Web3 sohasida ayollar haqida ko‘pincha vakillik soni nuqtai nazaridan gapiriladi. «Bitget» (kriptovalyuta birjasi) bosh direktori Greysi Chen va «WIW3CH» (Shveytsariyada tashkil etilgan tarmoq) Romandiya va Global hamkorliklar bo‘yicha hammuallif Elodie Jallet, ushbu mavzuni bevosita mulkchilik masalasiga olib chiqmoqchi ekanliklarini ta’kidlashdi.
Bunda ular moliyalashtirish, texnik bilim berish, asoschilar tarmog‘i va liderlik lavozimlari haqida gapirmoqda. Hozirda ushbu ikki yetakchi birga harakat qilmoqda: «Bitget»ning «Blockchain4Her» dasturi «WIW3CH» bilan birga ayollar uchun ta’lim va tadbirlar hamkorligini yo‘lga qo‘ydi.
«BeInCrypto» (kriptovalyuta ommaviy axborot vositasi) bilan suhbatda Chen va Jallet bu hamkorlik nima uchun muhimligini izohlashdi. Ular shuningdek, bunday tashabbuslar raqamlarni o‘zgartiradimi, degan savollarga ham javob berishdi.
«Bitget» ayollar rahbarligidagi dasturlar faqat 6% sanoat mablag‘larini oladi, deydi. «Blockchain4Her» bu borada nima qilmoqda va o‘z harakatlaringiz natijalarini qanday baholaysiz?
Greysi Chen: Ana shu 6 foizlik ko‘rsatkich aynan nega biz bu tashabbusni yaratganimiz sababi bo‘ldi. Men ham tadbirkor ayol sifatida genderga doir kamsitishlarni boshdan kechirdim. Shuning uchun dasturimiz biror kampaniya emas, balki asosiy yo‘nalishlardan biri sifatida shakllangan. Biz ayollar yetakchilik qilayotgan loyihalarga 10 million dollar miqdorida sarmoya ajratdik va tashkilotimizga ishga olish va hamkorliklar uchun xilma-xillik mezonlarini joriy etdik.
Natifalarda biz natijaga emas, balki yordam olayotgan insonlarning uzoq muddatli muvaffaqiyatiga e’tibor qaratamiz. Masalan, «Pitch n’ Slay» tanlovi va «Blockchain4Her» mukofotlari ishtirokchilarining rivojlana olishini, loyihalarining o‘sib borishi, kengayishi va vaqt o‘tishi bilan yangi sarmoyalar jalb qila boshlashini muntazam kuzatib boramiz.
Uzoq muddatli ijobiy o‘zgarishlarga sodiqligimiz yirik hamkorliklarda ham namoyon bo‘lmoqda. Masalan, mavjud «UNICEF» (Bolalar xalqaro fondi) bilan hamkorlikda 300 000 nafar yoshga raqamli va blokcheyn sohasi bo‘yicha ta’lim berilmoqda. Biz, ayniqsa, ushbu ta’lim dasturlari orqali qizlarni rag‘batlantirishga urg‘u beramiz. Shunday qilib, ta’sirimiz hozirgi tadbirkor ayollarga emas, balki keyingi avlod uchun ham muvozanatli yo‘l yaratmoqda.
Sizningcha, eng katta to‘siq kapital miqdorimi yoki undan oldin yuzaga chiqadimi?
Greysi Chen: Kapital — eng ko‘rinadigan to‘siq. Ba’zi investorlar hanuzgacha, asoslanmagan taxminlar bois, ayollar boshchilik qilayotgan startaplarni moliyalashtirishdan o‘zini tiya boshlaydi, rahbarlik yoki oilaviy majburiyatlar borasida shubha qiladi.
Lekin yana ikki muhim, biroq kam ko‘rinadigan to‘siqlar mavjud. Birinchisi — tajribali namuna va murabbiylar yetishmasligi. Bu omil yangi qatnashchilarga sohani o‘rganish, tajribalar almashinuvi va ochiq muloqot uchun qulay muhitning yo‘qligiga olib keladi.
