Payshanba kuni e’lon qilingan taklifda, AQSHning «Internal Revenue Service» (Ichki daromadlar xizmati — davlat soliq organi) kriptovalyuta brokerlari, masalan, «Coinbase» va «Kraken» (kripto birjalar) uchun raqamli aktivlar bo‘yicha soliq hujjatlarini elektron shaklda yetkazib berishga ruxsat berishni rejalashtirayotganini ma’lum qildi. Endi ushbu hujjatlarni qog‘ozda berish faqat istisno tariqasida amalga oshiriladi.
Taklif qilinayotgan yangi qoidalar «Form 1099-DA», ya’ni raqamli aktivlar bo‘yicha yangilangan hisobot shakli atrofida shakllangan.
AQSh Soliq xizmati (IRS) faqat raqamli ko‘rinishda kriptovalyutalar bo‘yicha soliq hisobotini taqdim etish uchun 1099-DA shakliga o‘tmoqda
Yangi soliq nazorati bo‘yicha ishlab chiqilgan tartiblar, raqamli aktiv savdosida qatnashuvchi foydalanuvchilarga soliq hujjatlari qanday taqdim etilishi va birjalar foydalanuvchilarning faoliyatini qanday shaklda hisobot qilishi tartibini o‘zgartirishi mumkin.
Ushbu yildan boshlab, kriptovalyuta brokerlari raqamli aktivlarni sotishdan kelgan umumiy daromad va xarajatlar asosini «Internal Revenue Service» davlat soliq organiga to‘liq hisobot qilishga majbur hisoblanadi.
Soliq hisobotlarini raqamlashtirishga o‘tish
«Internal Revenue Service» davlat soliq organining ta’kidlashicha, bu o‘zgarish brokerlar uchun soliq hisobotlarini yetkazib berishni osonlashtiradi va qog‘ozda mahsus hujjatlarni to‘ldirishdagi ortiqcha ishlarni kamaytiradi.
«Taklif etilayotgan yangi tartib asosida, brokerlar, foydalanuvchi rozilik bermasa, 1099-DA shaklidagi hisobotlarni qog‘ozda taqdim etishga majbur emas», — deyiladi tashkilotning rasmiy hujjatida.
Yangi qoidaga ko‘ra, birjalar soliq hujjatlarini faqat raqamli kanallar orqaligina — masalan, foydalanuvchi shaxsiy kabineti yoki elektron pochta orqali yuborishi mumkin.
Ba’zi hollarda, brokerlarga elektron yetkazib berishga rozilik bermagan mijozlarga xizmatni to‘xtatishga ham ruxsat berilishi mumkin.
Bu taklif davlat soliq organining kriptovalyuta bozori kengayib borayotgan davrda o‘z soliq tizimini zamonaviylashtirishga intilayotganini ko‘rsatadi.
Hisobot topshirish bo‘yicha kengaytirilgan talablar
Elektron hujjat ko‘rinishidagi taklif, davlat soliq organining raqamli aktiv operatsiyalarini nazorat qiluvchi yangi tizimni joriy etayotgani bilan bir vaqtda taqdim etilmoqda.
Joriy yil boshidan amalda bo‘lgan hozirgi tartibga ko‘ra, kriptovalyuta brokerlari «Form 1099-DA» yordamida foydalanuvchilarning savdo harakatlari bo‘yicha batafsil ma’lumotlarni hisobot shaklida taqdim etishi shart.
Ushbu hisobotlar, umumiy kelgan daromad va xarajat asoslarini qamrab olib, davlat soliq organiga foydalanuvchining kriptovalyuta savdosidan olgan foyda yoki zararini avtomat tarzda aniqlash imkoniyatini beradi.
Regulyatorlar uchun, yangi tartib kripto savdolar bo‘yicha shaffoflikka katta qadam hisoblanadi.
Ilgari, soliq organlari ko‘proq kriptovalyuta investorlari tomonidan o‘z faoliyatini o‘zlari xabar qilishi (o‘zini-o‘zi hisobot) ga tayanib kelgan. Bu esa nazoratda bo‘shliqlar keltirib chiqargan edi.
Endi esa, birjalardan bevosita olishilayotgan tuzilgan ma’lumotlar natijasida, davlat soliq organi yashirin kapital foydalar yoki deklaratsiya qilinmagan kripto savdolarini aniqlashi osonlashmoqda.
Kriptovalyuta investorlariga kuchaygan e’tibor
Ushbu agentlikning kuchliroq hisobotga o‘tishi raqamli aktivlarga sarmoya kiritganlarga qarshi olib borilayotgan nazorat oshganidan dalolat beradi.
«CoinLedger» (soliq hisob-kitob platformasi) qayd etishicha, o‘tgan yili AQSHda ko‘plab investorlar raqamli aktivlar bo‘yicha faoliyati sababli davlat soliq organidan ogohlantiruvchi maktublarni ko‘proq olgan.
Bu maktublarning ko‘pchiligi kriptovalyuta operatsiyalari soliqga tortilishi mumkin ekani hamda bu ma’lumotlar davlat soliq deklaratsiyasida ko‘rsatilishi shartligini eslatdi.
«Reddit» (ijtimoiy tarmog‘i) da bir kripto investor davlat soliq organidan 6174-sonli xat olganini yozib, bu xat uni raqamli aktivlar bo‘yicha hisobot berishga chaqirganini ta’kidladi.
«O‘tgan haftada menga davlat soliq organidan Bitkoin faoliyatim haqida xat keldi va men aslida qo‘rquv ichida qoldim», — deb yozdi foydalanuvchi o‘z postida. «Bir lahzaga, audit uchun xavf ostida qoldim deb o‘yladim».
Biroq, investor keyinchalik ushbu maktub faqat axborot maqsadida yuborilganini va bu kabi xatlar hatto faol a’zo bo‘lishiga qaramay, hech qanday savdo qilmagan kripto egalari ham olganini bilib oldi.
Taklif bo’yicha fikr bildirish uchun hali ham imkoniyat mavjud
Kripto soliq shakllarini faqat elektron shaklda yetkazish haqidagi davlat soliq organining taklifi hozircha yakuniy emas. Hozir, tashkilot jamoatchilikdan taklif va izohlarni qabul qilmoqda hamda qoidani rasman qabul qilish-qilmaslik masalasini ko‘rib chiqmoqda.
Bu o‘zgarish kriptovalyutalarni kengroq moliyaviy muvofiqlik tizimiga kiritishda yana bir ilgarilash bo‘lishi mumkin.
Bir vaqtning o‘zida, «Vashington»da kriptovalyuta soliqlari bo‘yicha siyosiy muhokamalar ham davom etmoqda. Ilgari Prezident Donald Tramp AQSH hududida ayrim kriptovalyuta faoliyatlarini soliqdan ozod qilish masalasiga qiziqish bildirgan edi.
Bu esa raqamli aktivlar bo‘yicha regulyatsiya atrofida davom etayotgan siyosiy bahslarni ko‘rsatadi. Shunga qaramasdan, ayni paytda davlat soliq organi tez rivojlanayotgan kripto iqtisodiyotiga nisbatan nazoratni kuchaytirishga e’tibor qaratmoqda.
