani yo‘q — aksincha, tez vahima, tez tiklanish va oraliq beqarorlik kuzatildi.
Agar bu tendensiya davom etsa, Ukraina urushining ilk bosqichi kabi, «Bitkoin» endi pastga keta olmaydi va ko‘proq yonma-yon harakat qiladi, ya’ni biroz yuqoriga harakat qilish xavfi yuqori bo‘ladi.
Xuddi shunday yo‘nalishda davom etsa, qisqa muddatda «Bitkoin» beqaror qolishi mumkin, ammo arzon narxda savdo qiluvchilar ko‘paysa va urush riski narxlarga kiritilsa, u asta-sekin yuqorilashni boshlaydi.
