Blokcheynga asoslangan ma’lumotlar shuni ko‘rsatadiki, hozirda deyarli 6,7 million Bitkoin quantum kompyuterlarga “zaif” bo‘lgan manzillarda saqlanmoqda. Ushbu tokenlar yillar davomida, hatto ba’zilari o‘n yildan ortiq muddatdan beri harakatsiz holda yotibdi. Ushbu tokenlarning bir qismi ham Bitkoin asoschisi «Satoshi Nakamoto» (shaxs yoki pseudonim asoschisi)ga tegishli, deb taxmin qilinadi.
Hozirgi vaqtda ushbu tokenlar moliyaviy jinoyatlar tarixida eng qimmatbaho nishonga aylangan.
Hech kim hal qila olmagan bitkoin xavfi
30 mart 2026 yilda chop etilgan «Google Quantum AI» (texnologik kompaniya) tomonidan yangi texnik tahlil – “aytuvchi hujjat” birinchi marta Bitkoinning quantum hisoblash tizimiga zaifligi o‘lchamini ochib berdi.
Tadqiqotda 100 000 ta Bitkoin manzili aniqlangan bo‘lib, ularga “dam oluvchi hujumlar” xavfi bor – ya’ni, yetarlicha kuchli quantum kompyuter foydalanuvchi hech qanday tranzaksiya amalga oshirmasdan turib, ularning privat kalitlarini aniqlab olishi mumkin.
Umuman olganda, bu manzillar taxminan 6,7 million Bitkoinga egalik qiladi.
Nega eski bitkoin manzillari eng xavfli hisoblanadi
Quantum kompyuteri Shorning algoritmidan foydalangan holda, shu ommaviy kalitdan tegishli privat (shaxsiy) kalitni hisoblab topadi va manzildagi tokenlarni to‘liq o‘z nazoratiga olishi mumkin.
6 000-chi manzil atrofida bir necha manzillarga 50 tadan Bitkoin taqsimlangan bo‘lib, ularning har biri ilk mayning mukofoti sifatida olingan, aksariyati esa bugungi kungacha harakatsiz, o‘z holicha qolmoqda.
«Bitkoinda quantum xavfiga oid ishlarga asosiy dasturchilar tomonidan e’tibor qaratilishi juda muhim. Sababi, Bitkoin hamjamiyatining ayrimlari—ular lozim bo‘lsa ham, bo‘lmasa ham— quantum xavfining mavjudligidan tashvishda va bu masalaga jiddiy yondashilishini kutishmoqda. Ma’lumotlar ko‘payib, ushbu muammoni hal qilish bo‘yicha harakat boshlandigi ko‘rinsa, bu hamjamiyat uchun ijobiy hodisa»,— dedi «Bitwise» (investitsion kompaniya) Bosh Investitsion Direktori Mett Hougan, «BeInCrypto Expert Council» (mutaxassislar kengashi, axborot portali) suhbatida.
Yamab bo‘lmaydigan muammo
Faol bo‘lmagan hamyonlardan farqli o‘laroq, uzoq vaqt harakatsiz qolgan manzillarni zamonaviy quantumga qarshi kriptografiyaga yangilab bo‘lmaydi. Bunday manzillar doim ochiq va o‘zgarmas bo‘lib qoladi hamda quantum kompyuterlari rivojlanar ekan, ularning xavfi ham ortib boradi.
«Google» (texnologik kompaniya) tadqiqotchilari taxminicha, taxminan 1,7 million Bitkoin aynan P2PK skriptlarda “muzlatilgan”. Agar bir necha bor ishlatilgan manzillarni ham hisobga olsak, quantum zaiflikka ega barcha script turlaridagi umumiy ta’minot taxminan 6,9 million Bitkoinga yetishi mumkin.
«Google» (texnologik kompaniya)ning hujjatida jamiyat va davlat organlari yaqin orada ilgari bo‘lmagan savolga ro‘baro‘ kelishlari aytiladi: quantum kompyuteri oddiygina ushbu tokenlarni egallashi mumkin bo‘lsa, bu Bitkoinga nima bo‘ladi?
Muqobil variantlar orasida: zaif tokenlarni protokol darajasida butunlay yo‘qotish, yoki qonunchilik asosida tartibga solingan holda qaytarib olish imkonini beruvchi mexanizm yaratish – ushbu texnik hisobotda bu g‘oya “raqamli xaloskorlik” deb ataladi. Lekin oson yechim yo‘q, va tayyorlanish uchun vaqt tobora qisqarib bormoqda.
