Amerika Qo‘shma Shtatlarining spot «Bitkoin» va «Efirium» ETFlari (birjada savdolanadigan investitsiya fondlari)da doimiy mablag‘ chiqib ketishlari kuzatilmoqda. Investorlar o‘z kapitalini xalqaro aksiyalar bozoriga yo‘naltirishmoqda. Ikkala kriptovalyuta ETFlari 2026-yilda hozircha faqat 2 hafta davomida ijobiy oqimlarni qayd etdi.
Sarmoyadorlar bu harakatni AQSH G‘aznachiligining obligatsiyalari rentabelligi oshayotgan, AQSH mehnat bozori mustahkam bo‘lib turgan va global bozorga (AQSHdan tashqaridagi fondlarga) rekord darajada investitsiya kirayotgan sharoitda amalga oshirmoqda.
Pul xalqaro fond birjalari indeks fondlari bozoriga o‘tayapti
So‘nggi haftalarda AQSH spot «Bitkoin» ETFlari aniq ijobiydan salbiy oqim bosqichiga o‘tdi. Umumiy aktivlar 115 milliard dollardan keskin kamayib, hozir taxminan 83 milliard dollarga teng bo‘ldi.
«Efirium» ETFlarida esa pasayish yanada keskin. Uning aktivlari 18 milliard dollardan 11 milliard dollarga yaqin miqdorga tushib ketdi.
Bu tasodifiy o‘zgarish emas. Bu kapitalning ushbu aktiv turidan chiqqanini anglatadi.
Shu bilan birga, xalqaro aksiyalar ETFlarida so‘nggi yillarda eng yuqori darajadagi mablag‘ kirishlari qayd etildi.
Yanvar oyida global (AQSHdan tashqaridagi) fondlarga rekord darajadagi mablag‘ ajratildi. Ular jami ETF oqimlarining uchdan bir qismini o‘zlashtirdi, garchi umumiy aktivlarda ulushi ancha kichik bo‘lsa ham.
Bu esa katta sarmoya oqimini anglatadi.
Yirik institutsional sarmoyadorlar AQSHning tez o‘sadigan, ko‘plab investorlar jalb qilingan aktivlaridan – jumladan, kriptovalyutalardan ham – kapitalni qisqartirib, xorijdagi nisbatan arzon bozorga ajratishmoqda. Bu holat xorijda iqtisodiy sharoit yaxshilanishi fonida yuz bermoqda.
Bu vaqtda esa AQSH mehnat bozorining kuchli ko‘rsatkichlari natijasida G‘aznachilik obligatsiyalarining daromadliligi oshmoqda. Bunday vaziyatda obligatsiyalar yanada jozibaliroq ko‘rinadi va moliyaviy sharoitlar torayadi, xavfli aktivlar esa investorlar uchun kamroq qiziqarli bo‘lib qoladi.
«Bitkoin» va «Efirium» – yuqori narx o‘zgaruvchanligiga ega va tez sotib olinadigan tokenlar – kapital xavfsiz yoki daromad keltiradigan aktivlarga o‘ta boshlaganda odatda zaiflashadi.
Bu omillar birgalikda muayyan qiyinchiliklarni yuzaga keltirmoqda.
2024-yilda kripto ETFlari talabning asosiy manbalaridan biri bo‘ldi va doimiy kapital oqimi tufayli narxlarning o‘sishiga kuchli turtki berdi.
Hozir esa bu jarayon teskari yo‘nalishda ketmoqda. Endi ETFlar narxlarning tez o‘sishini qo‘llab-quvvatlash o‘rniga, mablag‘ chiqish kanali sifatida ishlamoqda.
Bu holat kripto sohasining uzoq muddatli rivojlanish g‘oyasini rad etmaydi. Lekin hozirda qisqa muddatda likvidlik – bozordagi erkin mablag‘lar – zaiflashmoqda.
Sarmoya oqimlari sekinlashmagunicha yoki iqtisodiy sharoit yengillashmaguncha, ETFlardan mablag‘ chiqishi «Bitkoin», «Efirium» va butun kriptovalyuta bozoriga bosim o‘tkazishda davom etishi mumkin.