Ikkinchi muammo — ishonch yetishmasligi. Soha texnik murakkab va erkaklar ustun bo‘lgan muhit sifatida ko‘rilganida, o‘zini ko‘rmay qolgach, bu yerda o‘z o‘rnim bormi degan shubha uyg‘otadi.
Natijada, mana shu omillar yig‘indisi sohaga kirish uchun jiddiy to‘siqni yuzaga keltiradi. Uni bartaraf etish uchun nafaqat tuzilmaviy, balki madaniy o‘zgarishlar ham zarur.
Yetakchiligingiz «Bitget»ning ayol markazli Web3 hamjamiyatlari bilan ishlashiga qanday ta’sir ko‘rsatdi?
Greysi Chen: Mening «Bitget»dagi yetakchiligim — bilim va imkoniyatlarga kirish hamma uchun birdek bo‘lishi kerakligi prinsipi asosida shakllangan. Men ushbu faoliyatda shaxsan ishtirok etaman, bu esa ayollar jamiyatlari bilan ishimizni kompaniya uchun oddiy rasmiy holat emas, asosiy qadriyatga aylantiradi.
Ichkarida, shaxsan o‘zim namuna bo‘lishga harakat qilaman: biz global miqyosda targ‘ib qilayotgan xilma-xillik «Bitget»ni ham o‘zida aks ettirsin. Shu sababli, rahbariyatimiz tarkibida 40% ayollar bor. Men o‘zaro ochiq muloqot va g‘oya almashinuvi uchun har kim o‘zini erkin his qiladigan, «xavfsiz muhit» madaniyatini shakllantirishga intilaman.
«WIW3CH» Shveytsariya tashabbusidan chiqib, 15 ta xalqaro bo‘limga aylandi. Bu talab sizga nimani anglatadi?
Elodi Jallet: Vakillikdagi tafovut faqat muayyan hududga xos emas, balki global muammodir. «WIW3CH» bo‘limlariga bo‘lgan tez va katta talab ayollar sohada o‘z ko‘nikmalarini oshirish va kasbiy aloqalar tarmog‘ini barpo etish uchun xavfsiz va tuzilmali muhit topishni faol istayotganini ko‘rsatadi.
Bu ayollar markazlashmagan kelajakda passiv ishtirokchi bo‘lib qolishni emas, texnik va strategik rollarga yo‘l ochilishidan manfaatdor.
Bu ayollar sizdan aniq nimalarni so‘rashmoqda?
Elodi Jallet: Doimiy ravishda ikki asosiy ehtiyoj bildirilyapti: jiddiy ta’lim resurslari va chinakam tarmoq imkoniyati. Ko‘plari an’anaviy moliya, huquq yoki internet texnologiyalari (Web2) muhitidan Web3ga o‘tayapti, shuning uchun oddiy yuzaki ma’lumotlar ularga yetarli emas.
Ular chuqur texnik bilim va qonunchilik sohasida yetarlicha savod olishni, tuzilgan murabbiylik tizimidan foydalanishni xohlashadi. Shuningdek, ularga Web3 yuristlari, soliqqa oid maslahatchilar, aloqa va kadrlar bo‘yicha mutaxassislar kerak bo‘ladi — aynan ular yangi loyihani hozirgi bozor talablariga javob bera oladigan qilib ishlab chiqishda, xatolardan chetlab o‘tishda yordam beradi.
Web3 sohasidagi ayollarga mo‘ljallangan boshqa tarmoqlar ko‘p, «Bitget» aynan «WIW3CH»ni tanladi. Ko‘plab tashabbuslarda bo‘lgani kabi, faqat xabardorlikka emas, o‘ziga xos yondashuv bilan qanday farq qilasiz?
Greysi Chen: «WIW3CH» kuchli ta’lim va amaliy yordam beruvchi anjumanlar tashkil etib, ayollarni voqelikda kuchaytirishga harakat qiladi. Yuqori sifatli ta’limga e’tibor ayollarning sohada o‘zini erkin his qilishi va zarur ko‘nikmalarni egallashi uchun muhim vosita.
Hamkorligimiz soha kelajagi uchun umumiy bir orzu asosida qurilgan. Tashkilotning bilimga asoslangan, qo‘llab-quvvatlovchi muhit yaratishdagi tajribasi, bizning birgalikda ancha keng ta’sir ko‘rsatib borishimiz uchun ularni ajralmas hamkor etadi.
