«Efirium jamg‘armasi» Kengashi 13-mart kuni EF Mandatini e’lon qildi. Unda senzura qilinmaslik, ochiq manbali dasturiy ta’minot, shaxsiy hayot daxlsizligi va xavfsizlik protokolning muqarrar tamoyillari sifatida mustahkamlab qo‘yildi.
Hamta’sischi Vitalik Buterin bu e’lonni qo‘llab-quvvatlab, Efiriumni «yagona tashkilot» raqamli hayot ustidan to‘liq nazorat o‘rnatishining oldini olishga qaratilgan «panoh texnologiyasi» deb atadi.
Nima uchun bu muhim:
- EF Mandati — bu jamg‘armaning boshqaruvi haqida hujjat. U qisman konstitutsiya, qisman manifest va qisman amaliy yo‘l-yo‘riq sifatida tuzilgan. Ushbu hujjat «Efirium jamg‘armasi» tashkilotining jamoalari va ishtirokchilari faoliyatini boshqarishda yordam beradi.
- Mandatda «Efirium jamg‘armasi» (tashkilot) moliyaviy va boshqa yordamni faqat CROPS (senzura qilmaslik, ochiq manba, daxlsizlik va xavfsizlik) tamoyillarida ishlovchi loyihalargagina ajratadi. Maxfiylik va markazlashuvdan foydalanadigan yoki kuzatuvga ochiq platformalar esa, ushbu yordamdan chiqariladi.
- Bungacha norasmiy ravishda e’lon qilinib kelgan asosiy qadriyatlar rasman hujjatga kiritilgani boshqaruvda noaniqliklarni kamaytiradi. Ayniqsa, ayni paytda rahbariyatda o‘zgarishlar sodir bo‘layotgan bir paytda bu muhim.
- Mazkur hujjat Efiriumni o‘z-o‘zini boshqarish inshooti (suveren infratuzilma) sifatida ko‘rsatadi. Aynan shu vaqtda «Sunʼiy intellekt» boshqariladigan tizimlarga nisbatan javobgarlik borasida xavotirlar ortib bormoqda.
Batafsil:
- «BeInCrypto» (axborot tashkiloti) ma’lumotiga ko‘ra, ayni paytda Efirium tokenining narxi 2 155 AQSh dollari atrofida savdolashmoqda. So‘nggi 24 soat ichida u 5 foizdan ko‘proqga oshdi.
- Vitalik Buterin o‘zining xabarida CROPS shunchaki protokol emas, balki foydalanuvchilar uchun yaratiladigan ilovalar uchun ham amal qilishini ta’kidladi. Bu tamoyillar har ikki bosqichda — infratuzilmada va ilovalarda — ustuvorlik qiladi.
- Mandat to‘g‘ridan-to‘g‘ri Blokcheyn orqali «Etherscan» (axborot platformasi)da e’lon qilindi. Bu har doim hamma uchun ochiq va o‘zgartirish mumkin bo‘lgan hujjatdir.
- «Efirium jamg‘armasi» Kengashi tashkilotni “ko‘plardan biri” deb ta’riflab, Efirium ustidan doimiy va yakuniy hukmron emasligini alohida ta’kidladi.
- Vitalik Buterin «chekinish testi» tushunchasini joriy qildi. Ya’ni, protokol hech qachon biror tashkilotning doimiy ishtirokisiz ham ishlay olishi kerak.
Umumiy manzara:
- Ushbu chiqish «Efirium jamg‘armasi» (tashkilot) tomonidan yaqinda amalga oshirilgan 70 000 Efirium tokenga staking sarmoyasi, hamda jamg‘ama hammuassisi Tomasz Stanьchak lavozimini tark etganidan keyin yuz berdi.
- Protokolda tsenzura qilinmaydigan tranzaksiyalarni joriy etish uchun rejalangan FOCIL kabi yangilanishlar 2026-yilda Hegotá yangilanishida amalga oshirilishi tasdiqlandi.
- Vitalik Buterin Efiriumni «kripto» sohasidan ham kengroq «panoh texnologiyalari» hamjamiyati bilan birlashtirishga undadi. Bu 1990-yillardagi syferpunk qadriyatlari — markazlashgan kuzatuvga qarshi bo‘lgan tamoyillarni ham eslatib o‘tdi.
