So‘nggi paytdagi Bitkoin (kriptovalyuta) savdosi kriptobozorda kuchayib borayotgan ziddiyatni ochib berdi. Bu ziddiyat tajribali «arzonlaganda sotib oladigan» investorlar bilan moliyaviy tizimidagi zaifliklarni ko‘rsatuvchi dalillar o‘rtasidagi qarama-qarshilikdir.
Bitkoin umumiy global bozorlardagi tavakkalchilik pasaygani bois narxi tushgani kabi, tahlilchilar ham pasayishda turli xil fikrlarni bildirishdi va bu voqea investorlar uchun qanday ahamiyatga ega ekanini har xil izohlashdi.
Bitkoin narxining keskin pasayishi qatʼiyatli xaridorlar va bozorning tuzilmaviy zaifligi o‘rtasidagi ziddiyat kuchayib borayotganini ko‘rsatmoqda
Ko‘p yillik bitkoin tarafdori va muallif Robert Kiyosaki uchun bu tushish noyob sotib olish imkoniyati sifatida baholanmoqda. U bozor harakatlarini do‘konlardagi chegirma savdolariga o‘xshatdi va ta’kidladi: ko‘pchilik do‘konlarda chegirmali tovarlarni sotib olayotganda shoshilib harakat qiladi, lekin sarmoya qilishda, aktivlar narxi tushganda, investorlar ko‘pincha vahima bo‘lib sotishadi.
«Oltin, kumush va bitkoin bozori tushib ketdi… Men qo‘limda naqd pul bilan yana sotib olishni kutyapman», — dedi Kiyosaki «X» ijtimoiy tarmog‘ida va hozirgi bozor holatini uzoq muddat sarmoya uchun chegirmali kirish nuqtasi deb baholadi.
Boshqa mutaxassislar esa ehtiyotkorlikka chaqirmoqda. «CryptoQuant» kriptoma’lumot kompaniyasi rahbari Ki Yong Zhu Bitkoinga yangi mablag‘ kirishi sustligi va Realized Cap — ya’ni tokenlar oxirgi harakat qilgan narxda baholanishi — indikatorining o‘smasligini bozor xatti-harakatlaridan foyda olishga yo‘naltirilganini, barqaror o‘sish emasligini bildiradi, deya ta’kidladi.
«Bitkoin tushishda davom etmoqda, chunki sotuv bosimi borgan sari ortyapti. Mana shunday muhitda bozor qiymati ham tushsa, bu buqa bozori emas», — dedi u «X» ijtimoiy tarmog‘ida. U shuningdek, avvalgi sikllardagi kabi katta qulash ehtimoli kamligini, lekin bozorning tub nuqtasi hali noma’lum ekanini qayd etdi.
Bitkoindagi zaiflik kengroq moliyaviy bozorlardagi to‘g‘rilanishning bir qismi. «Bull Theory» tadqiqot kompaniyasi makroiqtisodiy tahlilchilari bu pasayishni ketma-ket zanjirli reaksiyaga o‘xshatdi: avval kichik kapitalizatsiyali aksiyalar va AQSh dollari, keyin esa aksiyalar, qimmatbaho metallar va so‘ngra yuqori qarzda savdo qilinadigan kriptovalyuta bozorlariga ta’sir ko‘rsatdi.
«Bu tasodif emasdi. Zanjirli reaksiyasi bo‘ldi: kichik aksiyalar, dollar, aksiyalar, metallar va kripto», — deya ta’kidladi ushbu tashkilot «X» ijtimoiy tarmog‘ida, dunyo moliyaviy bozorlarining bir-biriga kuchli bog‘liqligini ko‘rsatib.
Miqdorni baholovchi modellar strukturaviy bozor xatarlariga qaramay Bitkoin qadrsizlanayotganini ko‘rsatmoqda
Bu ayirbosh vaziyatga qaramay, ayrim miqdoriy tahlillar bitkoin tarixan past narxda savdolanayotganini ko‘rsatmoqda.
So‘nggi kuch qonuni modeli bo‘yicha, bitkoin o‘zining 15 yillik tendensiyasi darajasidan taxminan 35 foiz pastroqda savdolashmoqda. Bu esa uni tarixan «ortiqcha sotilgan» holat («oversold») hududiga olib kirdi, bu odatda keskin teskari harakat bilan bog‘langan.
Shu modelga ko‘ra, bitkoin 2026 yil o‘rtalariga kelib $113 000 ga ko‘tarilishi va 2027 yil boshlanishida $160 000 dan oshishi mumkin. Prognozlarga ko‘ra, yaqin 12 oyda kutilayotgan daromad 100 foizdan yuqori bo‘lishi ham taxmin qilinmoqda.
Lekin ushbu savdogarlik chuqurroq muammoli saboqni ham o‘rgatmoqda. Tahlilchi JA Maartun doimiy ravishda bozorlar ishonchdan va bir joyga to‘plangan mablag‘dan imtihon olinishi haqida urg‘u berdi.
Agar narx harakati bir necha ishtirokchining doimiy sotib olishiga bog‘liq bo‘lsa, xarid qilish sekinlashganda zaifliklar namoyon bo‘ladi.
O‘tgan voqealar — Terra/LUNA holatidan tortib, «MicroStrategy» kompaniyasining bitkoin aktivlariga qadar — barcha ishtirokchilar bir joyga to‘plangan mablag‘ga tayanilsa, bu jiddiy o‘zgaruvchanlikka olib kelishini ham ko‘rsatadi, chunki bunday sarmoyalarga kirim to‘xtasa, barqarorlik yo‘qoladi.
Bitkoin barqarorlik izlayotgan pallada, bozor ikkita kuchning orasida qolmoqda: bir tomonda — o‘z ishonchi va qat’iyati bilan arzon narxdan foydalanuvchi investorlar, ikkinchi tomonda — yangi kapital yo‘qligi va qarz hisobiga ishlovchi pozitsiyalardan kelib chiqayotgan bosimlar. Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi shu kuchlar o‘rtasida mujassam.
Ushbu maqola yozilayotgan vaqtida, bitkoin narxi $76 819 ni tashkil qilib, so‘nggi 24 soat ichida 0,34 foizga pasaygan edi.
