Sunʼiy intellekt ko‘plab sohalarni tubdan o‘zgartirdi. Qaerga kirsa, har doim bir savol paydo bo‘ladi: U odamlarni o‘rninidan siqib chiqaradimi? Kriptovalyuta sohasida ham buni allaqachon ko‘rish mumkin – sunʼiy intellekt asosidagi savdo botlaridan tortib, agentga asoslangan savdo tizimlarigacha bunday ta’sir yaqqol seziladi.
Biroq, «Nansen» kompaniyasi (blokcheyn tahlil kompaniyasi) bosh direktori va hammuassisi Aleks Svanevikning ta’kidlashicha, sunʼiy intellekt odamning fikr yuritishini to‘liq almashtirmaydi, balki uni kuchaytiradi. «BeInCrypto» internet-nashriga (kripto yangiliklar portali) bergan eksklyuziv intervyusida Aleks Svanevik ushbu o‘zgarishning mohiyatini ochib beradi hamda sunʼiy intellekt asosidagi tahlilning kelajagini tushuntiradi.
Kriptovalyutada sunʼiy intellekt bahsi: Nansen bosh direktori to‘liq o‘rniga qo‘yish emas, balki kuchaytirishni targ‘ib qiladi
21-yanvar kuni «Nansen» kompaniyasi sunʼiy intellekt yordamida ishlaydigan onchain (blokcheyndagi) savdo funksiyasini ishga tushirganini e’lon qildi. Bu kompaniyaning faqat tahliliy maydon bo‘lishidan yagona to‘liq ma’lumot va harakat platformasiga aylanishini bildiradi.
Kompaniya o‘zining 500 milliondan ortiq yorliqlangan hamyonlar bazasi asosida yangi tizim yaratgan. Bu foydalanuvchilarga portfellarni boshqarish, blokcheyndagi jonli signallarni tahlil qilish va ma’lumotlarga asoslangan tavsiyalar olish imkonini beradi. Shuningdek, «Nansen» ichida to‘g‘ridan-to‘g‘ri savdo qilish ham mumkin.
«Nansen’ning o‘ziga xos bazasida tayyorlangan va sinovdan o‘tkazilgan «Nansen AI» (sunʼiy intellekt), onchain tahlil va savdo vazifalari uchun ishlab chiqilgan ko‘rsatkichlarda doimiy ravishda yetakchi sunʼiy intellekt mahsulotlaridan ustun keladi. Bu esa nafaqat aniqroq ma’lumot beradi, balki savdogar va investorlar uchun agent sifatida sunʼiy intellektdan amalda foyda olish imkonini yaratadi», – deyiladi rasmiy xabarda.
Bundan tashqari, bu yangilik «Nansen» kompaniyasining «vibe trading» (intuisiya asosidagi savdo) deb atagan yangi imkoniyatini ochadi. Bu – foydalanuvchilar har xil vositalarga o‘tib o‘tirmasdan, ma’lumotdan savdoga bevosita o‘tishlari uchun qulay va oddiy yo‘l sifatida ta’riflanadi.
Sunʼiy intellekt ko‘proq tahliliy ishlarni bajargani sari, inson tahlilchilarining o‘rni yuzasidan savollar tug‘iladi. Aleks Svanevikning aytishicha, sunʼiy intellekt juda katta hajmdagi ma’lumotlarni tez va qulay tahlil qila oladi – yuz millionlab hamyonlarni ko‘radigan, tarmoqlar o‘rtasidagi tranzaksiyalarni kuzata oladigan, hamda insonga qiyin bo‘lgan naqsh va tendensiyalarni aniqlay oladigan funksiyalari bor.
Shu bilan birga, u barcha muhim qarorlarni baribir foydalanuvchi – ya’ni inson – qabul qilishini, asosiy jarayon aynan inson tomonidan boshqarilishini ta’kidladi. Oxir-oqibat, to‘g‘ri savol berish va harakatlarni tasdiqlash odamga bog‘liq.
