2025-yilda «Bitkoin» ekotizimida ish o‘rinlari soni 6% ga oshdi. Bu o‘sishda, asosan, dasturchi bo‘lmagan kasblar ko‘pchilikni tashkil etdi. Ushbu ma’lumot «Bitvocation» kompaniyasi (kriptoishlar bozorini tahlil qiluvchi tashkilot)ning so‘nggi hisobotida ta’kidlangan.
Ma’lumotlarga ko‘ra, «Bitkoin» ish bozori tobora yetilmoqda. Ishga olishda rasmiy diplom yoki sertifikatlarga emas, balki nomzodning jamoadagi mosligi, kriptojamiyatdagi ishtiroki va ko‘zga ko‘ringan hissasiga ko‘proq e’tibor qaratilmoqda.
Bitvocation hisobotida 2025 yilda o‘zgarayotgan Bitkoin ish bozori tafsilotlari
«Bitvocation» kompaniyasining 2025-yil uchun «Bitkoin ishlari bo‘yicha ma’lumotlar» hisobotida faqat «Bitkoin» bilan ishlovchi va unga bevosita yaqin kompaniyalardagi ishga olish tendensiyalari yoritilgan. Hisobotda «faqat Bitkoin kompaniyalari» deb quyidagi uch shartni bajargan tashkilotlar qayd etilgan:
- Faoliyati faqat «Bitkoin» bilan bog‘liq bo‘lib, boshqa raqobatchi kriptovalyutalarga xizmat ko‘rsatmaydi.
- O‘z missiyasi yoki jamoatchilik bilan muloqotida «faqat Bitkoin» yoki «Bitkoin birinchi o‘rinda» tamoyiliga sodiqligini ochiq aytadi.
- «Bitkoin» ekotizimi rivojiga faol hissa qo‘shadi – masalan, ochiq manbali dasturlash ishlari yoki jamoaga yordam ko‘rsatish orqali.
O‘rganish natijalariga ko‘ra, 2025-yilda «Bitkoin» bilan bog‘liq o‘ziga xos 1 801 ta ish o‘rni bo‘yicha e’lonlar bo‘lgan. Bu ko‘rsatkich 2024-yildagi 1 707 taga nisbatan 6 foizga oshgan.
«Faqat Bitkoin» kompaniyalari umumiy ish e’lonlarining 47 foizini tashkil qilgan (o‘tgan yili bu raqam 42% edi; bu haqda batafsil). Qolgan 53 foiz esa Bitkoin bilan bevosita bog‘liq, ammo boshqa tokenlar bilan ham ishlovchi kompaniyalarga to‘g‘ri keladi. Bu esa 2025-yilda faqat Bitkoin va unga yaqin kompaniyalar o‘rtasidagi tafovut tobora kichrayib borayotganini anglatadi.
Faoliyat bo‘yicha o‘sish bir tekisda tarqalgan. Hisobotga ko‘ra, 154 ta «faqat Bitkoin» kompaniyasi aniqlangan bo‘lib, har birida o‘rtacha 6 ta odam ishga olingan.
Bu sohada «Riot Platforms» kompaniyasi (mayning tashkiloti) yetakchilardan biri bo‘ldi , lekin umumiy ulushi ko‘p emas. «Faqat Bitkoin» yo‘nalishidagi eng kuchli o‘nta ish beruvchi yil davomida ish o‘rinlari sonini 122 foizga oshirdi.
«Bu markazlashmagan ekotizim. O‘sish bir necha gigant kompaniyalarda emas – o‘sish mayning, Lightning Network (tezkor to‘lov tarmog‘i), moliyaviy xizmatlar va o‘zida token saqlash sohalari bo‘yicha kichik va o‘rta kompaniyalarda baravar tarqalgan», — deyiladi hisobotda.
Aksincha, Bitkoin bilan bog‘liq, biroq boshqa sohalarga ham xizmat qiluvchi kompaniyalarda ishga olish asosan yirik tashkilotlarda jamlangan. «Bitdeer» mayning kompaniyasi shu sohada ish o‘rinlarining uchdan bir qismini — 307 ta e’lonni tashkil qildi. Boshqa eng kuchli o‘nta kompaniya esa ushbu segmentdagi ish o‘rinlarining 85 foizini egalladi.
Bundan tashqari, dasturchi bo‘lmagan kasblar umumiy ish o‘rinlarining 74 foizini tashkil etdi. (2024-yilda bu ko‘rsatkich 69% bo‘lgan). Bunda eng ko‘p talab qilinadigan lavozim — mahsulot menejeri (product manager).
