«Circle» kompaniyasi (moliyaviy texnologiyalar kompaniyasi) «StableFX» tashabbusini ishga tushirdi. Bu loyiha har kuni $10 trillionlik xorijiy valyuta (FX) bozorini tubdan o‘zgartirishni maqsad qilgan. U markazlashtirilmagan tarmoqda, yaʼni blokcheynda, barqaror tokenlar yordamida 24 soat, haftaning har kuni valyuta ayirboshlash imkonini beradi.
Platforma 2025-yil noyabr oyida «Circle» kompaniyasining (moliyaviy texnologiyalar kompaniyasi) «Arc» blokcheynida taqdim etildi. Uning asosiy maqsadi – valyuta ayirboshlashdagi ko‘p yildan buyon mavjud muammolar, masalan, oldindan pul qo‘yish, hisob-kitobning kechikishi va savdo maydonlarining bo‘linib ketishini bartaraf etishdan iborat.
Circle kompaniyasi global valyuta almashuvini zamonaviylashtirish uchun StableFX xizmatini ishga tushirdi
«Circle» kompaniyasining (moliyaviy texnologiyalar kompaniyasi) «StableFX» platformasi tashkilotlarga USDC/EURC kabi barqaror tokenlar juftliklarini turli likvidlik taʼminotchilaridan so‘rov asosida narx olish (RFQ) orqali sotib olish va sotish imkonini beradi.
Uning atomar to‘lov-to‘lovga (PvP) hisob-kitob mexanizmi an’anaviy T+1/T+2, yaʼni bir yoki ikki kunlik hisob-kitoblarni soniyalar ichida tugatishga imkon yaratadi. Tizim hech qanday oldindan pul ajratishni yoki ikki tomonlama kelishuvlarni talab qilmaydi. Bu esa xazina boshqaruvi, to‘lov va xalqaro savdo uchun kapitalni samaraliroq boshqarishga zamin yaratadi.
«…Biz sifatli barqaror tokenlarni yaratishda faol yordam bermoqdamiz. Shu bilan birga, blokcheyn, oʻzaro faoliyat imkoniyatlar, likvidlik va savdo bozorlariga yechimlar yaratishda ham ishtirok etyapmiz. Maqsadimiz – haqiqiy savdo va moliyaviy munosabatlar uchun mustahkam poydevor qurish», — dedi «Circle» kompaniyasining (moliyaviy texnologiyalar kompaniyasi) bosh direktori Jeremi Allaire.
Ushbu tashabbus doirasida yana bir «Hamkor Barqaror Tokenlar» dasturi ham mavjud. Unda Yaponiya, Braziliya, Janubiy Koreya, Filippin, Avstraliya va Janubiy Afrika davlatlaridagi mintaqaviy barqaror token chiqaruvchilari qo‘llab-quvvatlanadi.
Dastlabki natijalar istiqbolli ko‘rinmoqda. Yaponiya 2025-yil mart oyida USDC tokenini «SBI Holdings» (moliyaviy xizmatlar kompaniyasi) bilan hamkorlikda tasdiqladi. Bundan tashqari, yaponiyalik barqaror token — JPYC ham «StableFX» tizimiga qo‘shilib, arzon yapon iyenasi va USDC tokenlari o‘rtasida tez va arzonga ayirboshlash imkonini bermoqda.
Singapur va Malayziya kabi rivojlanayotgan davlatlar ham barqaror tokenlardan savdo tokenlashuvi va valyuta risklaridan saqlanishda foydalanish imkonini o‘rganmoqda. Shu bilan birga, Braziliya va Janubiy Koreyada ham qiziqish kuchayib bormoqda.
Bir necha soniyadan tizimli xavfgacha: StableFX ning vaʼdasi va xavfi
«StableFX» platformasi xorijiy valyuta bozori (FX)dagi asosiy muammolarni hal etishga urinadi. U tarmoqda ishlashi orqali:
- Doimiy va dasturlashtiriladigan valyuta ayirboshlash imkoniyatini taʼminlaydi
- «Circle» kompaniyasining (moliyaviy texnologiyalar kompaniyasi) blokcheynlararo uzatish protokoli (CCTP) bilan integratsiyalashgan. Bu esa turli blokcheynlar orasida likvidlikni oshiradi,
- Katta kompaniyalar uchun Gateway API va sodda hamyon interfeyslari orqali keng imkoniyatlar beradi.
