Bitkoin (Bitkoin) narxi 2-aprelda $67,000 dan pastga tushdi. Shu kuni 24 soat ichida taxminan 2,8% ga qadrsizlandi va yil boshidan beri umumiy pasayish miqdori qariyb 23% ga yetdi.
Bu pasayish blokcheyn ma’lumotlari, grafik tuzilmasi va derivativ kontraktlar bo‘yicha pozitsiyalardagi o‘zgarishlar bilan mos kelmoqda. Yirik xaridorlar guruhi yanvarda boshlab doimiy tarzda bozordan chiqishni boshlagan. Hozirgi texnik holat esa, muhim daraja buzilsa, 14% ga daromadning qisqarishi xavfini yuzaga keltirmoqda.
Narx tushganida xarid qilgan xaridorlar bozordan chiqib ketmoqda
Bitkoin HODL to‘lqinlari — bu blokcheyn asosida, turli davr mobaynida tokenlarni saqlagan investorlar foizini kuzatib boruvchi indikator. Unga ko‘ra, 1 oydan 3 oygacha tokenni ushlab turgan investorlar qisqa vaqtda ko‘p sonda bozorni tark etmoqda. 14-yanvarda bu guruh butun Bitkoin zaxirasining 14,67 foiziga egalik qilgan. 1-aprelga kelib bu ulush yil boshidan beri eng past ko‘rsatkich bo‘lib, atigi 8,19% ga tushdi.
Bu pasayish ikki asosiy bosqichda tezlashdi. Birinchi bosqich fevral oyining o‘rtalaridan keyin boshlandi: 15-fevralda ko‘rsatkich 12,72% edi, 22-fevralga kelib esa bir raqamli foizga tushdi. Mart oxirida esa — 22-martdan boshlab, ko‘rsatkich yana keskin pastlay boshladi va tiklana olmadi, 9,44% dan doimiy ravishda kamaydi.
Bunday tokenlar haqidagi boshqa tahlillarni olish uchun muharrir Harsh Notariya’ning kunlik kripto axborot byulleteniga bu yerda obuna bo‘ling.
Ushbu guruh, ya’ni qisqa muddatda Bitkoinni xarid qilganlar, birinchi chorakdagi narx pasayishidan foydalanib, tez orada ko‘tarilish bo‘ladi deb umid qilgandi. Ularning uch oy davomida doimiy sotishi esa qisqa muddatli ishonch yo‘qolganidan dalolat beradi. Yangi xaridorlar narx pasayganida tokenlarini zararga sotib bozorga chiqarishni boshlasa, bu odatda sog‘lom aylanish emas, balki bozorga to‘liq taslim bo‘lish (“kapitulyatsiya”) hisoblanadi.
Bunday o‘zgarishlarni Bitkoin narxlar jadvalidan ham kuzatish mumkin. Fevral oyining oxiridan buyon kundalik grafikda «bosh va yelka» andozasi shakllanmoqda. Bu grafik ko‘rinish HODL to‘lqinlari ko‘rsatgan zaiflikni tasdiqlaydi.
Biroq ushbu andozaning qaysi yo‘nalishda harakat qilishi, asosan, derivativ kontraktlar bozori o‘zini qanday tutishiga bog‘liq bo‘ladi.
Moliyaviy yelka noto‘g‘ri tomonga ishlamoqda
Blokcheyn faolligi va grafikdagi zaiflikka qaramay, Bitkoin derivativ bozori himoya strategiyasi bilan javob bermadi. So‘nggi yetti kun ichida “Binance” (kriptovalyuta birjasi) Bitkoin/USDT (dollar tokeni) abadiy fyuchers juftligida umumiy uzun (long) pozitsiyalarni majburiy ochishda $1,44 milliardlik kapital xavf ostida qolgan.
Qisqa (short) pozitsiyalar bo‘yicha esa xavf $1,03 milliardni tashkil etgan. Bozordagi umumiy muvozanat esa 40% ga uzun pozitsiyalar tomonga og‘ishgan, ya’ni texnik tahlil zaiflikni ko‘rsatayotgan bo‘lsa-da, ko‘pchilik hali ham narx ko‘tarilishiga umid qilmoqda.
