«Hyperliquid» markazlashmagan birjasining muvaffaqiyati Yaqin Sharqda AQSH, Isroil va Eron davlatlari o‘rtasidagi harbiy ziddiyatlar kuchayib ketganidan keyin kamdan-kam uchraydigan g‘oliblardan biriga aylandi.
Ushbu haftaning dam olish kunlarida «Hyperliquid» birjasida xomashyo – yaʼni oltin, neft, kumush va AQSH fond bozori indekslariga bog‘langan shartnomalar savdosida sezilarli o‘sish kuzatildi. Ochilgan shartnomalar qiymati barcha vaqtlar uchun rekord ko‘rsatkich – 1,1 milliard dollardan oshdi.
AQSh va Eron o‘rtasidagi ziddiyatlar bozorlarni larzaga solar ekan, Hyperliquid kriptovalyutasi 13 foizga oshdi
Bu ko‘rsatkichlarning o‘sishi savdogarlar geopolitik xatarlarni xedj qilish, yaʼni o‘z mablag‘larini himoya qilish maqsadida harakat qilganlari bilan izohlanadi. Chunki anʼanaviy moliyaviy bozorlar dam olish kunlari yopiq bo‘ldi.
Natijada, bozor ishtirokchilari blokcheyn asosidagi ushbu platformadan foydalangan holda sintetik – yaʼni real mahsulotlarga bog‘langan, lekin to‘liq real bo‘lmagan – abadiy fʼyuchers shartnomalari savdosiga o‘tdilar. Bunday shartnomalar neft, oltin, kumush va AQSH aksiyalari kabi aktivlarga bog‘langan.
Ushbu uzluksiz savdo jarayoni o‘tgan yili amalga oshirilgan «HyperLiquid Improvement Proposal 3» («HIP-3») yaxshilanishi orqali taʼminlandi.
HIP-3 taklifiga ko‘ra, ishlab chiquvchilar har qanday aktiv uchun abadiy f’yuchers shartnomalar bozorini hech qanday ruxsat talab qilinmasdan yaratishlari mumkin. Buning uchun ular mazkur platformaning mahalliy «HYPE» tokenlaridan 500 000 donani garov sifatida taqdim etishlari lozim. Shart – bu aktiv uchun ochiq va ishonchli narx axboroti bo‘lishi kerak.
Dam olish kunlari bozordagi o‘ta o‘zgaruvchanlik tufayli HIP-3 indikatorlari barcha vaqtlar uchun rekord — 1,06 milliard dollardan yuqoriga ko‘tarildi.
Umuman olganda, «Hyperliquid» markazlashmagan birja platformasi jami ochiq shartnomalar qiymatida deyarli 5,5 milliard dollargacha yetdi. «DeFiLlama» ma’lumotlariga ko‘ra, atigi 24 soat ichida platforma protokoli daromadi taxminan 1,06 million dollarni tashkil etdi.
Bundan tashqari, axborot yetkazib beruvchi «Messari» kompaniyasining hisobotiga ko‘ra, faqatgina fevral oyining dam olish kunlarida HIP-3 bozori orqali 4,4 milliard dollarlik savdo hajmi qayd etilgan.
Platformaning anʼanaviy bozorlar hajmini ham o‘ziga jalb eta olishi soha yetakchi shaxslarining ham eʼtiborini tortdi. Masalan, «BitMEX» (kripto-birja tashkiloti) hammuassisi Artur Xeys «X» ijtimoiy tarmog‘ida ushbu tuzilmaviy o‘zgarishga to‘xtalib o‘tdi.
«Haqiqiy narx shakllanishi, an’anaviy birjalar uxlayotganda boshlanadi… Dam olish kuni, saytlar yopiq, biroq Hyperliquid ishi davom etyapti», – deb yozdi Xeys «X» ijtimoiy tarmog‘i sahifasida (manba).
Biroq, ushbu platforma muvofiqlik, ya’ni qonuniy tartib-taomillar, jumladan, himoya va nazorat choralari mavjud emasligi sababli kelajakda katta huquqiy muammolar bilan duch kelishi mumkin.
Sintetik AQSH aksiyalarini chakana investorlar uchun taklif etish, lekin «mijozni aniqlash» (KYC) yoki ro‘yxatdan o‘tgan broker-universallar litsenziyasiga ega bo‘lmasdan bu ishni amalga oshirish juda jiddiy tartibga soluvchi xatarlarni yuzaga chiqaradi.
Bu kabi amaliyotlar kelajakda «Qiymatli qog‘ozlar va birjalar bo‘yicha komissiya» (regulyator tashkilot) hamda «Tovar fyucherslari bozorini nazorat qilish komissiyasi» (regulator tashkilot) tomonidan diqqat markaziga olinishi mumkin.
Yuqoridagi xavf va tahdidlar aniq sezilib turganiga qaramay, hafta ohirida platformaning mahalliy tokeni bozorga kirib kelayotgan mablag‘lar sababli ijobiy harakat ko‘rsatdi.
«BeInCrypto» (axborot nashri) maʼlumotiga ko‘ra, «HYPE» tokenining narxi so‘nggi 24 soatda 13 foizga o‘sdi va maqola nashr vaqtida 30 dollardan yuqoriroq savdo qilindi. Shu o‘rinda, ushbu ko‘rsatkich uni bozorda barcha eng yirik 20 kriptovalyuta ichida eng yaxshi natija ko‘rsatgan token qiladi.
