Birlashgan Arab Amirliklari kriptovalyuta birjalari uchun eng aniq tartibga solish tizimlaridan birini joriy qilgan. Dubayda «Virtual Assets Regulatory Authority» (virtual aktivlarni tartibga solish idorasi) birjalarga litsenziya beradi, Abu-Dabida esa «Financial Services Regulatory Authority» (moliyaviy xizmatlarni tartibga soluvchi idora) Abu-Dabi Global Bozori ichida faoliyat yuritadigan platformalarni nazorat qiladi. Bu aniq tartibga solish xalqaro platformalarni ham jalb etmoqda. Ular norasmiy faoliyat yuritishdan ko‘ra, rasmiy ruxsatnomani olishga intilmoqda.
Ana shu haftaning o‘zida, 2026-yil 12-fevral kuni, doimiy fyuchers savdosiga ixtisoslashgan «Flipster» savdo platformasi ro‘yxatga qo‘shildi. U mahalliy tashkiloti «Flipster FZE» orqali «VARA» (virtual aktivlar nazoratchisi) tomonidan dastlabki ma’qullov oldi. Bu, ushbu birja uchun Amirliklar hududida birinchi muhim tartibga solish bosqichidir. Natijada, regulyator nazoratida spot savdolarni boshlash va kelgusida to‘liq litsenziya olingandan so‘ng yanada ko‘proq mahsulotlar joriy qilish mumkin bo‘ladi.
«BeInCrypto» axborot nashri «Flipster FZE» bosh menejeri Benjamin Grolimund bilan suhbatlashib, quyidagilarni aniqladi: nega aynan Amirliklar «Flipster»ning birinchi tartibga solingan bozori bo‘ldi, kompaniya compliance – ya’ni moslik talablarini oshirish uchun qanday ichki ishlarni amalga oshirgan va 2026-yilda savdo platformalari o‘rtasidagi raqobat muhiti qanday yo‘nalishga kirayotganini muhokama qildi.
Aniqlangan doira ichida qurish
Bosqichma-bosqich ma’qullovni qo‘lga kiritish «Flipster»ning Amirliklarda uzoq muddatli faoliyat qilishga tayyorligini bildiradi, deydi Benjamin Grolimund. Darhaqiqat, aynan aniq tartibga solish rejimi asosiy sabab bo‘lgan.
Benjamin Grolimund fikriga ko‘ra, Amirliklar kriptovalyuta sohasiga favqulodda munosabat bildirish o‘rniga, operatorlar uchun aniq talablar va kutilyotgan natijalar belgilangan maxsus nazorat idorasi tuzdi. U «BeInCrypto» nashriga quyidagi fikrlarni bildirdi:
«Birlashgan Arab Amirliklari aniq tartibga solish va iqtisodiy ambitsiyani birlashtiradi. Bu aniqlik juda muhim. Oldindan ma’lum va aniq qoida va talablar, ayniqsa uzoq muddatli kengayishni rejalashtirayotgan birja uchun ustunlik bo‘ladi».
Geografik nuqtayi nazardan ham, Amirliklar ham muhim rol o‘ynaydi. Amirliklar Osiyo va Yevropadagi yirik moliya markazlarini bog‘lab turadi. Bu esa savdo platformalari uchun bir nechta mintaqaga xizmat ko‘rsatuvchi, tartibga solingan yurisdiktsiya imkoniyatini beradi. Bir hududdan tashqariga chiqayotgan platforma uchun bu katta amaliy qulayliklar beradi.
Benjamin Grolimund yana quyidagicha ta’kidladi:
«Yaqin Sharqda raqamli infratuzilmani qurishda uzoq muddatga qarash mavjud. Raqamli aktivlar iqtisodiyotni diversifikatsiya qilish, yanada boyitishning bir qismi sifatida qaralmoqda, ular vaqtincha o‘tkinchi hodisa emas. Bu muhit barqaror o‘sishni taʼminlaydi va faqat keskin tebranishlar yoki qisqa muddatli foydaga asoslanmaydi».
Tayyorlikni institutlashtirish
Dastlabki rozilikdan to to‘liq ruxsat olishgacha bo‘lgan yo‘lda kompaniya nafaqat mahsulotni kengaytirish, balki aniq tartibli ichki ish yuritishni ham talab qildi.
