«Artemis» tahliliy tashkilotining yangi ma’lumotlariga ko‘ra, Hyperliquid nomli blokcheyn asosidagi derivativlar platformasi hisoblash bo‘yicha jami savdo hajmi bo‘yicha AQShda eng katta kriptovalyuta birjasi «Coinbase»dan o‘zib ketdi. E’tiborli tomoni shundaki, «Coinbase» savdo hajmi jihatidan eng yirik AQSh birjasi sifatida hurmat qilinadi.
Hyperliquid platformasining yuqoriga ko‘tarilishi kriptovalyuta sohasi vakillarini jiddiy savdo faolligi qayerda sodir bo‘lishini qayta ko‘rib chiqishga majbur qilmoqda.
Hyperliquid savdo hajmi bo‘yicha Coinbase birjasidan o‘zib ketdi
«Artemis» ma’lumotlariga ko‘ra, Hyperliquid taxminan 2,6 trillion dollar miqdorida hisoblash bo‘yicha savdo hajmini qayd etdi, «Coinbase» esa 1,4 trillion dollarga yetdi. Bu deyarli ikki baravar katta faollikni anglatadi.
Bu raqamlar yuqori samarali blokcheyn asosidagi platformalar global derivativlar oqimidagi ulushini tez oshirib borayotganining eng aniq belgilaridan biridir.
Ushbu natija markazlashmagan savdo maydonchalarining hajm va ta’sir jihatidan markazlashgan birjalar bilan raqobatlashishni boshlaganini tasdiqlovchi bahslarni kuchaytirdi.
“Hyperliquid sekin-asta «Coinbase»dan kattalashmoqda. Savdo hajmi (hisoblash bo‘yicha): Coinbase: $1,4T, Hyperliquid: $2,6T. Ya’ni, blokcheyn birjasi bo‘lib turib, «Coinbase» hajmidan deyarli ikki baravar ko‘p. Bozor esa buni e’tiborsiz qoldirmayapti,” – deya ta’kidladi «Artemis» ijtimoiy tarmog’i.
Farq faqat savdo hajmida emas. Yil boshidan beri ko‘rsatkichlar ham bu ikki kompaniya o‘rtasida katta tafovut mavjudligini ko‘rsatmoqda.
Hyperliquid 31,7% o‘sdi, «Coinbase» esa 27%ga kamaydi. Oradagi samaradorlik farqi bor-yo‘g‘i bir necha hafta ichida 58,7% ni tashkil etdi.
Tahlilchilar uchun bu tafovut qisqa muddatli o‘zgaruvchanlik emas, balki chuqurroq ichki o‘zgarishlarning natijasidir. «Artemis» tahliliy tashkilotining ma’lumotlar tahlilchisi Entoni asosiy indikatorlar bozor hissiyotini tobora ko‘proq shakllantirayotganini alohida belgilab o‘tdi.
Uning fikri bozor ishtirokchilari orasida likvidlilik, savdolar sifati va foydalanuvchilar faolligi narx va investorlar narrativiga ta’sir qilayotganiga ishonch kuchayib borayotganini ko‘rsatmoqda. Bu esa, endi faqat brend tan olinishi emasligini anglatadi.
Shuningdek, ma’lumot asosida ko‘tarilgan savol – nima uchun dunyodagi eng yirik kripto-derivativlar birjasi bo‘lgan «Binance» birjasi ushbu taqqoslashga kiritilmagan?
Buning sababi – raqamlarning nimani o‘lchashi va ular atrofidagi narrativga borib taqaladi. «Artemis» tahliliy tashkiloti tahlilida asosiy e’tibor Hyperliquid’ning «Coinbase»dan o‘tib ketishiga qaratilgan, bu esa, asosan, spot savdolar va tartibga solingan bozorlarga urg‘u beradigan yirik markazlashgan birja hisoblanadi.
Shu bois, bu natija bozorda tuzilmaning o‘zgarayotganini aks ettiradi, lekin eng yirik derivativlar maydonchasiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri raqib chiqish emas.
«Binance» markazlashmagan fyuchers savdosi bo‘yicha hali ham eng kuchli ishtirokchi. «CoinGecko» ma’lumotlar platformasi ma’lumotlari birja kuniga 53 milliard dollardan ortiq derivativ savdosini qayd etayotganini ko‘rsatadi. Bu raqam Hyperliquid’ning 6,4 milliard dollaridan ancha yuqori.
