Bugun soat 08:00 UTC da «Deribit» birjasi (kripto derivativlar bozori)da deyarli 3 milliard dollardan ortiq Bitkoin va Efirium opsionlari muddati tugaydi. Bu esa derivativlar bozoriga katta e’tibor qaratilishiga sabab bo‘lmoqda.
Bugungi opsionlarning muddati tugashidan oldin asosiy savol shuki – yaqinda narxlarning barqarorlashuvi faqat vaqtinchalik muvozanatmi yoki yangi yo‘nalishning boshlanishidirmi?
3 milliard dollarlik Bitkoin va Efirium optsiyalarining muddati tugashi likvidatsiya sarsongidan so‘ng bozor ishtirokchilarining sabrini sinovdan o‘tkazmoqda
Hozirda Bitkoin narxi $66 372 atrofida savdoda. Maksimal zarar (ya’ni eng ko’p zarar tortilishi mumkin bo’lgan narx) $74 000 ga yaqin. Umumiy ochilgan shartnomalar miqdori esa 2,53 milliard dollarni oshdi.
Efirium hozirda $1 950 atrofida savdolanmoqda. Ushbu kriptovalyuta uchun ochiq opsionlar umumiy summasi taxminan 425 million dollar, maksimal zarar (eng ko‘p zarar qilinadigan daraja) esa taxminan $2 100 atrofida joylashgan.
Ushbu raqamlar ko‘rsatadiki, ko‘plab ochiq pozitsiyalarga ega treyderlar narxlar maksimal zarar darajasiga yaqinlashsa foyda olishlari mumkin. Biroq, opsionlar bozorida umumiy kayfiyat hanuz ehtiyotkorlik bilan davom etmoqda.
O‘tgan haftadagi keskin narx tushishidan keyin qisqa muddatli o‘sish bo‘lsa-da, opsionlar bo‘yicha ko‘rsatkichlar ko‘plab treyderlar narxning pasayish ehtimolidan sug‘urtalanayotganini ko‘rsatmoqda.
«Laevitas» tahliliy kompaniyasi («Laevitas» tahlilchilari) ta’kidlashicha, Bitkoin bo‘yicha xavf (risk) ko‘rsatkichlari, asosan, put-opsionlar (narx tushishidan foyda oladigan shartnomalar) tomonga og‘ishmoqda.
«Bitkoin uchun bir haftalik va bir oylik 25-delta RRs (risk ko‘rsatkichlari) juda past darajadan qaytib, hozirda taxminan −13 va −11 volga yetdi. Bu holat narx pasayishidan himoyalanishga talab yuqoriligini bildirib turibdi», – deya qayd etishdi «Derivitivlar bo‘yicha tahlilchi» X ijtimoiy tarmog’ida.
Xavf ko‘rsatkichlari, ayniqsa, derivativlar bozorida kayfiyatni (hissiyotlarni) baholash uchun keng qo‘llaniladi. Uzoq vaqt salbiy qiymat kuzatilsa, bu treyderlar himoya xarajatiga, ya’ni put-opsionlar uchun ortiqcha haq to‘lashga tayyorligini ko‘rsatadi. Ko‘pincha bu bozorda pasayishdan xavotir kuchayganidan dalolat beradi.
Likvidatsiyalar, put opsionlaridagi og‘ishdagi kutilmagan o‘zgarish va amal qilish muddati yaqinlashar ekan, call opsionlarga mo‘rt siljish
Hozirgi ehtiyotkor kayfiyatga sabab shuki, yaqinda Bitkoin qisqa vaqtga $70 000 dan pastga tushib ketgani sababli bozorda ko‘plab majburiy sotuvlar (likvidatsiyalar) va derivativlarda muvozanatsizlik yuzaga keldi.
«Deribit» birjasi tahlilchilari bu vaziyat so‘nggi yillarda put-opsionlarga talab eng kuchli oshgan holatlardan biri bo‘lganini aytmoqda.
«O‘tgan hafta Bitkoin $70 mingdan pastga tushdi, natijada bosqichma-bosqich likvidatsiyalar va so‘nggi yillardagi eng kuchli put-opsionlar tarafiga og‘ish yuz berdi. Shundan so‘ng narx yana $67 ming atrofida barqarorlashdi», — deyishdi «Deribit» birjasi tahlilchilari X ijtimoiy tarmog’ida.
Bunday voqealar ko‘pincha psixologik iz qoldiradi: narxlar barqarorlashganidan keyin ham treyderlar ehtiyot choralarini davom ettiradilar.
Biroq yaqinda derivativlarda vaziyat o‘zgarib, ba’zi treyderlar chaqiriq (call) opsionlariga qaytmoqda, chunki vahima darajasidagi o‘zgaruvchanlik kamaymoqda. «Deribit» birjasi mutaxassislari hozir bozor tanlov nuqtasida ekanini ta’kidlashmoqda.
Shunday yirik opsionlarning muddati tugashi qisqa muddatda narxga sezilarli ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Ayniqsa, ochiq shartnomalar bir joyga jamlanganda bu ta’sir kuchayadi.
Qisqa muddatli vaziyat yaxshilanganiga qaramay, ayrim indikatorlar yirik investorlar yaqin uch oy davomida bozorga ishonch bildirmayotganini ko‘rsatmoqda.
«Greeks.live» tahliliy kompaniyasi xodimlari ta’kidlashicha, Bitkoin derivativlari bozorida put-opsionlari (quyiga harakatdan foyda ko‘radigan shartnomalar) hanuz ustunlik qilmoqda.
«Put-opsionlar bozorni egallab turibdi – bugun Bitkoin uchun bir milliard dollardan ortiq put-opsionlar savdosi bo‘ldi va bu umumiy hajmning 37 foizini tashkil qildi. Ko‘pchiligi narxi $60 000 – $65 000 oralig‘idagi inaktiv (daromad keltirmaydigan) opsionlarni egallagan», — deyishdi tahlilchilar X ijtimoiy tarmog’ida.
Bu yirik investorlarda o‘rta va uzoq muddatli istiqbolga nisbatan salbiy kayfiyat kuchli ekanini ko‘rsatadi. Tahlilchilarga ko‘ra, yaqin bir-ikki oyda pasayish (ayirbosh bozor) davom etayotganiga ishonch katta.
Bugungi opsionlar muddati tugashi bozor bosimini pasaytirib, narxlarning barqarorlashuviga yordam berishi mumkin. Biroq, bu holat dam olish kunlarida yana o‘zgaruvchanlik kuchayishiga ham sabab bo‘lishi ehtimoldan xoli emas.
