«Solana» blokcheyn tarmog’i asoschisi Anatoliy Yakovenko «Jupiter» savdo yo’riqchisi orqali ulkan yo’nalish yaratmoqchi. Uning maqsadi token ko‘rinishida chiqarilgan Nvidia kompaniyasining aksiyalarini memkoinlardan biri — Fartcoin orqali token ko‘rinishidagi SpaceX kompaniyasiga o‘tkazishdir.
Anatoliy Yakovenko fikricha, aynan ushbu yo‘nalish Qo‘shma Shtatlarda barcha brokerlar uchun token narxining asosiy ma’lumotini beradi. U bu g‘oyani chorshanba kuni «X» ijtimoiy tarmog‘ida e’lon qildi.
Nega Fartcoin savdoning markazida turibdi?
Bu g‘oya aslida Anatoliy Yakovenko tomonidan 2023-yil aprel oyida taklif qilingan edi. O‘shanda u «Solana» blokcheynida o‘ralgan tokenlarning ko‘payishini so‘ragan, shunda Jupiter barcha foydalanuvchilar uchun savdolarni qulay yo‘llar orqali amalga oshirishi mumkin bo‘lardi.
«Jupiter» tarmog‘i «Solana»dagi ko‘plab platformalardan likvidlik, ya’ni savdo uchun zarur tokenlarni to‘plab, bir buyurtmani bir necha yo‘nalishlarga bo‘lib yuboradi. Natijada, bir nechta suzish havzalaridan (savdo havzalaridan) o‘tib, yakuniy savdo amalga oshadi.
Memkoinlar, ya’ni hajviy kriptovalyuta loyihalari, odatda tarmoqda eng yirik likvidlikka ega bo‘ladi. Shuning uchun, ba’zan savdo yo‘riqchisi agar bu arzonroq bo‘lsa, aktsiyalar savdosining bir qismini Fartcoin (FARTCOIN) orqali yo‘naltirishi mumkin.
Agregator, yaʼni yo’riqchi, savdoning eng arzon yo‘nalishini tanlaydi, eng nufuzlisini emas. Aynan mana shu xolisalik mazkur hazilning markazida turibdi.
Hazilning «masxarabozligi» AQSH birjalarida eng yaxshi narx — milliy eng yaxshi taklif va so‘rov (National Best Bid and Offer, NBBO) dasturiga borib taqaladi. Brokerlar bu narxga rioya qilishga majbur. Bu Qo‘shma Shtatlar Qimmatli qog‘ozlar va birjalar bo‘yicha komissiyasi (SEC) — moliyaviy nazorat organi — tomonidan tasdiqlangan 611-qoida asosida amalga oshadi. Anatoliy Yakovenko oddiy memkoin ushbu asosiy narx belgilovchi indikatorni to‘ldirishi mumkinligini hazil ohangida tasavvur qilmoqda.
Token ko‘rinishidagi aksiyalar allaqachon «Solana» tarmog‘ida sotilmoqda
Aslida bu kabi yechim, ilk qarashda ko‘ringanidek, hayoliy emas. «Grayscale» investitsiya fondu yaqinda «Solana» blokcheynini token ko‘rinishidagi aksiyalar bo‘yicha oldinda borayotgan platformalar qatoriga kiritdi. Bu sohada haftasiga deyarli 3 milliard dollar atrofida savdo hajmi qayd etilmoqda.
SPCX tokeni — «SpaceX» kompaniyasi aksiyalari, aniqrog‘i, unga egalik qilish imkoniyatini raqamli tokenlar orqali taqdim etadi. «Ondo» moliyaviy tashkiloti esa ushbu tokenni 2023-yil avgust oyida xaridlar uchun garov sifatida ishga tushirdi. Shu bilan birga, Jupiter platformasi ham token ko‘rinishidagi aksiyalarni memkoinlar bilan bir qatorda, yagona ro‘yxatda e’lon qilgan.
FARTCOIN hozirda taxminan 0,17 dollar atrofida savdo qilinmoqda. Uning umumiy bozor qiymati esa 167 million dollarga yaqin. So‘nggi 90 kun ichida token 44% ga oshgan, biroq 2025-yil yanvaridagi tarixiy maksimumiga nisbatan 93% pastda turibdi.
Memkoinlardagi likvidlik har ikki tomonga ta’sir ko‘rsatadi. Onchain tahlilchilar aprel oyida Fartcoin bo‘yicha uyushtirilgan manipulyatsiya harakatini aniqlashdi. Natijada, «Hyperliquid» savdo platformasi ombori 1,5 million dollarga zarar ko‘rdi.
Anatoliy Yakovenko oxirgi haftada o‘z raqiblari, jumladan, «Robinhood Chain» tarmog‘ining komissiya to‘lovlarini tanqid qildi. Biroq, uning eng so‘nggi postlari aniq reja sifatida emas, ko‘proq Wall Street’ga qarata chaqiruv yoki hazil ohangida yozilganini ko‘rish mumkin.
