«Binance» kompaniyasi (kriptovalyuta birjasi) asoschisi Changpeng Chjao Jahon Iqtisodiy Forumi («World Economic Forum») Davosdagi panel muhokamasida kriptovalyuta kelajakda sunʼiy intellekt agentlari uchun asosiy valyutaga aylanadi, deb taxmin bildirdi.
Changpeng Chjao «ING Group» (moliya tashkiloti), «BNY Mellon» (moliya tashkiloti) va «Primavera Capital Group» (investitsiya kompaniyasi) rahbarlari bilan birga so‘zga chiqib, blokcheyn texnologiyasi va sunʼiy intellekt birlashib, butun dunyo moliya sohasini qanday o‘zgartirishi haqida o‘z fikrlarini bayon etdi.
AI agentlar kriptovalyuta orqali tranzaksiya amalga oshiradi
Changpeng Chjao moliyaviy sohani tubdan o‘zgartirishi kutilayotgan uchta yangi yo‘nalishdan biri sifatida sunʼiy intellektni ko‘rsatdi.
“Sunʼiy intellekt agentlari uchun tabiiy valyuta kriptovalyuta bo‘ladi,” dedi Changpeng Chjao. “Blokcheyn sunʼiy intellekt agentlari uchun eng qulay texnik interfeysga aylanadi.”
U hozirgi sunʼiy intellekt texnologiyalari amaliyotda cheklanganini tan oldi. “Hozirda sunʼiy intellekt hali chinakam mustaqil harakat qila olmaydi — u siz uchun aviachiptani bron qila olmaydi yoki tushlik uchun to‘lovni amalga oshira olmaydi,” dedi u. “Ammo sunʼiy intellekt shu darajaga yetganida, barcha to’lovlar kriptovalyuta orqali amalga oshiriladi.”
Bu taxmin sanoatda sunʼiy intellekt va blokcheynning birlashishiga tobora ortib borayotgan qiziqishni aks ettiradi. Chunki avtonom tizimlar tobora ko‘proq qulay va dasturiy boshqariladigan to‘lov infratuzilmasiga muhtoj bo‘lmoqda.
Tokenizatsiya va to‘lovlar eng yaxshi uchlikni to‘ldiradi
Sunʼiy intellekttan tashqari Changpeng Chjao «tokenlashtirish» va to’lovlar yo‘nalishini ham asosiy rivojlanish imkoniyatlari sifatida qayd etdi. Tokenlashtirish borasida u bir nechta davlatlar bilan faol hamkorlik qilayotganini ma’lum qildi.
“Hozir men o‘ndan ortiq davlatlar bilan aktivlarni tokenlashtirish strategiyalari yuzasidan muzokaralar olib bormoqdaman. Bu orqali davlatlar dastlabki moliyaviy foyda olishlari va mayning, savdo va boshqa sohalarda zamonaviy islohotlarni boshlashlari mumkin,” dedi u.
Aynan to‘lovlar masalasi esa hanuz to‘liq hal qilinmagan. “Harakat qildik, ammo haliyam mukammal echim topilgani yo‘q,” tan oldi Changpeng Chjao. “Aniq aytaman, kriptovalyutalar hozircha to‘lov sohasida jiddiy kirib bormagan.”
Shunga qaramay, u an’anaviy to‘lov tarmoqlari va kriptovalyuta infratuzilmasi uyg‘unlashayotgan gibrid yechimlarda oldinga siljish borligini ta’kidladi. Ya’ni, iste’molchilar kartani o‘tkazadi, ammo mablag‘ ularning kripto hamyonidan yechiladi, tadbirkorlarga esa an’anaviy pulda hisob-kitob qilib beriladi. “Agar bu ko‘priklar qurilsa, to‘lovlar sohasida tub o‘zgarishlar bo‘ladi,” — dedi u.
Binance statistik ko‘rsatkichlarida
Changpeng Chjao «Binance» (kriptovalyuta birjasi)ning hozirgi ko‘lamini tushuntirib, kriptovalyuta endi ommaviy bozorga chiqqanini ifodalovchi ko‘rsatkichlarni keltirdi.
Bu birja hozirda dunyo bo‘ylab 300 million foydalanuvchiga xizmat ko‘rsatadi — Changpeng Chjaoning so’zlariga ko’ra: «Ehtimol, bu istalgan bankdan kattaroqdir». Savdo hajmi nafaqat «Shanghai Stock Exchange» (fond birjasi)dan, balki o‘tgan yili «New York Stock Exchange» (fond birjasi)dan ham oshib ketdi.
U, shuningdek, birjaning bozordagi qiyinchiliklar paytida ham barqaror ishlaganini e’tirof etdi. 2023-yil dekabr oyida, «FTX» kompaniyasi (kriptovalyuta birjasi) qulashi va soha yig‘inlari ortidan, «Binance» birjada bir kunda 7 milliard dollar yechib olish amaliyotini uzluksiz bajardi. O‘sha hafta jami chiqimlar 14 milliard dollarga yetdi, biroq platforma butunlay ishlashda davom etdi.
Changpeng Chjao shunday dedi: “Bank tizimida men bu darajadagi ommaviy yechib olishga bardosh bera oladigan bitta ham bankni bilmayman”. U bu farq sababini kriptosohadagi to’liq jamg‘arma modeli va an’anaviy bo‘lib-bo‘lib to‘lash tizimi o‘rtasidagi tafovut bilan izohladi.
Nima omon qolmaydi
Changpeng Chjao yashirinmasdan, istiqbolsiz ko’ringan sohalarga ham baho berdi.
Bitkoin orqali to‘lovlar o‘n yillik urinishlarga qaramay, jiddiy rivoj topmagan. “Agar bu savolni o‘n yil oldin so‘rasangiz, javobim Bitkoin orqali to’lovlar bo‘lar edi. Ammo oradan o‘n yil o‘tdi, biz hali ham uzoqdamiz,” dedi u.
Memkoinlarga ham shubha bilan qaraydi. “Ichimdan shunaqa sezgi bor: memlar NFT loyihalariga o‘xshab, avval juda keng tarqalib ketadi, so‘ng keskin pasayadi,” dedi Changpeng Chjao. Uning aytishicha, madaniy jihatdan ahamiyatli «Dogecoin» singari loyihalar qolishi mumkin, biroq “menimcha, aksariyat memkoinlar uzoq yashamaydi.”
An’anaviy banklarning jismoniy filiallari ham sekin-asta kamayadi. “Banklarning jismoniy filiallariga ehtiyoj juda tez kamayadi,” dedi u va bunga sabab qilib elektron identifikatsiya hamda raqamli moliyaviy xizmatlarning rivojlanishini ko‘rsatdi.
Huquqiy tartibga solish holati
Qonunchilik masalasida Changpeng Chjao kriptovalyuta bo‘yicha qoidalar har bir mamlakatda keskin farq qilishini aytdi. «Binance» hozirgi kunda butun dunyo bo‘ylab 22-23 ta litsenziyaga ega bo‘lsa-da, ko‘plab mamlakatlarda hali to‘liq yuridik asoslar mavjud emas.
U bir yurisdiktsiyada berilgan litsenziyani boshqa davlatlar ham tan oladigan «regulyatsion pasport» tizimini qo‘llab-quvvatladi — bu butun dunyo bo‘yicha yangi nazorat organlarini yaratishga qaraganda ancha oson yo‘l bo‘lishi mumkinligini ta’kidladi.
«Kriptovalyuta mohiyatan hamma joyda bir xil. Har bir mamlakat uchun alohida moslashish kerak emas», – dedi Changpeng Chjao.
