«Bitfinex» birjasi (kriptovalyuta birjasi)da «Bitkoin» uchun uzun («long») pozitsiyalar soni taxminan 79 343 «Bitkoin»ga yetdi. Bu ko‘rsatkich 2023-yil noyabridan buyon eng yuqori darajaga chiqdi. Tahlilchilarga ko‘ra, bu holat xavf belgisi sifatida baholanmoqda.
Tarixda ham shunga o‘xshash — yirik miqdordagi yelka bilan («leveraged») ochilgan uzun pozitsiyalar to‘planishi mahalliy narx cho‘qqisi yoki keskin pasayishlar bilan birga kuzatilgan.
Bu indikator, marja asosida savdo qilayotgan treyderlar narxlarning o‘sishiga tikkanini ko‘rsatadi. Biroq, ko‘plab savdogarlar bitta yo‘nalishda harakat qilsa, bozor barqarorligi susayadi va xavf ortadi.
Bitkoin narxi keskin tushib ketishi mumkinmi?
Ayni paytda ko‘pchilik treyderlar allaqachon uzun pozitsiyalarda. Natijada, narxni yuqoriga harakatlantiradigan yangi xaridorlar soni kamayadi. Shu sababli, ko‘tarilishlar odatda to‘xtab qoladi.
Bundan tashqari, bu pozitsiyalarning aksariyati yelka bilan ochilgan bo‘ladi. «Bitkoin» narxi hatto biroz tushsa ham, majburiy tugatilishlar («likvidatsiya») kuchayadi va bu tezkor savdolarni keltirib chiqaradi. Natijada narxlar tushishi — yangi likvidatsiyalarga sabab bo‘ladi va bozor yanada pastga harakat qiladi.
O‘tgan yillardagi sikllar ham shuni ko‘rsatadiki, haddan tashqari ko‘p uzun pozitsiyalar bo‘lgan davrlarda aynan shu vaziyat qayta-qayta takrorlangan.
Shu bilan birga, keng iqtisodiy sharoit ham noaniqligicha qolmoqda. Aksiyaviy bozorlar ham zaiflashgan, geopolitik keskinlik esa xavfli aktivlar narxiga ta’sir ko‘rsatmoqda.
«Bitkoin» yaqinda tor diapazonda savdo qilmoqda, ya’ni, narx qarshilik («resistance») darajasidan o‘ta olmayapti. Bu kabi sharoitda ko‘plab uzun pozitsiyalar ochilishi bozorni pastga tushish xavfiga yanada moyil qiladi.
Katta ishtirokchilarga ham bu nomutanosibliklar yaxshi tanish. Pozitsiyalar bir tomonga og‘sa, ular narxlarni maxsus pasaytirib, likvidatsiyani qo‘zg‘atishlari va tokenlarni pastroq narxda to‘plab olishlari mumkin.
Bu kabi dinamikalar aynan derivativlar bozori (kelgusida yetkazib beriladigan bitimlar bozori)da tez-tez uchraydi.
Hozirda «Bitkoin» bozori tor oraliqda harakatlanmoqda. Ammo «Bitfinex» birjasida uzun pozitsiyalarning o‘sishi bozor kuchli ravishda o‘sish tomon biryoqlama harakat qilayotganini ko‘rsatadi.
Agar real savdo hajmi va talab ortmasa, bozor keskin pasayish xavfi yuqori bo‘lib qoladi. Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi talab qiladi.