Amalda bu savdo va valyuta ayirboshlash oqimlarini bevosita ilovalarga kiritishga imkon yaratadi. Natijada, real vaqtda butun dunyo bo‘ylab savdo qilish imkoniyati paydo bo‘ladi.
Bozor uchun foyda ham aniq: avvalgi eski tizim va bo‘lingan savdo maydonlari tufayli cheklangan FX bozori endi internet tezligida va talabga moslashuvchan ishlashi mumkin.
«Xorijiy valyuta bozori dunyodagi eng katta moliya bozorlardan biri. Ammo u hanuzgacha hisob-kitobning kechikishi, oldindan toʻlov talab etuvchi hisoblar va bo‘lingan likvidlik muammolariga duch kelmoqda», — dedi tadqiqotchi Karbz.
Xarajatlar kamayadi, hisob-kitoblar kunlardan soniyalargacha qisqaradi. Amerika Qo‘shma Shtatlaridagi «GENIUS» Qonuni va «Circle» kompaniyasining (moliyaviy texnologiyalar kompaniyasi) IPO’ si (aksiyalarni birjada birinchi marotaba taklif etish) tufayli huquqiy aniqlik oshadi va qabul qilinishiga ko‘maklashadi.
Lekin xavfli jihatlar ham bor. Barqaror token kursining beqarorligi asosiy muammo bo‘lib turibdi: 2023-yilda USDC qisqa vaqtga 87 sentgacha tushib ketgandi, bunga sabab «Silicon Valley Bank» (moliyaviy tashkilot) bankrot bo‘lishi edi.
Bu holat shuni ko‘rsatadiki, hatto eng ishonchli barqaror tokenlar ham baʼzan kuchsizlanishi mumkin. Texnik xatoliklar, masalan, aqlli shartnomadagi nosozliklar, hamyonlar o‘zaro mos bo‘lmasligi va bekor qilib bo‘lmaydigan tranzaksiyalar, FX savdo jarayoniga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Firibgarlik va noqonuniy faoliyat ham muammoligicha qolmoqda. 2024-yilda kriptovalyuta sohasida $12,4 milliard qiymatdagi firibgarlik holati, 2025-yilda esa 4 milliard dollarlik talon-taroj holatlari qayd etilgan. Ayniqsa, Yevropaning «MiCA» normalari va AQSH nazorati kabi tartibga solinmagan masalalar ham qabul qilinishiga to‘sqinchilik qilishi mumkin.
Mutaxassislar, shuningdek, haddan tashqari tez o‘sish moliyaviy bozorlarda muvozanat buzilishiga, pul bozori fondlariga o‘xshash tizimli xavflarga olib kelishi mumkinligini ogohlantiradilar.
«Circle» kompaniyasining (moliyaviy texnologiyalar kompaniyasi) umidi shuki, «StableFX» xalqaro valyuta ayirboshlash va chegaraoldi savdoni yangi bosqichga olib chiqadi. U tez, boshqariladigan va kapitaldan samarali foydalanadigan tizim bo’lishi mumkin.
Shu bilan birga, har qanday yirik texnik muammo, xakerlik yoki kuchli tartibga solish «Circle» kompaniyasi (moliyaviy texnologiyalar kompaniyasi) va uning hamkorlari uchun jiddiy yo‘qotishlarga olib kelishi mumkin.
«StableFX» global FX tizimini tubdan o‘zgartirish va rivojlantirish vaʼdasini o‘zida mujassam etadi. Biroq bu — o‘z ichida moliya dunyosini yangi asosga ko‘chirishi yoki yaqqol izdan chiqarishi mumkin bo‘lgan xavfli tajriba hamdir.
