Eron urushi har bir amerikalikka bir kunda qancha xarajatga tushdi?

Hozirda davom etayotgan Eron mojarosi amerikaliklar uchun haqiqiy xarajatlarga aylanmoqda—va endi bu sonlar tobora oshib bormoqda. Yangi hisob-kitoblarga ko‘ra, urush atigi bir oy ichida 30–45 milliard dollar atrofida xarajatga sabab bo‘ldi.

Agar bu raqamlar aholi soniga bo‘linadigan bo‘lsa, har bir amerikalik uchun kuniga taxminan 2,5 dan 3,8 dollargacha to‘g‘ri keladi. O‘rtacha qiymat esa kuniga 3 dollar atrofida bo‘ladi.

Eng asosiy omil bu – AQSH harbiy xarajatlari hisoblanadi. Dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, o‘nlab milliard dollar allaqachon harbiy amaliyotlarga sarflangan. Bu esa bevosita eng katta xarajat bo‘lib turibdi.

Biroq, amerikaliklar bu vaziyatni eng ko‘p yoqilg‘i quyish shoxobchalarida sezmoqda. Neft narxlari o‘tgan oyda 79 dollardan 110 dollardan oshib ketdi. Bunga Hormuz bo‘g‘ozidagi yetkazib berishdagi xavotirlar va uzilishlar sabab bo‘ldi.

Natijada, benzin narxi ham keskin oshib, oilalarning yoqilg‘i uchun qo‘shimcha milliardlab xarajatlarga sabab bo‘layapti.

Ayni paytda inflyatsiya ham asta-sekin o‘smoqda. Neft narxining oshishi transport, oziq-ovqat va boshqa tovarlar narxiga ham ta’sir ko‘rsatmoqda. Shuningdek, ipoteka stavkalari ham oshib, qarz olish xarajatlari ko‘paygan.

Bundan tashqari, yana bir katta «yashirin» xarajat ham mavjud. Mojaro davomida AQSH fond bozorida sarmoyalar yuzlab milliard dollarga pasaydi. Bu nafaqalar va jamg‘armalarga bevosita ta’sir qiladi, garchi bu har kuni to‘lanadigan xarajat bo‘lmasa-da.

Oddiy xarajatlar tahlili (34 kun)

Aqibatlar kattaroq bo‘ladi

Soddaroq aytganda, o‘rtacha amerikalik har kuni bir necha dollarni yuqori narxlar va davlat xarajatlari orqali bevosita to‘layapti.

Asl xavf esa mojaroning kuchayishidir. Agar neft narxi bundan keyin ham ko‘tarilsa yoki urush kengayib ketsa, ushbu xarajatlar yanada oshadi. Bu esa inflyatsiyani ham, moliyaviy bozorlarni ham bir vaqtda salbiy ta’sirga olib keladi.