«Bitvocation» shuningdek rahbar darajasidagi (direktor va yuqoriroq) ishchilarga talab tez o‘sganini qayd etdi; bu esa kompaniyalar faoliyati kengayayotganini ko‘rsatadi. Texnik sohalarda esa dasturiy ta’minot muhandislari (ayniqsa, katta mutaxassislar) eng ko‘p izlanilayotgan kadr bo‘ldi. Hisobotda quyidagicha aytilgan:
«Faoliyat yo‘nalishiga ko‘ra, faqat Bitkoin kompaniyalari odatda mayning, axborot vositalari va dizayn sohalariga yo‘nalgan va ular kirish hamda rahbar darajadagi kadrlarni ko‘proq ishga oladi. Bitkoin bilan bog‘liq boshqa kompaniyalar esa moliya, kadrlar (HR) va muhandislik sohalarida yetakchi hisoblanadi hamda ko‘proq o‘rta va katta tajribali xodimlarni afzal ko‘radi».
Bitkoin sohasida ish o‘sishi AQSh yetakchiligida davom etmoqda, Osiyoda ham kengaymoqda
Hududlar bo‘yicha, AQSh (Amerika Qo‘shma Shtatlari — davlat) o‘z ustunligini saqlab qoldi: «Bitkoin» bilan bog‘liq ishlar soni bo‘yicha boshqa barcha davlatlarni birga qo‘shganda ham ko‘proq e’lonlar joylashtirdi. Shu bilan birga, Osiyoda ham kuchli o‘sish kuzatildi.
Singapurda bir yirik ish beruvchi hisobiga «Bitkoin» bilan bog‘liq ish joylari soni 158% ga oshdi. Bundan tashqari, El-Salvador, Butan va Braziliya kabi davlatlarda ham yangi ish o‘rinlari paydo bo‘ldi. Bu o‘lkalarda «Bitkoin»ga qulay qonunlar o‘z natijasini berayotganidan darak.
«Amerika qit’alari — bu faqat Bitkoin hududi. Shimoliy Amerikada 309 ta Bitkoin-faol ish o‘rni bor. Yevropa va Osiyo ko‘proq Bitkoin-adjacent, lekin ayrim istisnolar mavjud», — deb ta’kidladi «Bitvocation» tashkiloti.
2025-yilda masofadan ishlash hali ham Bitkoin sohasidagi asosiy xususiyat sifatida saqlanib qoldi, biroq bunday ish e’lonlarining ulushi o‘tgan yilga nisbatan kamaydi. Jami 809 ta ish o‘rni (yoki 45 foiz) masofaviy tarzda ishlash imkoniyati bilan e’lon qilindi. Bu raqam 2024-yilda 53% bo‘lgan.
Faqqat Bitkoin kompaniyalari orasida masofadan ishlashga talab kuchliroq bo‘ldi va ularning 56% ish joylari masofaviy usulda faoliyat yuritish imkonini taklif qildi.
Bitkoin sohasidagi ish beruvchilar eng ko’p qadrlaydigan jihatlar
2025-yilda «Bitkoin» ish beruvchilari uchun asosiy muammo nomzodlar soni emas, balki to‘g‘ri tajriba, ko‘nikma va ekotizimni tushunish kombinatsiyasiga ega nomzodlarni topish bo‘ldi.
Yaqinda ishga olayotgan tashkilotlar endi faqat rasmiy diplom yoki a’lo tarjimai holga emas, balki amalda natija ko‘rsatgan, masalan, ochiq kodli dasturiy ta’minotga hissa qo‘shgan, kripto hamjamiyatida faol bo‘lgan, ochiq ravishda ma’lumot yoki maqolalar yozgan, yoki umuman sohada aniq tajribaga ega bo‘lgan nomzodlarni ustun ko‘rmoqda.
«Eng murakkab to‘ldiriladigan lavozimlar ikki uchda jamlangani aniqlanmoqda: juda yuqori texnik ixtisoslashgan (Bitcoin Core, Lightning, xavfsizlik) va texnik bo‘lmagan, lekin Bitkoin qadriyatlarini mahsulot, o‘sish, operatsiyalar yoki kommunikatsiyaga tarjima qilish talab etiladigan kasblar», deb qo‘shimcha qilinadi hisobotda.
Ko‘p qirralilik ham muhim fazilat sifatida ajralib chiqdi. Ko‘plab Bitkoin kompaniyalari, ayniqsa dastlabki bosqichdagi tashkilotlar, bir nechta vazifani bajara oladigan — turli yo‘nalishga moslasha oladigan xodimlarni afzal ko‘rdi.
Kuchli muloqot ko‘nikmalari va «Bitkoin» tamoyillarini mahsulot, faoliyat, rivojlanish yoki strategiyaga aniq va sodda izohlay olish — aynan texnik bo‘lmagan kasblar uchun eng qimmatli sifat deb topildi.
