So‘nggi ikki yil ichida kripto derivativlari bozori tubdan o‘zgardi. Yirik birjalarda ETF (birja fondi) asosidagi yelkalik tokenlar taklifi sezilarli darajada qisqardi. Ilgari bunday mahsulotlarni faol ilgari surgan maydonchalar bosqichma-bosqich bu xizmatlarni to‘xtatdi, obunalarni bekor qildi yoki 2024 va 2025 yillarda yelkalik juftliklarni ro‘yxatdan chiqarib tashladi. Biroq, treyderlar orasida yelka (qarzga olingan mablag‘ bilan savdo qilish)ga bo‘lgan talab yo‘qolgan emas. U faqat boshqa yo‘nalishga ko‘chgan xolos.
Mana shunday qisqarish sharoitida, «Gate» (birja) boshqacha yo‘l tutdi. U bozordan chekinmasdan, aksincha, ETF asosidagi yelkalik tokenlarni faqat qo‘shimcha emas, asosiy mahsulot sifatida ko‘ra boshladi. «Gate» ochiq-oydin mexanizmlarga va yagona past to‘lov tizimiga ahamiyat berdi. Shuning evaziga murakkab instrument foydalanuvchi uchun qulay va ommaviy vositaga aylantirildi.
Nega kriptovalyuta birjalari ketmoqda
Kriptovalyuta sohasida «ETF» atamasi odatda ETF asosidagi yelkalik tokenlarni bildiradi. Bular – spot bozorida sotiladigan tokenlar bo‘lib, ular doimiy fyuchers pozitsiyalarini takrorlaydi. Foydalanuvchilar bunday tokenlar yordamida (masalan, 3 barobar yelka bilan Bitkoinni xarid qilish) qiyin jarayonsiz, ya’ni marjani nazorat qilmasdan va yirik yo‘qotishlardan cho‘chimay yelka olishadi.
Foydali bo‘lishiga qaramay, bu mahsulotlar murakkab shakllantiriladi. Ochiq xavf nazoratisiz va foydalanuvchilar uchun tushunarli ma’lumotlarsiz, ular bozor tebranishida tezda qiymatini yo‘qotishi mumkin. Shu sababli, ko‘plab yirik maydonchalar bu yo‘nalishni tark etdi. Ular yasalarga rioya qilmaslik va foydalanuvchilar bilan mojarolar xavfini kamaytirdi. Masalan, birinchi birja 2024 yil boshida yelkalik tokenlar xizmatini bosqichma-bosqich to‘xtatib, keyin butunlay yakunladi. Ikkinchi birja esa 2025 yil oxirida Bitkoin va boshqa asosiy aktivlar uchun tokenlarni ro‘yxatdan chiqarib tashlash haqida ommaviy e’lon berdi.
Mana shunday tez qisqarish natijasida bo‘shliq yuzaga keldi. O‘xshash raqobatchilar qisqarar ekan, mahsulot mavjudligi o‘ziga xos ustunlik bo‘lib qoldi. «Gate» esa bu bo‘shliqni to‘ldirishni o‘z zimmasiga oldi va qisqa muddatli yelkalik treyding bo‘yicha barqaror imkoniyat yaratdi.
Yagona to‘lovlar yordamida kredit yelkani tushunarli qilish
«Gate» (birja)ning ETF tizimi professional derivativ pozitsiyalarini soddalashtirilgan token ko‘rinishida aks ettirish uchun yaratilgan. Foydalanuvchi uchun bu jarayon oddiy spot savdoga o‘xshaydi – marjani kuzatib yurishga yoki to‘satdan yo‘qotishni kutib o‘tirishga hojat yo‘q.
Asosiy farq – bu xarajatlarning ochiqligi. Derivativ savdolarda ko‘pincha xarajatlar turli to‘lovlar, foizlar va narx og‘ishi shaklida bo‘linadi. «Gate» esa barcha xarajatlarni yagona va aniq indikator – boshqaruv to‘lovi sifatida ifodalaydi. Har kuni 0,1% miqdoridagi ushbu to‘lovning ichiga xavfsizlantirish, foizlar, savdo xarajatlari – hammasi kiritilgan.
Xarajatlarni mahsulot darajasida birlashtirish natijasida, «Gate» murakkablikni platforma zimmasiga oladi, foydalanuvchi esa aniq va oldindan ma’lum narxdan foydalana oladi. Platforma esa professional tajribasi asosida savdo va himoyani boshqarishni amalga oshiradi.
