Janubiy Koreyaning asosiy fond indeksi o‘z tarixidagi eng katta bir kunlik pasayishni qayd etdi. Bunga AQSH-Isroil-Eron o‘rtasidagi keskinlashib borayotgan geosiyosiy ziddiyatlar sabab bo‘ldi va bozorlarda beqarorlikni kuchaytirdi.
Aksiyalar pasayganiga qaramasdan, treyderlar yangi kripto birjalardagi ro‘yxatga olishlarga e’tibor qaratdilar. Yangidan chiqqan tokenlar umumiy bozor hissiyotlari keskin yomonlashgan bir paytda ham ikki raqamli o‘sishga erishdi.
Geosiyosiy tangliklar sababli Koreya fond bozori bosim ostida
«Google Finance» (moliyaviy axborot platformasi) ma’lumotlariga ko‘ra, Korea Composite Stock Price Index (KOSPI) – Koreya Kompozit Fond Indeksi – chorshanba kuni 12% dan ko‘proqqa tushib ketdi. Bundan tashqari, «Korea Securities Dealers Automated Quotations» (KOSDAQ) – Koreya Qimmatbaho Qog‘ozlar Dilerlarining Avtomatlashtirilgan Kotirovkalari tizimi ham 10% dan ortiq yo‘qotishga uchradi.
“Seul KOSPI rasmiy ravishda 12,06% ga pasaydi — bu eng katta kunlik pasayish,” – dedi bozordagi tahlilchi Devid Skatt X ijtimoiy tarmog‘ida.
So‘nggi yangiliklar uchun bizni X ijtimoiy tarmog‘ida kuzatib boring
«Channel News Asia» (axborot telekanali) xabar berishicha, KOSPI va KOSDAQ indekslari 8% dan ortiq tushib ketgach, Koreya Fond birjasi chorshanba kuni ertalab vaqtincha savdoni to‘xtatib qo‘ydi.
Janubiy Koreyadan tashqari, Yaponiya, Gonkong va Xitoy fond bozorlari ham shu kuni pasayish kuzatdi. Buning asosiy sababi – dunyodagi keskinlashib borayotgan siyosiy vaziyat edi. Shu bilan birga, bu inqiroz neft narxining keskin oshishiga olib keldi. Bundan tashqari, Hormuz bo‘g‘ozining yopilishi ham tashvishlarni kuchaytirdi.
Osiyoning iqtisodiy tizimi O‘rta Sharqdan energiya yetkazib berishdagi har qanday uzilishlarga juda sezgir. Bu davlatlarning ko‘pi neft mahsulotlarini asosan Fors ko‘rfazi mamlakatlaridan import qiladi.
Yaponiya va Janubiy Koreya ayniqsa ta’sirchan ahvolda. Yaponiya energiya iste’molining 87 foizi va Janubiy Koreyaning 81 foizi xorijdan keltiriladigan qazilma yoqilg‘ilarga to‘g‘ri keladi.
Nima uchun KOSPI indeksi natijalari kriptovalyuta bozori uchun muhim?
KOSPIdagi so‘nggi pasayish sal avvalgi seshanba kuni qayd etilgan 7,2% lik tushishdan keyin yuz berdi; bu o‘n yillar ichida eng yomon ikki kunlik natija bo‘ldi. Hozir indeks 5 000 darajasiga yaqinlashmoqda. Bu raqam oddiy sondan ham ko‘ra ramziy ahamiyatga ega.
Ushbu saylov davomida Prezident Li Je-myung o‘zining «KOSPI 5 000» g‘oyasini ilgari surdi va fond bozorini rivojlantirishga va’da berdi.
“Menimcha, KOSPI 5 000 ga chiqish qiyin emas. Menga ishonadiganlar fond bozoriga ko‘proq e’tibor qaratishi kerak,” – dedi Li Je-myung «Bloomberg» (iqtisodiy axborot agentligi)ga.
E’tiborga molik jihat – 3-iyun prezidentlik saylovidan oldingi so‘nggi savdo kunida KOSPI 2 698.97 ko‘rsatkichida yopilgan. Keyingi sakkiz oyda indeks taxminan 85% ga oshib, ilk marotaba 2026-yil yanvar oyida 5 000 darajasini zabt etdi.
Fond bozori faolligi kriptovalyuta uchun ham sezilarli ta’sir ko‘rsatdi. Aksiyalar o‘sgan sari, Koreyalik chakana investorlar o‘z mablag‘larini kriptopuldan aksiyalarga o‘tkaza boshladi.
«BeInCrypto» (kriptoaxborot portali) noyabrda xabar berishicha, Janubiy Koreyada kriptovalyuta savdosi hajmi 80% dan ortiqqa kamaygan. Bundan tashqari, «Koreya Markaziy banki» (yirik davlat moliya muassasasi)ning Moliya barqarorligi hisobotida keltirilishicha, Koreyaning kriptobo‘zorida pul aylanish darajasi 157% ga yetgan, dunyo bo‘yicha bu ko‘rsatkich – 112%. Bu esa chakana investorlar uzoq muddatli emas, qisqa muddatli daromadlarni ko‘proq izlayotganini ko‘rsatadi.
Kriptovalyuta ro‘yxatga olishlari umumiy bozor beqarorligiga qaramay o‘sishda davom etmoqda
Fond bozoridagi pasayish bilan solishtirganda, Janubiy Koreyaning raqamli aktivlar sohasida boshqa holat yuzaga keldi. Aksiyalar narxi tushgan bo‘lsa-da, Janubiy Koreya birjalarida yangi altkoinlar katta talabga ega bo‘ldi.
«CoinGecko» (kriptoma’lumotlar platformasi) ma’lumotiga ko‘ra, «Definitive Finance» (moliyaviy texnologiya kompaniyasi)ning EDGE tokeni «Upbit» (kripto birjasi)da ro‘yxatga kiritilgach sezilarli darajada o‘sdi.
Bundan tashqari, «Centrifuge» (texnologik kompaniya)ning CFG tokeni «Bithumb» (yirik koreys birjasi)da ro‘yxatga kiritilgach, 21,6% ga ko‘tarildi. Ushbu tokenlar narxining o‘sishi shuni ko‘rsatadiki, Janubiy Koreyadagi kripto investorlar raqamli aktivlarga hali ham qiziqish bildirmoqda, xatto an’anaviy bozorlarda tushkunlik hukm surayotgan paytda ham.
Biroq, bu ishtiyoq uzoqqa cho‘zilish-cho‘zilmasligi hozircha noma’lum. Birjada ro‘yxatga kiritilish ko‘pincha dastlab savdo va shov-shuvni oshiradi, bu esa umumiy bozor hissiyotidan qat’iy nazar narxlarni sun’iy yuqori qilishi mumkin.
Asosiy savol shundaki, bu o‘sishlar haqiqatdan ham aktsiyalardan kriptovalyutaga real o‘tishni anglatadimi yoki faqat qisqa muddatli taxminlar natijasida yuzaga kelganmi. Bundan tashqari, agar KOSPI (Janubiy Koreya fond bozori indeksi)dagi sotishlar chuqurlashsa va Koreya chakana investorlarining kayfiyati butunlay salbiylashsa, aksiyalarga yo‘naltirilgan kapital avtomatik tarzda kriptovalyutaga qaytmasligi mumkin. Uzoq davom etadigan xavfdan qochish kayfiyati har ikki aktiv turiga sarmoya kirishini bostirishi ehtimol.