Hyperliquid’ning tez o‘sishi kriptovalyuta savdosini kim nazorat qilishi ustidan yangi bahsga sabab bo‘ldi
Ushbu ma’lumot butun kriptovalyuta hamjamiyatida kuchli rezonans keltirib chiqardi va markazlashgan hamda markazlashmagan savdo modellari o‘rtasidagi eski qarama-qarshiliklarni yana bir bor namoyon etdi.
Ba’zilar uchun Hyperliquid’ning ko‘tarilishi markazlashmagan, blokcheyn asosidagi bozorlarning muvaffaqiyati bo‘lsa, boshqalar esa bunday palladan foydalanib, markazlashgan birjalarni tanqid qildi.
Bunday tanqid ayrim treyderlar orasida kengroq hissiyotdan dalolat: ular ochiq va shaffof blokcheyn tizimlari savdo ishtirokchilari uchun xavfni kamaytiradi va bozorda adolatni oshiradi, deb hisoblashadi.
Biroq, markazlashgan birjalarni qo‘llab-quvvatlovchilar ularning hanuzgacha fiat valyutaga kirishda, tartibga solish moslashuvida va oddiy foydalanuvchilarning kirishini ta’minlashda ustun ekanini eslatadi.
Eng muhim o‘zgarish shundaki, Hyperliquid platformasining o‘sishi raqobat muhitini o‘zgartirmoqda. Endi u boshqa doimiy markazlashmagan birjalar (DEXs) bilan emas, balki yirik markazlashgan derivativ birjalari bilan taqqoslangani ko‘proq ahamiyat kasb etmoqda.
Ekotizimni kuzatib boruvchi Hyperliquid Hub hamjamiyat hisoboti shuni ko‘rsatadiki, platforma allaqachon ko‘plab markazlashmagan raqiblarini ortda qoldirgan.
“Hyperliquid hozirda blokcheyn asosidagi derivativlar sohasida mutlaq yetakchiga aylandi. Endi odamlar Hyperliquid’ni asosan «Binance», «OKX», va «Bybit» kabi yirik markazlashgan birjalar bilan taqqoslamoqda. Boshqa doimiy DEXs’lar allaqachon texnologiya, likvidlilik chuqurligi va umuman samaradorlik bo‘yicha Hyperliquid’dan ancha orqada qolgan,” – deb yozdi ular «Hyperliquid Hub» ijtimoiy tarmog’i.
Agar bunday qarash kuchayishda davom etsa, savdo maydonchalarini baholashda muhim burilish yuz berishi mumkin. Endi bu – markazlashgan yoki markazlashmagan variant emas, balki likvidlilik, tezkorlik, ishonchlilik haqida.
Har ikkala yirik va tartibga solingan kripto platformalardan biri bo‘lib turgan «Coinbase» birjasi hanuz jahon sahnasida o‘z mavqeini saqlab turibdi. Shu bilan birga, Hyperliquid’ning tez rivojlanishi raqamli aktivlar sohasida bozor tuzulmasi qanday tez o‘zgarishi mumkinligini aniq namoyon etmoqda.
Baribir, muammolar hali ham mavjud. «Coinglass» (kripto sohasida ma’lumotlar taqdim etuvchi xizmat) ma’lumotlariga ko‘ra, perp DEX (doimiy shartnomalar bilan savdo qilish imkonini beruvchi markazlashmagan birjalar)lar orasida hajm, ochiq pozitsiyalar va likvidatsiyalar o‘rtasida katta tafovutlar borligi ko‘rsatildi.
«BeInCrypto» (kripto yangiliklari platformasi) xabar berganidek, markazlashmagan derivativlar bozorlari (moliyaviy vositalarning kelishuvlari)da «haqiqiy» faoliyatni aniqlash bo‘yicha yagona me’yorlarning mavjud emasligi hamon bahsli masala bo‘lib qolmoqda.
Bundan tashqari, soha yetakchilari, jumladan, «Kyle Samani» (soha vakili) kabi rahbarlar, «Hyperliquid» (DEX – markazlashmagan birja)ning ishonchliligi borasida ham shubhalarga ega. Ularning fikricha, ushbu birja, asosan, kriptovalyuta sohasidagi ko‘plab muammoli jihatlarni o‘zida jamlagan.
