So‘nggi Bitkoin sotuvi bu oddiy texnik tuzatishdan ham chuqurroqdir. U mayning iqtisodiyotiga bevosita ta’sir qiluvchi darajaga yaqinlashmoqda — bu esa bozor xavfini sezilarli ravishda o‘zgartiradi.
Taxminan 70 000 dollar atrofida, Bitkoin faqat savdogarlar boshqaradigan bozorga emas, balki tarmoq iqtisodiyoti, maynerlarning harakati va majburiy sotuv xavfi ahamiyata oshadigan bosqichga o‘tadi. Shuning uchun hozir aynan shu daraja har qanday trend yo‘nalishi yoki harakatlanuvchi o‘rtacha qiymatdan muhimroqdir.
Bitkoin mayning uchun bosim o‘sayotgan hududga kirib bormoqda
Ayni paytda tarmoqdagi murakkablik va taxminan 1 kilovatt-soat uchun 0,08 dollar atrofidagi elektr narxi hisobga olinganda, yangi mayning ma’lumotlari bosim mavjud bo‘lgan diapazonni ko‘rsatmoqda.
Dunyo bo‘yicha zamonaviy Terahash (hisoblash quvvati) ko‘rsatkichining katta qismini tashkil qiluvchi Antminer S21-seriyasidagi ko‘plab qurilmalarning ishdan to‘xtash narxi Bitkoin uchun 69 000 dollardan 74 000 dollargacha oraliqda joylashgan.
Oddiy qilib aytganda, ushbu oraliqdan past bo‘lsa, ko‘plab maynerlar o‘z ishlari evaziga daromad ololmaydi.
Bitkoin ko‘pincha narxini minglab dollarga har ikki tomonga tez-tez o‘zgartirib turadi. Ammo hozirgi damda boshqacha jihat bor: kim ko‘proq bosimda qolmoqda, narxning qanchalik tez harakat qilishi emas, muhimdir.
Agar Bitkoin narxi 70 000 dollardan yuqoriroq bo‘lsa, mayning asosan foydali bo‘lib qoladi. Ushbu chiziqdan pastga tushsa, foydalilik faqat ba’zi maynerlar uchun qoladi. Shu sabab, faqat samarali ishlab chiqaruvchilar tirik qoladi, o‘rta darajadagi operatorlar esa zarar ko‘radi.
Bu bosim faqat narxga emas, balki naqd pul oqimi, moliyaviy balans va harakatlarga ham bosim qiladi.
Yopilish narxi doimiy past chiziq degani emas
Aniqlik muhim.
Ishdan to‘xtash narxi bu majburiy qo‘llab-quvvatlash chizig‘i emas. Maynerlar Bitkoin narxini nazorat qila olmaydi va bozorlar uzoq muddat mayningning zarariga ham savdo qilishi mumkin.
Lekin, ishdan to‘xtash narxlari harakatlar o‘zgaradigan zonalarni belgilaydi va aynan bu harakatlar qiyin holatlarda bozorni harakatlantiradi.
Bitkoin narxining so‘nggi bir oy ichidagi harakati. Manba: «CoinGecko» (kripto bozor tahlil platformasi)
Agar bitkoin narxi 70 000 dollardan pastga tushsa, nima sodir bo‘ladi?
Agar Bitkoin qisqa vaqtga 70 000 dollardan pastga tushib, tezda tiklansa, ta’siri cheklangan bo‘ladi. Ammo narx uzoq vaqt shu darajadan pastda tursa, bir nechta ikkilamchi omillar kuchaya boshlaydi.
Birinchidan, kuchsiz maynerlar elektr va xizmat ko‘rsatish xarajatlarini qoplash uchun Bitkoin zaxiralarini sotishlari mumkin. Ayrim maynerlar qurilmalarini o‘chirishi natijasida Terahash (hisoblash quvvati) kamayadi.
Eng muhimi, salbiy hissiyot o‘z-o‘zini kuchaytiradi — sarlavhalar «beqarorlik»dan «mayning bosimi»ga aylanadi.
Bu omillarning hech biri o‘zi yetarli xavf tug‘dirmaydi. Birga qo‘shilganda esa, ular tushish xavfini kuchaytiradi.
Mayningdagi bosim ayniqsa likvidlikdagi bosim bilan birlashganda xavfli bo‘ladi.
Hozir Bitkoin quyidagilarga duch kelyapti:
- Dunyo miqyosida likvidlik yetishmovchiligi
- Xavfga qisqarayotgan ehtiyoj
- ETF fondlaridan chiqish va derivativ bitimlarning yopilishi
Agar mayningdagi bosim yuqoridagi omillarga majburiy sotuvlarni ham qo‘shsa, bozor asosiy ko‘rsatkichlarsiz ham tezroq pasayishi mumkin.
Bunday keskin va tartibsiz harakatlar Bitkoin buzilgani uchun emas, bir necha bosim bir vaqtda ta’sir qilgani uchun yuzaga keladi.