Mexanizmlarda oshkoralik
Yelkalik tokenlarning uzoq muddatli ishlashi ularni tushuntira olishga bog‘liq. Ikki muhim ko‘rsatkich bor: sof aktiv qiymati (NAV) va balansni tiklash qoidalari.
Bunday tokenlarning kelajakda saqlanishi ularni tushuntira olishga bog‘liq. Ko‘plab raqobatchilar buni «qora quti» kabi ochiqlikdan yiroq yuritgan bo‘lsa, «Gate» har bir parametrni aniq ochiqlaydi. Jumladan, balans qayta ko‘rib chiqilmaydigan yelka diapazonlari ham ko‘rsatiladi – bu esa o‘zgaruvchan bozorga to‘g‘ri moslash imkonini beradi va sarf-xarajatlarni kamaytiradi.
Masalan, «Gate» 3x Uzun tokenlar uchun yelka 2,25x dan 4,125x gacham bo‘lsa, qayta balans qilinmay, pozitsiya barqaror bo‘lishini ta’minlaydi. 3x Qisqa token esa 1,5x dan 5,25x diapazonida o‘zgarmaydi. 5x tokenlar uchun ham qayta balans qilish xavfi 3,5x–7x chegaradan tashqariga chiqquncha yo‘q. Ushbu texnik parametlar ayniqsa professional treyderlar uchun muhim: ular doimiy narx tebranishlaridagi «qiymat yo‘qolishini» kamaytiradi.
Yilma-yil raqamlar bilan o‘sish
«Gate» (birja) ekotizimi kengaymoqda. 2025 yilgi yillik hisobotiga ko‘ra, ETF mahsulotlarining «masshtab effekti» yaqqol namoyon bo‘ldi: yil davomida maydonchada 244 ta turli ETF asosidagi yelkalik tokenlar savdoga qo‘yildi. Ushbu taklif jami 200 000 dan ortiq foydalanuvchiga xizmat qildi va har kungi savdo hajmlari yuz millionlab dollarni tashkil etdi. Bunday o‘sishga doimiy texnik yangilanishlar yordam berdi: masalan, ko‘p yo‘nalishli statistik panel, balans tarixi aks ettirish hamda yangi ishtirokchilar uchun o‘quv modullari.
Platformaning yutuqlari faqat oxirgi ishtirokchilardan biri bo‘lib qolganida emas, balki mahsulot chuqurligiga sodiqligida aks etdi. «Gate» tokenlar ko‘lamini kengaytirishda davom etmoqda, foydalanuvchilarga yangi hamda mavjud tokenlar orqali yelka olish imkonini bermoqda. Kelgusida platforma portfel ETFlari va past yelkali teskari ETFlar kabi zamonaviy imkoniyatlarni taqdim etishni rejalashtirmoqda. Barcha texnik murakkabliklarni platforma o‘z zimmasiga olib, foydalanuvchiga ishonchli savdo sharoiti yaratgan «Gate» qisqa muddatli yelkalik savdo bozorida ulushini yanada oshirmoqchi.
Xulosa
Yelkalik tokenlar ommaviy qisqarganining sababi g‘oyaning xatoligi emas, balki ochiq-oydinlik va savodxonlik yetishmasligi bo‘ldi. «Gate» esa mahsulotni tizimlashtirish orqali bu sohada muvaffaqiyatga erishdi.
Aniq axborotlar, 0,1% yagona kundalik to‘lov va spotga o‘xshash foydalanuvchi tajribasi bilan «Gate» yelka imkoniyatining amaliy foydasini saqlab, u bilan bog‘liq murakkablikka barham berdi. Bozor tobora takomillashgan sari, «Gate»ning ETF mahsulotlari tushunarli va ochiq moliyaviy yechimning qadrini yaqqol ko‘rsatmoqda. Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi!
Ogohlantirish: Kriptovalyuta bozoriga investitsiya qilish yuqori xavfga ega. Har bir foydalanuvchi mustaqil tadqiqot o‘tkazib, aktivlar va mahsulotlar tabiatini to‘liq tushunganidan so‘nggina investitsiya qilish tavsiya etiladi. «Gate» (birja) bunday investitsiya natijasidagi zarar yoki yo‘qotishlar uchun javobgar emas.
