Ikki hafta avval Nyu-York shahrining meri lavozimidan iste’foga chiqqan Erik Adams, o‘zining shaxsiy tokeni – NYC’ni yaratganini e’lon qilib, kriptovalyuta sohasiga katta e’tibor bilan kirib keldi.
24 soat o‘tmasidan, NYC tokenini sotib olgan 4 300 treyderdan ko‘prog‘i zarar ko‘rdi. U ushbu loyiha tez orada memkoin xususiyatiga ega bo‘lib, tahlilchilar bu vaziyatni an’anaviy rag pull sxemasi deb atashdi.
Siyosiy mem tanga’larning kutilmagan qaytishi
Ko‘pchilik 2025 yil memkoinlar to‘lqini tugagan yil bo‘ldi, deb o‘ylagan edi.
Prezidentlar tomonidan o‘tkazilgan qator mashhur memkoin loyihalari yuz minglab dollarlik yo‘qotishlar bilan yakunlangach, bu narrativ oddiy savdogarlar orasida kuchli qo‘llab-quvvatlovini yo‘qotdi.
Biroq, Erik Adams bu yo‘nalishga yakuniy nuqta qo‘yilmasidan oldin uni yana jonlantira oldi. Dushanba kuni Nyu-Yorkning sobiq meri ijtimoiy tarmog‘i «X» orqali NYC tokenining ishga tushirilganini e’lon qildi.
Adams ushbu token tez sur’atlarda antisemitizm va Amerikaga qarshi kayfiyatlarga qarshi kurashish uchun yaratilganini ta’kidladi.
Biroq, bu jarayon ko‘pchilik investorlar uchun sezilarli yo‘qotishlar bilan yakunlandi. NYC tokeni bozorda qisqa vaqt ichida 600 million dollarlik qiymatga yetdi, lekin tezda 100 000 dollardan pastga tushdi.
Kripto hamjamiyati bunday holatlarni avval ham ko‘p ko‘rganidan so‘ng, darhol insayderlarni izlashni boshladi.
Blokcheyn ma’lumotlari ichki shaxslar haqidagi ayblovlarga asos bo‘ldi
«Bubblemaps» blokcheyn tahlil platformasi (tahlil qilish platformasi) olib borgan keyingi tekshiruv shuni ko‘rsatdiki, token yaratuvchisi bilan bog‘liq bir hamyon savdo qilinadigan likvidlik fondidan NYC tokenining eng yuqori narxida taxminan 2,5 million dollar miqdorida USDC ni yechib olgan.
Token narxi 60 foizga tushganida, NYC yaratuvchilari 1,5 million dollarlik tokenlarni yana bozorga qo‘shishgan.
«NYC hamyoni likvidlik fondiga biroz mablag‘ qaytardi va ikkita yirik xarid buyurtmasini yaratdi (biri 200 000 va yana biri 300 000 dollarga), shu orqali har 60 soniyada mayda xaridlar amalga oshirildi. Bu harakatlar nafaqat shubhali bo‘ldi, balki oldindan ogohlantirilmagan va ishonchsizlik keltirib chiqardi», — dedi «Blockworks» blokcheyn tahlilchisi Fernando Molina «BeInCrypto» axborot agentligiga.
Ushbu harakatlar token narxini tiklashga uncha yordam bermadi. Qolgan 1 million dollar esa hozircha noma’lum qolmoqda.
Bu orada investorlar esa o‘z zararlaridan xulosa chiqarishga majbur bo‘ldi.
Chorshanba kuni «Bubblemaps» blokcheyn tahlil platformasi shuni ma’lum qildi: tokenni sotib olgan 4 300 treyderning 60 foizi zarar ko‘rdi. Yarmidan ko‘prog‘i ming dollardan kam, boshqalari esa ancha ko‘p pul yo‘qotdi. 15 kishining yo‘qotishi 100 ming dollardan oshdi.
Tahlil davomida Fernando Molina bu holatni argentinalik Prezident Xaver Mileyning erta bahorda ishga tushirgan LIBRA tokeni kabi mashhur rag pull sxemalariga qiyosladi.
«Texnik tarafdan qaralganda, juda ko‘p o‘xshashliklar bor edi: NYC yoki LIBRA tokenlarini sotib olish uchun yaratilgan likvidlik fondi o‘ziga xos xususiyatlarga ega edi (bir tomonlama likvidlik fondlari) – bu memkoinlarda odatda uchramaydi», dedi u. «Bir xil jamoa bo‘lgani aniq dalil bilan ko‘rsatilmagan, lekin o‘xshashliklar juda qiziqarli».
Shunga qaramay, Erik Adams tez orada insayderlikda ayblana boshladi.
Adams o‘ziga bildirilgan ayblovlarni inkor etdi va tekshiruvlarga javob berdi
Chorshanba kuni Adams nomidan so‘zlovchi Todd Shapiro, rag pull ayblovlariga javob sifatida bayonot berdi.
«So‘nggi xabarlar Erik Adams NYC Token’idan mablag‘ ko‘chirganini da’vo qilmoqda – bu yolg‘on va hech bir dalilga ega emas», – deyiladi bildirishda. «Uning ishtiroki hech qachon shaxsiy manfaat yoki moliyaviy foyda olish uchun mo‘ljallanmagan edi».
Bayonotda qo‘shimcha qilinishicha, yangi ishga tushirilgan ko‘plab tokenlar singari, ushbu loyiha ham dastlab katta o‘zgaruvchanlikni boshidan kechirdi.
Biroq, bu izohlar kriptosohada o‘ziga xos ishtirok etgan Adamsga qaratilgan e’tibor va tanqidlarni kamaytira olmadi.
Nyu-York shahrining meri sifatida Adams kriptovalyutani faol qo‘llab-quvvatlovchisi sifatida tanilgan, u tez-tez «Bitkoin» va blokcheyn texnologiyasini ommalashtirishga harakat qilgan. U hatto meri bo‘lishidan oldin, ilk uch maoshini «Bitkoin» ko‘rinishida olishini e’lon qilgan edi.
Biroq, uning merlik davri ziddiyatli bo‘ldi. Bu davrda korrupsiya ayblovlari va tarixiy darajadagi past reytinglar uni qayta saylanish uchun murakkab vaziyatga olib keldi.
«AQSH» prezidenti Donald Tramp singari, qayta saylanish oldidan kriptolobbistlarni o‘ziga jalb qilgan strategiyani Erik Adams ham ishlatishga harakat qildi. U kriptovalyutalarni qo‘llab-quvvatlovchi siyosatchi sifatida o‘zini namoyon qilishda davom etdi. Biroq, bu yondashuv unga ikkinchi bor saylanishda yordam bermadi.
Shunday bo‘lsa-da, NYC tokeni – Adams tomonidan shaxsan boshlab yuborilgan birinchi kriptovalyuta loyihasidir. Hozirgacha bu loyiha muvaffaqiyatli bo‘lmadi va muammolar bilan boshlandi.