Yaqinda xalqaro moliya tashkiloti «Xalqaro Valyuta Jamg‘armasi» (IMF) o‘z eslatmasida tokenlashtirilgan moliya dunyo moliyaviy tizimiga to‘rt asosiy xavf tug‘dirishini ta’kidladi.
Ushbu eslatmani «Xalqaro Valyuta Jamg‘armasi» (IMF) – moliyaviy tashkilotining Moliyaviy va Kapital bozorlarini boshqarish departamenti maslahatchisi va direktori Tobias Adrian yozdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, tokenlashtirish – bu ishonch, hisob-kitob va xavfni boshqarish tizimlarini tubdan o‘zgartirish jarayoni hisoblanadi.
Xalqaro valyuta jamg‘armasi tokenga asoslangan moliya sohasida ko‘rayotgan 4 ta xavf
Birinchi xavf – bu o‘zaro hamkorlik va bo‘linish muammosi. Turli platformalar umumiy standartlarsiz ishlasa, raqamli platformalarda likvidlik bo‘linadi, umumiy hisob-kitob (netting) samaradorligi kamayadi va aktivlar o‘rtasida baravar (paritet) almashish imkoniyati cheklanadi.
Ikkinchi xavf shundan iboratki, «Xalqaro Valyuta Jamg‘armasi» (IMF) tokenlashtirilgan tizimlar moliyaviy barqarorlikka tahdidni kuchaytirishini ogohlantiradi. Avtomatlashtirilgan zaxira chaqiruvi, doimiy hisob-kitob va algoritmik orqaga bog‘lanishlar inqiroz holatlarida tezkor aralashuv uchun ajratilgan vaqtni qisqartiradi.
An’anaviy kun oxiridagi xavfsizlik zaxiralari yo‘qolib ketadi va moliyaviy zarbalar ayniqsa murakkab bog‘langan tizimlarda tez tarqaladi.
Yangiliklarni birinchi bo‘lib olish uchun bizni «X» ijtimoiy tarmog‘i orqali kuzatib boring
«Davlat tashkilotlari o‘zaro hamkorlik standartlarini belgilash va umumiy protokollarni targ‘ib qilishda muhim rol o‘ynaydi. Xalqaro hamkorlik chegaradosh transaksiyalarda atomic (bir martalik va to‘liq) hisob-kitob va huquqiy asosda tamomlanishini ta’minlash uchun zarur. Ana shunday hamkorlik bo‘lmasa, tokenlashtirish xalqaro moliya sohasidagi mavjud muammolarni hal qilish o‘rniga ularni yanada chuqurlashtirishi mumkin», — deyiladi eslatmada.
Uchinchi muammo – davlatlararo masalalarni hal qilish ancha qiyinlashadi. Tokenlashtirilgan bitimlar bir yoki bir nechta davlat kitoblarida qayd etiladi, ammo huquqiy vakolatlar asosan milliy darajada saqlanadi.
Aynan muhim qarorlar qabul qilinishi kerak bo‘lgan paytda bu farq yurisdiksiya ziddiyatlari yoki harakatsizlikka olib kelishi mumkin.
To‘rtinchi risk — Rivojlanayotgan va Taraqqiyot yo‘lidagi Iqtisodiyotlar (EMDEs) uchun ayniqsa keskin. Dollar asosidagi steyblkoinlar valyuta o‘rnini bosish, kapital harakatlarining beqarorligini oshirish va moliyaviy tizimi zaif davlatlarda pul siyosati mustaqilligini susaytirishi mumkin.
«Xalqaro Valyuta Jamg‘armasi» (IMF) — moliyaviy tashkiloti besh bosqichli siyosiy strategiyani ilgari surgan: hisob-kitoblarni ishonchli pul asosida yuritish, har bir moliyaviy faoliyat uchun yagona tartibga solishni joriy etish, tokenlashtirilgan aktivlar uchun huquqiy aniqlik kiritish, standartlar asosida o‘zaro hamkorlikni ta’minlash va markaziy bankning likvidlik vositalarini 24/7 (sutka davomida) avtomatlashtirilgan muhitga moslashtirish.
Eslatmada ta’kidlanishicha, tokenlashtirilgan moliya sohasini shakllantirish uchun imkoniyat derazasi hanuz ochiq, biroq abadiy emas. Shu bilan birga, ushbu sohada kuchli o‘sish kuzatilmoqda.
Blokcheyndagi umumiy taqsimlangan RWA (real aktivlar) qiymati o‘tgan bir oy ichida 4% ga o‘sib, 26,7 milliard dollarga yetdi. Shu davrda ifodalangan aktivlar qiymati 31,61% ga ko‘tarildi. Aktiv egalarining umumiy soni ham 710 792 nafarga yetib, 5,56% oshdi.
Rahbar va jurnalistlarning tahliliy fikrlari uchun «YouTube» kanalimizga obuna bo‘ling
