Global fond bozorlari yangi o‘zgaruvchanlik bosqichiga kirishi mumkin. Chunki «Goldman Sachs» (moliyaviy xizmatlar ko‘rsatuvchi tashkilot) systematic mablag’larni boshqaruvchi fondlar yaqin haftalarda aksiyalardan o‘nlab milliard dollar mablag‘larni sotishni boshlashi mumkinligini ogohlantirdi.
Bu sotish to‘lqini moliyaviy ahvolning yomonlashuvi natijasida «Bitkoin», oltin va kumush bozorlariga ham ta’sir qilishi mumkin.
Goldman Sachs ogohlantiradi: Likvidlik pasaygani sari CTA tomonidan sotuvlar tezlashishi mumkin
«Goldman Sachs»ning savdo bo‘limi ma’lumotiga ko‘ra, Commodity Trading Advisers (Kommodit savdosiga maslahat beruvchi fondlar) deb ataladigan trendga ergashuvchi fondlar S&P 500 indeksida sotish signallarini allaqachon faollashtirgan. Bundan tashqari, bozorda barqarorlik saqlansada yoki davom etsa ham, yaqin muddatda ular o‘z aktivlarini kamaytirishda davom etadi.
«Goldman Sachs» (moliyaviy xizmatlar ko‘rsatuvchi tashkilot) hisob-kitoblariga ko‘ra, agar bozor yanada zaiflashsa, bir hafta ichida taxminan 33 milliard dollarga teng aksiyalar sotilishi mumkin.
Eng muhimi, «Goldman Sachs»ning modellari shuni ko‘rsatadiki, agar S&P 500 indeksi pasayishda davom etsa yoki muhim texnik darajadan pastlasa, kelasi bir oy ichida yana 80 milliard dollarlik systematic sotuvlar sodir bo‘lishi mumkin.
Bozor holati allaqachon zaif. «Goldman Sachs» tahlilchilari likvidlik yomonlashganini va optsion bozoridagi pozitsiyalar narxlarning tebranishini kuchaytirayotganini ta’kidlamoqda.
Dilerlar “qisqa gamma” pozitsiyasida bo‘lsa, ko‘pincha ular pasayuvchi bozorda sotish, ko‘tariluvchi bozorda esa xarid qilishga majbur bo‘ladi. Bu esa tebranishlarni oshiradi va kun davomida narxlarning tez o‘zgarishiga sabab bo‘ladi.
«Goldman Sachs» (moliyaviy xizmatlar ko‘rsatuvchi tashkilot) shuni ham qayd etadiki, boshqa systematic strategiyalar, masalan, risk-paritet hamda tebranishni boshqaruvchi fondlar, tebranish kuchaysa, xavfli aktivlardan chiqish imkoniyatiga hali ega. Demak, bosim faqat Kommodit savdosi asosidagi fondlar bilan cheklanmaydi.
Sarmoyadorlar hissiyoti ham qiyinchiliklarni ko’rsatmoqda. «Goldman Sachs»ning ichki Panic Index (vahima ko‘rsatkichi) yaqin vaqt ichida ekstremal bosim darajalariga yaqinlashgan.
Boshqa tomondan, oddiy investorlar o‘tgan bir yil davomida arzonlashgan aktivlarni faol sotib olgan bo‘lsa, endi esa charchoq sezilmoqda. Yaqinda kuzatilgan kapital oqimlari shuni ko‘rsatmoqdaki, xarid qilish o‘rniga, sotuv ko‘proq bo‘lmoqda.
Bitkoin va qimmatbaho metallar uchun potensial xavflar
Garchi «Goldman Sachs» asosiy e’tiborni aksiyalar bozoriga qaratgan bo‘lsa-da, bu vaziyat faqat fond bozoridagina emas, boshqa moliyaviy bozorlarga ham ta’sir qiladi.
Tarixan, katta miqdordagi fond aktivlarning sotilishi va likvidlik sharoitining yanada torayishi umummoliya bozorlarida, jumladan, kriptovalyutalarda tebranishlarni oshirgan.
«Bitkoin» esa, ommaviy likvidlik bosimi paytida, umumiy xavf-foydaga tenglashgan holda savdo qiladigan aktiv sifatida, majburan sotiladigan fondlar bosimi ortsa, yana tebranishga duch kelishi mumkin.
Kriptovalyutaga bog‘liq aksiyalar va ommabop spekulyativ savdolar so‘nggi paytlarda bozorga bog‘liq o‘zgarishlarga juda sezgir bo‘lib qoldi, bu esa joylashuv zaifligidan dalolat.
Shu bilan birga, aktsiyalar bozoridagi o‘zgarishlar o‘zaro bog‘liq katta hajmda pul oqimlarini keltirib chiqarishi mumkin. Xavfni kamaytirishga urinish mahsulotlariga bosim o‘tkazishi mumkin, lekin oltin va kumush kabi qimmatbaho metallar barqaror bo‘lmagan davrlarda «xavfsiz qochish» vositasi sifatida talab ortishi mumkin. Narxlar umumiy likvidlik va dollar kuchiga qarab, har tomonga keskin harakat qilishi ehtimoldan xoli emas.
Hozirgi vaqtda esa asosiy omil — bu likvidlik. Systematic fondlar pozitsiyalarini qisqartirishda, tebranish kuchayib borayotganida va mavsumiy zaiflik yaqinlashayotgan bir paytda, bozorlar oldingi haftalarda barqarorsiz qolishi mumkin.
Agar «Goldman Sachs» (moliyaviy xizmatlar ko‘rsatuvchi tashkilot) prognozlari amalga oshsa, kelasi oy davomida aksiyalar silliqlikdan o‘tishi mumkin; bu esa «Bitkoin» va qimmatbaho metallar bozoriga ham sezilarli ta’sir ko‘rsatadi.
