Yangi kapital oqimlari bozorga kirayotganiga qaramay, sotuv bosimi ustunlik qilmoqda; institutsional investorlarning pozitsiyalarini qisqartirishi va xarid qilishga qiziqishning yo‘qligi hozirgi davrni belgilamoqda.
“CryptoQuant” (kripto tahlil kompaniyasi) bosh direktori Ki Yong Ju hozirgi «Bitkoin» bozori aniq bir «ayirbosh bozor», ya’ni pasayish bosqichida ekanini e’lon qildi. U haqiqiy tiklanishga erishish uchun bir necha oy kerak boʻlishi mumkinligini va barqaror oʻsishdan oldin narxlar yanada pasayishi talab qilinishini ogohlantirmoqda.
Kapital oqimlari muhim o‘zgarishlarga sabab bo‘layotgani yo‘q
Janubiy Koreyaning kriptovalyuta yangiliklar nashri “Digital Asset Works” bilan intervyuda Ki Yong Ju bozorning kuchsizlanishini statistik ma’lumotlarga asoslanib tushuntirdi. U kapital kirimlari va sotuv bosimi o‘rtasida asosiy muvozanat yo‘qligiga urg‘u berdi.
«Yuzlab milliard dollarlik sarmoyalar bozorga kirgan bo‘lsa-da, umumiy bozor kapitalizatsiyasi to‘xtagan yoki pasaygan», — deydi Ki Yong Ju. «Bu degani, sotuv bosimi yangi kapitaldan ustun kelmoqda».
U o’tgan chuqur pasayishlarni tahlil qilib, odatda investor kayfiyatining tiklanishi uchun kamida uch oy davomida narxlarning barqarorlashuvi talab qilinishini ta’kidladi. Ki Yong Ju qisqa muddatda bo‘ladigan narxlarning sakrashi yangi «buqa bozori» boshlanganining belgisi emasligini qayd etdi.
Tiklanishning ikki yo‘li
Ki Yong Ju «Bitkoin» tiklanishining ikki ssenariysini tushuntirdi. Birinchi ssenariyda narxlar taxminan 55 000 dollar atrofidagi «haqiqiy narx»ga tushib, undan so‘ng yana o‘sishga harakat qilishi mumkin. Bu narx — barcha bitkoin egalarining blokcheyn tranzaktsiyalariga asoslangan o‘rtacha xarid narxidir. Tarixiy jihatdan, «Bitkoin» yangi o‘sish boshlanishidan avval ushbu darajaga qaytishga majbur bo‘lgan.
Ikkinchi ssenariyda «Bitkoin» uzoq muddat davomida 60 000 va 70 000 dollar oralig‘ida harakat qilib, bir necha oy ketma-ket barqaror narxlar doirasida savdo qilishi mumkin.
Har ikki holatda ham Ki Yong Ju barqaror o‘sishga yetarli shartlar hozircha yo‘qligini ta’kidladi. ETF fondlariga yangi pul oqimi to‘xtagan, yirik bitkoin sotuvlari kamaygan va bozor kapitalizatsiyasi ham pasaymoqda, ham barqaror holatda qolmoqda.
Pasayishning asosiy sababi — yirik investorlarning chiqib ketishi
Ki Yong Ju yaqinda sodir bo‘lgan yirik sotuvlarni asosan istitutsional investorlarga bog‘ladi. O‘tgan yil davomida «Bitkoin» o‘zgaruvchanligi pasaygani sababli, narxlar farqlari orqali daromad olish uchun bozorga kirgan institutsional investorlar so‘nggi paytda «Nasdaq» (fond birjasi) va oltin kabi boshqa aktivlarga sarmoya kiritishni afzal ko‘rishdi.
«Bitkoin» narxi harakatsiz bo‘lib qolganida, tashkilotlar uchun bu pozitsiyalarni saqlashda ma’no yo‘q edi», — deb tushuntiradi Ki Yong Ju. «Chicago Mercantile Exchange» (birja) ma’lumotlariga ko‘ra, institutsional investorlar qisqa pozitsiyalarni sezilarli darajada qisqartirishgan — bu ijobiy belgisi emas, balki kapitalni bozoridan olib chiqilishidan dalolat.
Ki Yong Ju shuningdek, katta miqdordagi «Bitkoin» qisqa muddat ichida birja narxida sotilgan holatlarni ham alohida ta’kidladi. U bunday harakatlarni, yoki majburiy ravishda sotib yuborishlar, yoki institutsional investorlar deriavativ (hosila vositalar) bozorida manipulyatsiya qilish uchun ataylab amalga oshirilgani deb hisoblaydi.
Altkoinlarning kelajagi yanada tushkun ko‘rinmoqda
Altkoinlar uchun esa holat yanada murakkabroq. Ki Yong Ju altkoin savdo hajmlari 2024 yilda mustahkam ko‘rinishiga qaramay, yangi kapital kirimi atigi bir nechta ETF ro‘yxatiga kiritilishi kutilayotgan tokenlarga taalluqli bo‘lganini qayd etdi. Umumiy altkoin bozorining kapitalizatsiyasi hech qachon o‘zining avvalgi tarixiy maksimumidan oshmadi. Bu esa, bozordagi mablag‘lar faqat ishtirokchilar o‘rtasida aylantirilganini, yangi mablag‘ kirimlari bo‘lmaganini anglatadi.
«Endi birgina narrativ butun altkoin bozorini o‘sishga olib chiqa olmaydi», — dedi Ki Yong Ju. U «Sunʼiy intellekt» agentlari asosidagi iqtisodiyotlar kabi strukturaviy o‘zgarishlar kelajakda altkoinlar uchun yangi qiymatga asoslangan modellarga yordam berishi mumkinligini tan oldi. Biroq, u oddiy bir hikoya (narrativ) tufayli bozorning qayta o‘sishi ehtimolini rad etdi.
«Qisqa muddatli altkoin o‘sishi chegaralangan. Bu pasayish davrida investorlarning hissiyoti va ishonchini tiklash ancha vaqt talab qiladi», — deya xulosa qildi Ki Yong Ju.