“Binance”dagi Bitkoin likvidatsiya xaritasi xavflarni yanada aniqlashtiradi. $1,44 milliard uzun pozitsiyaning qariyb $1,13 milliard qismi $64,533 darajasida to‘plangan. Bu shuni bildiradiki, so‘nggi haftada ochilgan uzun pozitsiyalarning deyarli 80% qismi narx shu darajaga tushsa, majburan yopiladi.
Bu klasterda asosan yuqori xatarli, ya’ni 25-marta va 50-marta ko‘paytirishli (leverage) pozitsiyalar asosiy o‘rin tutadi.
Hatto narx biroz shu oraliqqa tushganda ham, zanjirli majburiy token sotish jarayoni boshlanib, narxning nazoratli pasayishini to‘satdan ommaviy likvidatsiyaga aylantirishi mumkin. Pesimistik texnik manzara va optimistik moliyaviy xatarlarning farqi Bitkoin narxi uchun eng katta xavfni shakllantiradi. Endi Bitkoin narxlar jadvali bu xavf ro‘yobga chiqadimi yoki yo‘qmi, oxirgi mezon vazifasini bajaradi.
Bitkoin narxi bo‘yicha prognoz va bitta muhim chiziq
Kundalik jadvaldagi tahlillar «bosh va yelka» andozasini va Fibonachchi (Fib) darajalarini aniq belgilaydi. Fib darajalari ushbu grafik andozaning eng yuqori nuqtasidan eng past nuqtasigacha chizilgan.
Hozirda Bitkoin narxi $66,425 atrofida savdolashmoqda. U allaqachon $67,510 dagi 0,236 Fib darajasidan pastga tushgan.
Andozadagi prognoz natijasida narx 14,16% ga tushishi mumkin. Bu esa taxminan $60,024 darajasiga yetadi. Biroq, bu yo‘lda $64,888 darajasi mavjud bo‘lib, bu «bosh va yelka» andozasining bo‘yin chizig‘i (neckline)dan ozgina yuqorida joylashgan.
Agar $64,888 narxdan ayrilinsa, bu qiymat to’g’ridan-to’g’ri «derivativlar» (moliyaviy vositalar bilan bog‘liq bo‘lim) bo‘limida aniq belgilangan $1,13 milliardlik uzun pozitsiyalarni majburan yopish hududiga, ya’ni $64,533 darajasiga kirib qoladi. Bu holat bo’yin chizig’ining buzilishini oddiy texnik voqeadan ko‘plab kredit hisobidan majburan yopilishga olib keladi. Shundan keyin, to‘liq 14 foizlik pasayish maqsadi, ya’ni $60,000 dan past narx endi yanada real bo‘ladi.
Ayirbosh (pasayuvchi) taxmin amalga oshmasligi uchun, «Bitkoin» narxi kunlik savdoda $69,132 dan yuqorida yopilishi zarur. Bu holda, o‘ng yelka bosimi bosqichma-bosqich kamayadi. Kuch faqat $71,750 — 0,618 darajasidan yuqoriga chiqqandagina qaytadi, $75,997 chegarasidan o‘tish esa «bosh va yelka» namunasi to‘liq bekor bo‘lishini anglatadi.
«Bosh va yelka» naqshini har doim ham kutilgan yo’nalishda tugallanmaydi. Kutilmagan talab ortishi yoki umumiy iqtisodiy vaziyatdagi ijobiy o‘zgarish natijasida tuzilma hali bo‘yin chizig’igacha yetmasdan teskari aylanishi mumkin. Biroq qisqa muddatli investorlarning so‘nggi bosqichda taslim bo‘lishi, ortiqcha kreditli pozitsiyalarning ko‘pligi va narx dinamikasining pasayishi bu ssenariyning ehtimolini pasaytiradi.
Agar kunlik narx $64,888 dan past yopilsa, bu sodda tuzatishdan ziyoda kredit hisobidan keskin pasayish, ya’ni $60,000 atrofidagi hududga yo‘l ochadi. Aksincha, $69,132 darajasini tiklash, sotuvchilar kuchini yo’qota boshlaganini birinchi belgisi bo‘ladi.