Brent markali xom neft fyucherslari mart oyida 60 foizdan ortiq o‘sishga erishdi. Bu 1988-yildan buyon «Brent» markali neft fyucherslari (moliyaviy instrument) tarixidagi eng kuchli oylik o‘sishni ko‘rsatdi.
May oyiga mo‘ljallangan fyuchers shartnomasi seshanba kuni 5 foizga oshib, har bir barrel uchun 118,35 dollarga yetdi. AQShning asosiy ko‘rsatkichi bo‘lgan «West Texas Intermediate» (WTI) fyuchersi esa oy davomida qariyb 51 foizga ko‘tarildi va 2020-yil mayidan beri eng yaxshi natijani qayd etdi.
Hormuz bo‘g‘ozi yopilishi tarixiy ta’minot inqiroziga sabab bo‘ldi
Eron tomonidan 28-fevral kuni AQSh-Isroil qo‘shma zarbalaridan so‘ng «Hormuz bo‘g‘ozi» yopilishi energiya bozorlarini larzaga soldi. «Xalqaro energetika agentligi» (xalqaro tashkilot, IEA) ushbu vaziyatni jahon neft bozoridagi eng yirik buzilish deb ta’rifladi.
Energiyadagi bu shok allaqachon oddiy iste’molchilarga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda. AQShda benzinning 1 galloni narxi dekabr oyidan beri 1,25 dollarga oshib, 4 dollarga yetdi. Bu so‘nggi bora 2022-yilda kuzatilgan eng yuqori narxdir.
Yangiliklardan xabardor bo‘lish uchun bizni «X» ijtimoiy tarmog‘i orqali kuzatib boring
Buyuk Britaniyada benzin narxi bir litr uchun 152,8 pensiga yetdi va bu urush boshlanganda ko‘rsatilgan qiymatdan 20 p ga qimmatroqdir. «JPMorgan» (moliyaviy tashkilot) global iqtisodiyot bo‘yicha rahbari Bryus Kasman, uzoq davom etadigan yopilish neft narxlarini yanada oshirib yuborishi mumkinligi haqida ogohlantirdi.
«Hormuz bo‘g‘ozi yana bir oy yopiq qolsa, neft narxi bir barrel uchun 150 dollarga yaqinlashadi va bu energiya ta’minotidan foydalanadigan sanoat korxonalariga bosim kuchayadi», — deydi u.
«Bloomberg» (axborot agentligi) ma’lumotiga ko‘ra, AQSh rasmiylari va «Wall Street» (moliyaviy hudud) tahlilchilari neft narxi bir barrel uchun 200 dollarga chiqishi muhokamasini boshlaganini xabar qildi.
Bu orada, AQSh prezidenti Donald Tramp AQSh Erondagi harbiy harakatlarni ikki-uch hafta ichida to‘xtatishi mumkinligini ta’kidladi. «Wall Street Journal» (gazeta) xabariga ko‘ra, Donald Tramp yordamchilariga, hatto Hormuz bo‘g‘ozi asosan yopiq qolganda ham, harbiy kampaniyani yakunlashga tayyorligini aytgan.
Bundan tashqari, «Wall Street Journal» (gazeta) shuningdek, «Birlashgan Arab Amirliklari» (BAA, davlat) AQSh bilan birga suv yo‘lini kuch bilan ochish uchun harbiy yordamga tayyorlanayotgani haqida xabar berdi.
Ehtimol, diplomatik kelishuvga erishilishi, harbiy kuchlarning chiqib ketishi yoki bo‘g‘ozning majburan ochilishi natijasida birinchi qaysi yo‘l tanlansa, aynan shu neft bozori barqarorligi yoki narxlarning yanada oshishini belgilaydi. Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi shu qarorga bog‘liq.