«Chegara doimiy emas. Sunʼiy intellekt tafakkur qilishda yaxshilangan sari va blokcheynga ko‘proq maʼlumot qo‘shilgani sari bu chegara o‘zgaradi. Ammo maqsad – inson qadriyatini yo‘qotish emas. Bunda maqsad – odamlarni oddiy, ko‘p vaqt oladigan ishlardan ozod etish, ularga yuqori darajadagi qarorlar ustida o‘ylash imkonini yaratish», – deydi u.
AI (Sunʼiy intellekt) asosiy o‘rinda turgan kriptovalyuta bozorida tahlil qanday ishonchli bo‘la oladi?
Tadqiqotlar ko‘rsatadi: sunʼiy intellekt vositalaridan ko‘proq foydalanish ba’zan insonlarda tanqidiy fikrlash qobiliyatini susaytiradi. Kriptovalyuta bozorida esa, savdogarlar keskin o‘zgaruvchanlik va yuqori xavfli aktivlar bilan muomala qilganida, xavf yanada oshadi.
Biroq, Aleks Svanevik buning teskarisini ta’kidladi. U yaxshi ishlab chiqilgan sunʼiy intellekt ko‘proq signal yuzaga chiqishini, shuning uchun foydalanuvchilar harakatlar ustida yanada chuqurroq o‘ylashiga sabab bo‘lishini aytdi.
«Haqiqiy tizimli xavf – hamma bir xil yondashuvdan foydalanadigan paytda yuzaga chiqadi. Bu faqat sunʼiy intellektga xos emas – odamlarda ham shunday holatlar bo‘ladi. Bu muammoni yechish uchun xilma-xillik kerak: turli modellar, turli strategiyalar, turli maʼlumotlar tahlili. Shu sababli biz har bir foydalanuvchini mustaqil qaror qabul qilishga imkon beradigan qulay vositalar yaratmoqdamiz, hamma ko‘radi-yu ergashadigan bitta manba emas», – deya izoh berdi u.
Bosh direktor sunʼiy intellektga ham, inson tahlilchilariga ham ko‘r-ko‘rona ishonmaslik kerakligini urg‘uladi. Eng muhimi – tahlil natijalari vaqt sinovidan o‘tib doim ishonchli bo‘lib qolishi kerak.
Sunʼiy intellekt ustuvor bo‘lib borayotgan bozor sharoitida ishonchlilik haqida so‘z borganda, bosh direktor quyidagicha sharhlaydi:
«AI (Sunʼiy intellekt) ustunlik qilayotgan zamonda ishonch – ism yoki «X» ijtimoiy tarmog’idagi mashhurlikdan emas, o‘lchash va takrorlash orqali keladi. Sunʼiy intellektda shunday ustunlik borki, uni cheksiz, keng ko‘lamda va haqqoniy hayotda doimiy sinovdan o‘tkazish mumkin. Buni inson har doim uddalay olmaydi».
Uning aytishicha, eng asosiy sinov – amaliy natijalar. Aleks Svanevik foydalanuvchilar o‘zlarini qiziqtirgan savollarni berishlari va javoblar o‘z hayotlariga mos va amaliy ahamiyatli ekanini baholashlari kerakligini ta’kidladi. Odatda, foydalanuvchilar tahlil sifatini yaxshi aniqlay oladi.
«Baraka uzoq davom etsa, ishonch individual tahlilchilardan doim yangilik, signal aniqlay oluvchi va shovqinli ma’lumotlarni kamaytiruvchi platformalarga o‘tadi. Aynan shunday talab bilan biz ishlaymiz», – deya izohladi Svanevik nashrga.
AI (Sunʼiy intellekt) blokcheyndagi maʼlumotlarni tahlil qilishi mumkin, lekin inson ishonchini to‘liq almashtira olmaydi
Inson tahlilchilari odatda savdo qarorlarini onchain indikatorlar, narx ma’lumotlari va boshqa signallarga ko‘ra, o‘z tajribasi va tahlil doirasida moslashtiradi. Sunʼiy intellekt esa, o‘z navbatida, o‘tmish ma’lumotlaridan o‘rgangan nafis usullar va andozalarga asoslanadi.