Birlashgan Arab Amirliklarida nazorat ostida faoliyat yuritishga tayyorgarlik ko‘rish hokimiyat kutgan talablar asosida boshqaruv tuzilmasini rasman joriy etish, xatarlarni baholash uslublarini aniqlashtirish va hisobot yo‘llari tizimini aniq belgilashni talab qildi. Monitoring tizimlari kuchaytirildi, mijozlarni qabul qilish tartiblari mustahkamlandi, har bir bo‘lim — mahsulot, muhandislik, huquqiy va compliance jamoalari uchun aniq javobgarlik sohalari belgilanmoqda.
«Nazorat ostida o‘sish uchun javobgarlikning aniq belgilanishi muhim», deydi Grolimund.
Uning fikricha, Amirliklarda ishlash uchun kompaniya ichki protseduralarini boshidanoq tartibga solish talablari bilan uyg‘unlashtirish talab etiladi. Javobgarlik tuzilmasi ilgari bosqichda aniqlashtirilib, xatarlarni boshqarish va hisobot tizimlari mukammallashtirildi.
«Flipster» Dubayda ham doimiy ofis tashkil etdi. Kompaniya global ofislardan mutaxassislarini ko‘chirdi va mahalliy xodimlar yolladi. Benjamin Grolimund ta’kidlashicha, litsenziya kompaniya uchun oddiy qulaylik yoki rasmiyatchilik emas, balki haqiqiy faoliyat kafolati sifatida ko‘rilayotganini anglatuvchi belgi.
«Ba’zi kompaniyalar uchun litsenziya olish – shunchaki kengayish yo‘lidagi bosqich. Biz uchun esa, bu, mustahkam va uzoq muddatli tizim qurish yo‘lida birinchi qadamdandir», — deydi Grolimund.
Nazorat ostidagi samaradorlik
Dastlabki rozilik «Flipster FZE»ga birinchi bosqichda spot savdo faoliyatini boshlash imkonini beradi. Bugun butun dunyodagi kriptovalyuta birjalari uchun regulyator ruxsatnomasini olish me’yoriy talabga aylanib bormoqda. Platformalar esa nazorat ostida qanday faoliyat yuritishda farqlana boshlaydi.
«Flipster» faol savdogarlar uchun infratuzilmasini yaratdi, bu yerda chuqur likvidlik va tezkor bitimlar, ayniqsa doimiy fyuchers bozorlari uchun asosiy ustuvorlikdir. Benjamin Grolimundning aytishicha, tartibga solingan yurisdiktsiyaga kirish asosni o‘zgartirmaydi, lekin uni yanada yuqori talablar bilan mustahkamlaydi.
«Biz regulyatsiyalangan bozorga kirganimiz ushbu asosiy yo‘nalishimizni o‘zgartirmaydi», – deydi Grolimund. – «U faqat bizdan boshqaruvda qat’iyatliroq, tez va aniq faoliyatni kuchli boshqaruv standartlari asosida olib borishni talab qiladi».
Compliance – ya’ni tartibga rioya qilish, alohida talab sifatida emas, balki boshqaruv amaliyotlarining asosiy qismiga aylantiriladi. Hisoblash tizimlari, likvidlik platformalari va xatarlarni boshqarish tizimi aniq ko‘rsatmalar va hisobot tuzilmasida ishlashi kerak.
«Strukturasiz tezlik uzoq davom etmaydi», – deyarli aforizm sifatida so‘zini yakunladi Benjamin Grolimund.
Sikllardan tuzilishga
Kengroq manzaraga nazar tashlaydigan bo‘lsak, Benjamin Grolimundning qayd etishicha, Amirliklar «Flipster» kengayish rejalarida muhim va asosiy tartibga solingan bozor bo‘lib xizmat qiladi. Darhol asosiy vazifa – dastlabki rozilikdan to to‘liq ruxsat olish va «VARA» nazorati ostida doimiy faoliyatni davom ettirish.
Bu qaror butun birja sohasi uchun qayta ko‘rib chiqish va moslashishni namoyish etadi. Endilikda tartibli normativ talablar kengaygan sari, litsenziya olish farqlantiruvchi emas, minimal talab darajasiga aylanmoqda. Barcha bozorlar uchun asosiy savol – platformalar nazorat ostida ishlashda likvidlik va savdo sifati barqarorligini ta’minlay oladimi shu.
«Bizning Amirliklardagi investitsiyamiz har bir yangi bozorda faoliyatimizni qanday boshlash niyatida ekanimizni ko‘rsatadi», – deydi Benjamin Grolimund.