Ayollarga qaratilgan guruhlar haqidagi eng katta noto‘g‘ri tushuncha?
Elodi Jallet: Ular faqat ijtimoiy yoki cheklovchi, deyishadi. Aslida, «WIW3CH» bilim markazi bo‘lib, texnologiya, huquq, marketing va DeFi yo‘nalishlarining bir joyda birlashgan nuqtasidir.
Biz asoschilarga yangi startaplarni yo‘lga qo‘yishda yordam beramiz va kriptovalyuta sohasida yetishmayotgan yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlaymiz. Biz uchun xilma-xillik — bu oddiy indikator emas. U barqaror natija va poydevor — bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi uchun zarur shartdir.
Inklusivlik statistik ma’lumotlaridan tashqari, yana bir necha yil ichida chinakam taraqqiyot qanday ko‘rinishda bo‘ladi?
Elodi Jallet: Ko‘proq Web3 protokollariga ayollar asos soldi, venchur kapital maydonchalarini boshqarayotgan ayollar soni ko‘paydi, ayollar doimiy asosda yirik compliance (qonunchilikka rioya) tarmog‘ida, Sunʼiy intellekt sohasida, infratuzilmani rivojlantirishda yetakchi lavozimlara chiqdi — mana, rivojlanish shu. Kelajakda ayollar rahbarligidagi «Bitget» kabi global birjalarni boshqarish — odatiy holga, ilhom bag‘ishlovchi istisno emas, standart sanoat mezoniga aylanishi kerak.
Hamkorlik podkast, maqolalar, a’zolik va tadbirlarni qamrab olgan. Nega shu qadar ko‘p format?
Elodi Jallet: Chunki har format har xil bosqichga mo‘ljallangan. Podkast — birinchi qadam. U real tajribalarni ochib beradi va ayollar duch keladigan aniq muammolarni muhokama qilib, yangilariga yolg‘iz emasligini his ettiradi.
Maqolalar — keyingi bosqich. Ular hayotiy maslahatlar va ta’lim materiallari bilan qamrab olingan: har bir ayol o‘z tezligida texnik va strategik tomonlarni o‘zlashtira oladi. So‘ng, tadbirlar va a’zolik tarmog‘i, ya’ni mentorlari, tengdoshlar va sanoat yetakchilarini bog‘laydi — shu orqali ishtirokchi o‘rganish bosqichidan asoschilik yoki rahbarlik darajasiga chiqa oladi.
Greysi Chen: Ana shu bosqichma-bosqich rivojlanish bizning asosiy orzumiz. Ayol uchun Web3’ga kirish butunlay ko‘p qatlamli yondashuv talab qiladi. Bu hamkorlik har birini aynan o‘z joyida qo‘llab-quvvatlaydi. «Blockchain4Her» dasturi ayollarni har bir qadamda munosib yordam va vositalar bilan kuzatadi. Ustuvor ishonchni ildizlardan institutlarga olib chiqish — bo‘lg‘usi Web3 liderlarini aynan mana shunday yetishtirasiz.
Rad etish: Ushbu maqola faqat umumiy ma’lumot berish maqsadida taqdim etilgan bo‘lib, investitsiya, yuridik yoki moliyaviy maslahatlarga yoki har qanday moliyaviy instrumentlar yoki raqamli aktivlarni sotib olish yoki sotish bo‘yicha taklifga yoki chaqiriqqa teng emas. Bu yerda bildirilgan fikrlar hozirgi bozor kuzatuvlari asosida aytilgan va ular o‘zgarishi mumkin. O‘tgan davrdagi natijalar kelajakdagi natijalar uchun kafolat bermaydi. Raqamli aktivlar juda o‘zgaruvchan va har bir investor uchun mos bo‘lmasligi mumkin. O‘quvchilar har doim mustaqil tadqiqot o‘tkazib, har qanday investitsion qaror qabul qilishdan oldin professional maslahatchilarga murojaat qilishlari lozim. Cheklovlar amal qilishi mumkin.
