«World Liberty Financial» (moliyaviy texnologiyalar tashkiloti), markazlashmagan moliya (DeFi) loyihasi, AQSh Prezidenti Donald Tramp tomonidan qo‘llab-quvvatlanadi. Ushbu kompaniyaning sho‘ba korxonasi milliy trast banki (ishonchli bank) faoliyati uchun ruxsatnoma olish maqsadida ariza topshirgani ma’lum qilindi.
Bu harakat kompaniyaga yirik mijozlar, jumladan, birjalar, investitsiya kompaniyalari va boshqa tashkilotlarga xizmat ko‘rsatish imkonini beradi. Biroq, an’anaviy bank guruhlari kriptovalyuta yo‘nalishidagi trast banki ruxsatnomalari juda tez ko‘payayotganidan xavotir bildirayotgani ham aytilmoqda.
World Liberty Financial barqaror kriptovalyuta strategiyasini milliy ishonch banki tashkil etish taklifi bilan rivojlantirmoqda
Rasmiy bayonotda «WLFI» moliyaviy texnologiyalar tashkiloti ta’kidlashicha, «WLTC Holdings LLC» sho‘ba korxonasi «OCC» (AQSh Valyutani boshqarish idorasi – davlat moliyaviy nazorat idorasi)ga yangi tashkilot sifatida ariza topshirdi. Maqsad – «World Liberty Trust Company, National Association» (WLTC – Amerika Milliy Trast Kompaniyasi) tashkil etish.
Rejada turgan ushbu tashkilot milliy trast bank sifatida faoliyat olib boradi va asosan barqaror tokenlar (stablekoinlar) bilan ishlashga yo‘naltirilgan bo‘ladi. «WLTC» uchta asosiy xizmatni taklif qiladi: USD1 barqaror tokenini chiqarish va uni boshlanishida hech qanday to‘lovsiz qaytarib olish xizmatini ko‘rsatish, AQSh dollari va USD1 o‘rtasida fiat puldan token va aksincha o‘tishda ham boshlanishida to‘lov olinmaydi. Kompaniya shuningdek, USD1 hamda ayrim boshqa barqaror tokenlarni saqlash va almashish xizmatlarini bozordagi narxlar asosida amalga oshiradi.
«USD1 o‘zining ilk yilida boshqa har qanday barqaror tokenlarga qaraganda tezroq o‘sdi. Hozirda ham yirik tashkilotlar USD1’ni xalqaro to‘lovlar, hisob-kitob va byudjet faoliyatida ishlatmoqda. Milliy trast banki maqomi bizga ushbu tokenni chiqarish, uni saqlash va almashtirish bo‘yicha barcha xizmatlarni yagona, qat’iy tartibga solingan tuzilma doirasida taklif etishimizga imkon beradi», — dedi «World Liberty Trust Company» (Amerika Milliy Trast Kompaniyasi) prezidenti etib ko‘rsatilgan Zak Vitkoff (Zach Witkoff).
«World Liberty Financial» (moliyaviy texnologiyalar tashkiloti) ma’lum qilishicha, «WLTC» o‘z faoliyatini to‘liq federal nazorat ostida yuritadi va GENIUS Act qonuniga amal qiladi. Shuningdek, qonunga muvofiq AML (pul yuvishga qarshi kurash), sanksiyalar filtri va kiberxavfsizlik bo‘yicha qattiq standartlar joriy qilinadi.
Mijozlarning aktivlari alohida boshqariladi, zaxiralar mustaqil tarzda nazorat qilinadi va ishlar muntazam ravishda tekshiruvdan o‘tadi. «World Liberty Financial» huquqshunosi Mak MakKeyn (Mack McCain) trast boshqaruvchisi sifatida faoliyat yuritadi.
«OCC» (Valyutani boshqarish idorasi – moliyaviy nazorat tashkiloti) ishonchli bank faoliyatini bir asrdan ko‘proq vaqt federal nazoratda olib bormoqda. Endilikda «WLTC» ham ayni shu tartib asosida harakat qiladi… Bu turdagi aniq tartib-mе’yorlar banklarga, aktivlarni boshqaruvchilarga va yirik kompaniyalarga USD1’dan foydalanish imkoniyatini kengaytirish uchun zarur aniqlikni beradi», — dedi McCain (Mak MakKeyn).
Milliy trast banki ruxsatnomalari kompaniyalarga butun mamlakat bo‘ylab yagona federal tizim asosida xizmat ko‘rsatish imkonini beradi. Shuning uchun, alohida shtatlar uchun litsenziya zarur bo‘lmaydi. Biroq, bunday tashkilotlar an’anaviy bankdek omonat yoki kredit xizmatlarini ko‘rsatmaydi. Ular asosan aktivlarni saqlash, hisob-kitob va ishonchli boshqaruv (fidusiar) faoliyati bilan shug‘ullanadi. Shuningdek, ular FDIC (Bank omonatlarini sug‘urtalash federal korporatsiyasi – moliyaviy tashkilot) sug‘urtasidan foydalanmaydi.
Ushbu ariza raqamli aktivlar bilan ishlovchi kompaniyalar tomonidan federal trast maqomini olish harakati kuchaygan umumiy tendensiyani tasdiqlaydi. 2025-yil dekabrida «OCC» (Valyutani boshqarish idorasi – moliyaviy nazorat tashkiloti) beshta raqamli aktivlar bilan ishlovchi kompaniyaga shartli ruxsatnoma berdi: «Circle» (fintex korxonasi), «Ripple» (kripto kompaniyasi), «Fidelity Digital Assets» (moliyaviy tashkilot), «BitGo» (kripto xizmatlar kompaniyasi) va «Paxos» (texnologik kompaniya). Bank nazoratchilari har bir nomzod batafsil va qat’iy tekshiruvdan o‘tkazilganini alohida ta’kidladilar.
«Yangi ishtirokchilar federal bank sohasida paydo bo‘lishi iste’molchilar, bank industriyasi va butun iqtisodiyot uchun foydalidir», — dedi Valyutani boshqarish idorasi (moliyaviy nazorat tashkiloti) rahbari Jonatan V. Gould (Jonathan V. Gould).
Biroq, AQSh bank tashkilotlari «OCC»ning bu ruxsatlarini tanqid qilmoqda. «American Bankers Association» va «Independent Community Bankers of America» (ikkalasi ham bank uyushmalari) ushbu harakat natijasida mamlakatda banklar uchun ikki bosqichli bank tizimi yuzaga kelishini ta’kidlamoqda.
Ularning fikricha, kriptovalyuta firmalari milliy ruxsatnomalardan foyda ko‘radi, lekin odatdagi sug‘urtalangan banklarga qo‘yilgan muhim tartib-qoidalarga bo‘ysunmaydi. Bu esa, tartibga solish va nazorat teng bo‘lmasligi, shuningdek, aholi o‘rtasida chalkashlik yuzaga kelishi xavfini kuchaytiradi.
