Yaqin Sharqda davom etayotgan ziddiyatlar ortidan neft narxlari o‘sishda davom etmoqda. «Brent» markali xom neft narxi yakshanba kuni bir barrel uchun 106 dollardan oshdi, dushanba tongi savdolarda esa biroz pasaydi.
Shu holatda, chakana investorlar orasida neftga sarmoya kiritish istagi sezilarli darajada oshdi. So‘nggi bir oyda neftka ixtisoslashgan, ya’ni asosiy faoliyati neft bo‘lgan ETF (birjada sotiladigan fondlar) bo‘yicha chakana savdo hajmi payshanba kuni rekord darajadagi 211 million dollarga yetdi.
Yirik bo’lmagan sarmoyadorlar Yaqin Sharqdagi mojaro natijasida neft narxi keskin oshgani uchun neft bozoriga kirib kelmoqda
«The Kobeissi Letter» axborot nashrining ma’lumotlariga ko‘ra, AQShning «United States Oil Fund ETF» («USO» – fondi birjada sotiladigan neft fondi) yakka o‘zi chakana investorlar hisobidan 32 million dollar yangi investitsiyalarni jalb qildi. Bu ko‘rsatkich tarixda uchinchi eng yirik kunlik xarid bo‘ldi.
Umuman olganda, hozirda chakana investorlardan tushgan neft ETF sarmoyalari so‘nggi besh yillik o‘rtacha ko‘rsatkichdan taxminan 10 baravar ko‘p. Bu esa oddiy kishilar tomonidan neftga investitsiyaga qiziqish juda ortganini anglatadi.
«So‘nggi bir oy ichida asosiy neft ETF fondlariga chakana sarmoya kiritish bo‘yicha rekord ko‘rsatkich – 211 million dollar – payshanba kuni qayd etildi. Bu natija 2020-yil maydagi 200 million dollarlik avvalgi rekorddan ham yuqori va 2022-yildagi 70 million dollar natijani uch barobarga oshib ketdi», – deb yozadi xabar.
Lekin neft narxlarining oshishi fond bozori, ya’ni aksiyalar uchun xavf tug‘diradimi? Tarixiy ma’lumotlar buning aksini ko‘rsatadi. «The Kobeissi Letter» axborot nashri so‘nggi qirqq yil ma’lumotlarini keltirgan. Unga ko‘ra, «S&P 500» (Amerika fond bozori indeksining nomi) ikki kun ichida neft narxi 20 foizga yoki undan ko‘proq oshganidan keyingi 12 oyda o‘rtacha 24 foiz daromad ko‘rsatgan.
1986-yildan buyon indeksda bunday keskin o‘sish yetti marta bo‘lgan va ularning olti holatida oradan bir yil o‘tgach, indeks yuqoriroq ko‘rsatkichda yakunlangan.
«Eng kuchli tiklanish pandemiya sabab yuzaga kelgan 2020-yildagi inqirozdan keyin bo‘ldi – bu davrda indeks 54 foizga o‘sdi. Bu o‘sishga markaziy banklar va hukumatlarning katta yordam paketi sabab bo‘lgan», – deb yozadi «The Kobeissi Letter» axborot nashri. «Odatda neft narxi keskin o‘zgarishi qisqa davom etadi va uzoq muddatli foydali imkoniyatlarni yaratadi».
Faqat bitta istisno bo‘lgan: 2008-yildagi moliyaviy inqiroz davri. Xulosa shuki, iqtisodiy pasayish (savdo va ishlab chiqarish qisqarishi) bilan bir vaqtda bo‘lmagan neft narxi portlashi «S&P 500» indeksida odatda kuchli o‘sishga olib kelgan.
