«Harmony» blokcheyn tarmog’i (kriptovalyuta loyihasi) o‘z tarixidan noqonuniy tarzda chiqarilgan milliardlab ONE tokenlarni yo‘q qilish uchun butun tarmoqni orqaga qaytarishni boshladi.
Reja blokcheynni 11-avgust holatiga — hujumchi yangi tokenlar ishlab chiqarganidan bir necha soat avvalgi vaqtga qaytaradi. Validatsiya qiluvchi foydalanuvchilar (mustaqil tasdiqlovchilar) allaqachon tarmoqni qayta ishga tushirishga tayyorlanmoqda.
«Harmony» orqaga qaytarilishi nima uchun 11-avgustga borib taqaladi
«Harmony» (ONE) jamoasi reja haqida «X» ijtimoiy tarmog‘ida xabar berdi. Tarmoq 11-avgust soat 23:25 UTC da yaratilgan bloklardan davom etadi. Shu vaqtdan keyingi barcha ma’lumotlar o‘chiriladi.
Birinchi marotaba soxta tokenlarni chiqarish ikki blokdan so‘ng sodir bo‘lgan. Shuning uchun, xavfsizlik uchun, jamoa undan oldingi vaqtni asosiy nuqta sifatida tanladi. Mustaqil validatsiya qiluvchilar har ikkala shard (bo‘linma) uchun toza yangi ma’lumotlar bazalarini yuklab olishmoqda, va ushbu ish tugamaguncha tarmoq to‘xtatilgan.
Ishlar tugagach, ishlab chiquvchilar tarmoqni qayta ishga tushirish uchun ruxsat signali beradi. Hujum natijasida o‘tgan haftada ruxsatsiz ravishda taxminan 4 milliard ONE token aylanma chiqarilib, tokenlar soni deyarli 26% ga ko‘paygan va natijada ONE tarixiy minimumga tushib ketdi.
«Harmony» jamoasi dastlab engilroq yechimlarni ham ko‘rib chiqqan. Soxta tokenlarni alohida-alohida yoqib yuborish aybsiz foydalanuvchilarga zarar yetkazishi mumkin edi, qora ro‘yxat tuzish esa ortiqcha tokenlarni tarmoqda qoldirardi. Barcha uchun bitta chegara nuqtasini belgilash eng to‘g‘ri yechim bo‘ldi. Tashqaridan kelgan xavfsizlik kompaniyasi ushbu voqeani o‘rgandi va jamoaning qarorini qo‘llab-quvvatladi.
Bunday keskin qadamga ozgina loyihalar boradi. Masalan, may oyida «Sui» blokcheyn tarmog’i (kriptovalyuta loyihasi) to’xtab qolganda, bloklar yaratilishi shunchaki davom ettirildi. «Harmony» esa deyarli bir haftalik barcha operatsiyani yo‘qotishga majbur.
ONE narxi tarixiy minimum yaqinida qolmoqda
ONE tokenining narxi seshanba kuni $0.00072 atrofida bo‘lib, 24 soat ichida 4% ga pasaydi. Uning umumiy bozor hajmi atigi 10,6 million dollarga tushib qoldi va hozirgi ONE narxi tokenni bozor kapitalizatsiyasi bo‘yicha eng yaxshi 1000 token ichidan chiqarib yubordi.
Orqaga tiklash natijasida soxta chiqarilgan tokenlar yo‘qotiladi, biroq shu davr ichida bo‘lgan haqiqiy savdolar, almashuvlar va staking (tokenlarni bloklash orqali mukofot olish) operatsiyalari ham bekor qilinadi. «Harmony» jamoasi birjalar va ko‘priklar (blokcheynlar orasidagi ulanishlar) bilan hamkorlik qilib, yo‘qotishlarni kamaytirishga intilmoqda.
Tekshiruvchilar deyarli barcha soxta ONE tokenlarni hamyonlar, likvidlik havzalari va ko‘priklar orqali kuzatib chiqishdi. Biroq, kuzatish bu qaytarib olish emas. Agar tokenlar birja kabi umumiy hisoblarda saqlansa, ularni yo‘q qilish aybi bo‘lmagan foydalanuvchilarning mablag‘larini ham olib qo‘yish ehtimolini tug‘diradi.
Bu voqea uchun ham kriptovalyutalar xavfsizligi og‘ir bo‘lgan yilda kuzatilmoqda. Hujumchilar tarmoq infratuzilmasiga bir necha marta zarba berishdi — iyun oyida «Taiko» ko‘prikida (blokcheynlararo bog’lanish vositasi) ekspluatatsiya sodir bo‘ldi, iyulda esa qatoriz buzilishlar ro‘y berdi. Shu vaqtga qadar o‘g‘irlangan mablag‘lar ko‘pincha himoyachilar javobidan tezroq harakat qiladi, buni «Circle» (moliyaviy kompaniya) tanqidchilari aprel oyida «Drift» (kriptovalyuta platformasi) hujumi ortidan e’tirof etishgan.
«Harmony» hali tarmoqni qayta ishga tushirish vaqtini aniq belgilangani yo‘q. Yaqin kunlarda, birjalar ONE tokenlari uchun depozitlarni ochadimi va foydalanuvchilar yaqinda o‘z tarixini o‘zgartirgan tarmoqda qoladimi, aniq bo‘ladi.