Sunʼiy intellekt insonga o‘xshash tafakkurga ega bo‘la oladimi, degan savolga Svanevik, bunday imkoniyat borligini, ammo bu inson tafakkuri emasligini bildirdi.
Uning tushuntirishicha, sunʼiy intellekt kelajakda o‘ziga xos tahlil yondashuviga ega bo‘ladi. Bosh direktor ishonch bilan aytdi: Sunʼiy intellekt jonli ma’lumotni bir necha yuzlab, minglab omillar kesimida birlashtira olishi bilan insonga qaraganda ko‘proq samaradorlikka erishishi mumkin.
«Bunga erishish uchun yaxshi ma’lumot, kengaytirilgan izlanish doirasi va real savdo natijalaridan doimiy fikr-mulohaza kerak. Biz allaqachon o‘z agentimizda bunga guvoh bo‘lmoqdamiz. U faqat andozani emas, balki real vaqtda foydalanuvchi xatti-harakatini ham tahlil qiladi. Bu – dastlabki tafakkur bosqichi. Model rivojlanar ekan, millionlab onchain harakatlardan olingan bilimlar asosida yanada aniq bo‘ladi», – deya izoh berdi Svanevik.
Biroq, u sunʼiy intellekt hech qachon to‘liq o‘rnini bosa olmaydigan muhim vazifani ham aytib o‘tdi: noaniqlik sharoitida qaror uchun javobgarlikni zimmaga olish.
Aleks Svanevikning so‘zlariga ko‘ra, sunʼiy intellekt naqshlarni, ehtimollarni, ehtimoliy ssenariylarni yuzaga chiqarishi hamda ma’lumotlar asosida nimadir sodir bo‘lishi yoki bo‘lmasligini baholay olishi mumkin. Lekin u insonning xavfga o‘z munosabati, qadriyatdagi bahosini yoki salbiy natija chiqqan paytda javobgarlikni bo‘yniga ola olmaydi.
«Onchain tahlil oxir-oqibat haqiqiy hayotda harakatga aylanadi: sarmoya kiritish, jamoani qo‘llab-quvvatlash, ochiq bayonotlar qilish. Ushbu muhim qarorlar uchun mas’uliyatni o‘z zimmasiga olish – bu faqat insonning vazifasi», – dedi bosh direktor.
U ta’kidladi: «Sunʼiy intellekt» (AI) modellar qanchalik ilg‘or bo‘lmasin, ishonchlilik, mas’uliyat va qat’iyat borasida hal qiluvchi so‘z insonlarda qoladi. «Sunʼiy intellekt» qaror qabul qilishda yordam berishi mumkin, biroq oxirgi so‘zni baribir insonlar aytadi va oqibatlarga shular javob beradi.
«Nimani muhim deb hisoblashni tanlash. Sunʼiy intellekt sizga blokcheyn tarmog‘ida nima sodir bo‘layotganini ko‘rsatadi. Lekin siz uchun qaysi maʼlumot ahamiyatli ekanini u ayta olmaydi. Bunday qarorlar — bu did. Bu qat’iyat. Bu — inson.», — dedi Aleksandr Svanevik.
Natijada, Aleksandr Svanevik «Sunʼiy intellekt»ni, qarorlarni o‘zi qabul qiluvchi emas, balki kuchli yordamchi vosita sifatida ko‘radi. AI misli ko‘rilmagan hajmda naqshlarni, ehtimollarni va chuqur tahlillarni ko‘rsatib bera oladi, lekin riskni baholash, mas’uliyat va qat’iyat masalasida inson qarorlari asosiy o‘rinda qoladi.
«Sunʼiy intellekt»ga asoslangan tahlil kengroq tarqalib borgani sari, ishonch doimiy ravishda o‘z tahlil sifati va aniqligini tasdiqlab tura oladigan platformalarga bog‘lanib boradi. Biroq hal qiluvchi tanlov va natijalarga javob berish — inson zimmasida qoladi.
