Raqamli aktivlarga sarmoya kiritayotganlar kayfiyati ancha sustlashdi, chunki kripto fondlar o‘tgan haftada 1,7 milliard dollar miqdorida chiqimlarni qayd etdi.
Bu ketma-ket ikkinchi haftadirki, fondlardan mablag‘lar yechib olinmoqda. Yil boshidan beri kirimlar to‘liq to‘xtab, o‘rnini 1 milliard dollarlik sof chiqimga bo‘shatdi.
Investorlar ehtiyotkorga aylanmoqda: qisqa bitkoin va tokenlashtirilgan metallica investitsiyalar ko‘paymoqda
«BeInCrypto» nashrining ma’lumotiga ko‘ra, 23-yanvar bilan yakunlangan haftada kripto fondlardan 1,73 milliard dollar chiqim bo‘ldi, shundan keyingi haftada esa raqamli aktivlarga yo‘naltirilgan sarmoyalar 1,69 milliard dollarga qisqardi. Ushbu so‘nggi pasayish boshqaruv ostidagi aktivlar hajmining umumiy qisqarishini tezlashtirdi.
2025-yil oktabr oyidagi eng yuqori cho‘qqidan beri raqamli aktivlarga oid mahsulotlarning boshqaruv hajmi 73 milliard dollarga kamaydi. Bu, narxlar doimiy past bo‘lishi va sarmoyadorlarning bozordan chiqib ketishi natijasidir.
«CoinShares» (kriptoaktivlarni boshqaruvchi kompaniya) tahlilchisi Jeyms Batterfill pasayishga bir nechta sabablarni ko‘rsatadi. Ushbu ilmiy tadqiqotlar bo‘limi rahbari sabablari sifatida quyidagilarni ta’kidlaydi:
- AQSh Federal Rezerv tizimi – Markaziy banki raisligiga yanada qat’iy siyosat tarafdori bo‘lgan shaxs tayinlangani;
- To‘rt yillik kripto sikliga mos keladigan yirik mayner va investorlarning hamon sotuvi davom etayotgani;
- Geosiyosiy beqarorlik ortib borishi natijasida sarmoyadorlarning xavfsiz aktivlarga murojaat qilayotgani.
Buning natijasida mablag‘lar chiqarilishi asosan AQShda sodir bo‘ldi, jami haftalik chiqimlarning 1,65 milliard dollari aynan shu davlat hissasiga to‘g‘ri keladi.
«Bizningcha, bunga bir necha omillar sabab bo‘lmoqda: AQSh Federal Rezerv tizimi – Markaziy banki raisligiga qatʼiy siyosat tarafdori tayinlangani, to‘rt yillik siklga mos keladigan yirik koʻlamli sotuvi davom etayotgani hamda geosiyosiy beqarorlik kuchaygani», – deb yozadi Batterfill.
AQShdagi kuchli chiqim kripto bozorlaring Federal Reserve – Markaziy bank siyosati o‘zgarishlariga qanchalik bog‘liqligini ko‘rsatdi. Boshqa hududlarda ham kayfiyat salbiy bo‘ldi, biroq bu shoʻbalarda chiqimlar miqdori kichikroq edi.
Kriptovalyuta bozori himoyaviy yo‘nalishga o‘tgani keng ko‘lamli chiqimlar orqali ko‘rsatildi
Alohida aktivlar boʻyicha sotuvlar ham keng koʻlamda qayd etildi. Bitkoin chiqimlarning asosiy qismini oʻz zimmasiga oldi. Foydalanuvchilar yetakchi kriptovalyuta bo‘lgan ushbu aktivga sarmoya hajmini qisqartirdi va buning natijasida Bitkoin 1,32 milliard dollar yo‘qotdi. Bu narxning pasayishini ham izohlaydi.
Efirium ham 308 million dollar chiqim bilan Bitkoindan so‘ng ikkinchi o‘rinda turdi. Bu hattoki uzoq muddatli sarmoya sifatida ko‘riladigan aktivlarga nisbatan ham ishonchning sustlashayotganini ko‘rsatadi. Bunga tadqiqotchilar e’tibor qaratishmoqda.
Xuddi shuningdek, yaqinda bozorda mashhur bo‘lgan XRP va Solana tokenlarida ham mos ravishda 43,7 million va 31,7 million dollar chiqim qayd etildi.
Yuqoridagi diagrammadan ko‘rinib turibdiki, sarmoyalar xavfli aktivlardan uzoqlashmoqda. Biroq og‘ir ahvolga qaramay, ayrim yo‘nalishlarda himoya xarakteridagi pozitsiyalar paydo bo‘ldi. «Qisqa» pozitsiyaga mo‘ljallangan Bitkoin investitsiya mahsulotlariga 14,5 million dollar kirim bo‘ldi va yil boshidan buyon boshqaruv miqdorini 8,1 foizga oshirdi.
Bu holat, sarmoyadorlar narxlar yanada pasayib borishidan sug‘urtalanishga harakat qilayotganini, yaqin kelajakda tezda o‘sish bo‘lishiga ishonch yo‘qligini ko‘rsatadi.
Boshqa tomondan, «Hype» investitsiya mahsulotlari bozorning kam sonli yorqin nuqtalaridan biri bo‘ldi va ularga 15,5 million dollar kirim kuzatildi. Bu mahsulotlar blokcheyn tarmog‘idagi tokenlashtirilgan qimmatbaho metallar faoliyati tufayli boshlab, so‘nggi paytda muqobil sarmoya va qiymat saqlovchi sifatida dolzarbligi ortmoqda.
Umumiy hisobda, so‘nggi ma’lumotlar bozor himoyachi holatda ekanini ko‘rsatmoqda. Asosiy aktivlardan kapital chiqib ketayotgan va faqat tor yo‘nalishdagi sektorlarga mablag‘ kirayotgan paytda, sarmoyadorlar ehtiyotkorlikni eng muhim yo‘nalish deb hisoblashmoqda.
Kutilayotgan voqealar esa, ya’ni asosiy AQSh iqtisodiy voqealari, yirik investorlarning savdosi sekinlashishi va geosiyosiy xavflarning kamayishi — bozor kayfiyati barqarorlashuviga ta’sir qilishi mumkin. Yaqin kelajakda bu omillar aniq bo‘lmay qolmoqda.
