Bitkoin mayningi 2025-yil oxirida tarixiy bosqichdan oʻtdi. «GoMining» kompaniyasining (kompaniya) yaqinda eʼlon qilgan hisobotiga koʻra, Bitkoin tarmogʻi bir soniyada 1 zettahashdan ortiq hisoblash quvvatiga erishib, zettahash davriga kirib bordi.
Lekin terahash (hisoblash quvvati) rekord darajaga yetar ekan, maynerlarning daromadi aksincha qisqardi. Natijada mayning sohasi hozirgacha boʻlmagan darajada yiriklashdi, sanoatlashtirildi va narxlar xavfiga ko‘proq ochiq bo‘lib qoldi.
Mayning hajmi oshgani sari hashrate tarixiy maksimumga yetdi
Hisobotda Bitkoin tarmog‘i haftalik o‘rtacha 1 zettahash (ZH/s)dan ortiq natijani ushlab turgani qayd etilgan. Bu natija qisqa muddatli oʻsish emas, balki tuzilmadagi asosiy oʻzgarishdir.
Bu o‘sish ko‘plab zamonaviy jihozlarning joriy etilishi, yangi ma’lumot markazlarining ochilishi hamda sanoat hajmidagi ishlarning kengayishi natijasidir. «BeInCrypto» nashri (axborot portali) maʼlumotiga koʻra, endilikda mayning sohasida kichik ishtirokchilar ustunlik qilmaydi. Bu jarayon hozirda energiya infratuzilmasiga oʻxshay boshladi.
Natijada blok mukofotlarini olish uchun raqobat ancha kuchaydi.
Tarmoq o‘sishiga qaramay, har bir mayner uchun daromad kamaymoqda
Terahash (hisoblash quvvati) o‘sib borayotganda, hisoblash quvvatining har bir birligi uchun tushum tarixda eng tor oraliqlardan biriga tushdi.
Hisobotda qayd etilishicha, mayner daromadi tobora ko‘proq Bitkoin narxi va hisoblash yechishdagi murakkablik darajasiga bog‘liq bo‘lib bormoqda. Ilgari maynerlar foyda olishiga yordam bergan boshqa imkoniyatlar, jumladan tranzaksiya to‘lovlarining ko‘tarilishi va blok uchun yuqori mukofotlar endi deyarli yo‘qoldi.
Natijada, maynerlar bugun ko‘proq sarmoya va elektr sarf qilsa ham, ularning foyda chegarasi kamaydi.
«GoMining» kompaniyasi maʼlumotiga ko‘ra, buni mempoolda ham ko‘rish mumkin. 2025-yilda birinchi marta, 2023-yil aprelidan beri, Bitkoin mempooli bir necha bor butunlay tozalanib ketdi.
Bu esa Bitkoin tarmog‘i shu qadar sokinlashganini anglatadiki, tranzaksiyalar hatto eng past to‘lov evaziga ham darhol tasdiqlanmoqda.
Natijada, maynerlar deyarli hech qanday tranzaksiya to‘lovidan daromad qila olmagan va salkam butunlay Bitkoin narxi hamda blok mukofotiga tayanishga majbur bo‘lgan.
Halvingdan so‘ng tranzaksiya to‘lovlari katta yengillik bermadi
Halving – blok mukofotining qisqarishi – bosimni yanada kuchaytirdi.
Blok uchun mukofot 3,125 Bitkoinga kamaygach, tranzaksiya to‘lovlari yo‘qotilgan daromadni qoplay olmadi. Hisobotda qayd etilishicha, 2025-yil davomida to‘lovlar blok mukofotining 1 foizidan kam qismini tashkil etgan.
Natijada, maynerlarning iqtisodiy holati to‘g‘ridan-to‘g‘ri Bitkoin narxining oʻzgarishiga bog‘lanib qoldi, ichki stabilizatorlar esa ancha qisqardi.
Hash narxi past darajaga tushdi, foyda marjalari bosim ostida qolmoqda
Daromadlar pasayishi open ravishda hashprice – ya’ni, har bir terahash (hisoblash quvvati)dan tushuvchi kundalik foydada aks etdi.
Hisobot maʼlumotiga ko‘ra, hashprice noyabr oyida kuniga bir petahash (PH) uchun $35 AQSh dollari atrofida tarixiy minimumga tushib ketdi va yil oxirigacha pastligicha qoldi. Chorak oxiri holatiga ko‘ra u $38 bo‘lgan, bu esa oldingi oʻrtacha koʻrsatkichlardan ancha pastdir.
Bu esa xatoga yo‘l qo‘yish uchun joyni deyarli qoldirmaydi.
Yopilish narxlari narx darajalarini iqtisodiy omillarga aylantiradi
Bu natijalar maynerlar faoliyatini to‘xtatish narxlari bo‘yicha yakinda chiqqan maʼlumotlar bilan to‘liq mos tushadi.
Joriy murakkablik va o‘rtacha elektr to‘lovi 1 kilovatt-soat uchun $0,08 atrofida turgan vaqtda, eng keng tarqalgan S21-seriyali maynerlar bir Bitkoin uchun $69 000–$74 000 narxlari oralig‘ida zarar va foyda chegarasiga yetadi. Agar narx undan past boʻlsa, ko‘plab mayning faoliyati foyda bermay qoladi.
Eng yuqori darajadagi zamonaviy mayning asboblari esa ancha past narxlarda ham foyda keltira oladi. Ammo oʻrtacha darajadagi maynerlar birdan bosim ostida qolmoqda.
Nima uchun bu hozir Bitkoin narxi uchun muhim
Bu holat narxning pastki chegarasini hosil qilmaydi. Ya’ni, bozordagi narx mayning harajatlari o‘zini oqlash darajasidan ham pastga tushishi mumkin.
Biroq, bu xulq-atvor uchun muhim bir chegarani yuzaga keltiradi. Agar Bitkoin muhim yopilish darajalaridan pastda tursa, zaifroq maynerlar o‘z zaxiralarini sotishga, uskunalarini o‘chirib qo‘yishga yoki o‘z faoliyatini qisqartirishga majbur bo‘lishlari mumkin.
Agar bozor allaqachon likvidlik (pul aylanmasi) bilan cheklangan bo‘lsa, aynan shunday harakatlar tebranishlarni kuchaytiradi va o‘zgaruvchanlikni oshiradi.
Hozirgi vaqtda Bitkoin mayningi oldingiga nisbatan mustahkam va industrial darajada rivojlangan. Biroq, bunday kengayish sezgirlikni ham oshiradi. Bunda Terahash (hisoblash quvvati) ko‘payishi va komissiya to‘lovlari kamayib borishi sababli, narx maynerlar barqarorligi uchun ayniqsa muhim bo‘ladi.
Shu sababli, $70,000 kabi darajalar iqtisodiy jihatdan muhim ahamiyat kasb etadi — bu faqat grafiklarda aks etgani uchun emas, balki tarmoqning harajat tuzilmasi aynan shunday bo‘lgani uchun ham ahamiyatlidir.
