Agar “Consensus Hong Kong 2026” konferensiyasining norasmiy mavzusi bo’lganida, u kriptovalyuta — ya’ni Bitkoin yoki tartibga solish emas, balki sunʼiy intellekt boʻlardi. Konferensiyada eng ko’p muhokama qilingan mavzu ham xuddi shu, ya’ni sunʼiy intellekt va uning kriptosohaga qanday ta’sir qilishi boʻldi.
Sunʼiy intellekt deyarli har bir sohada ko‘tarildi: asosiy sahnadagi nutqlarda, kichik tadbirlar panelida, sarmoya muhokamalarida va hattoki konferensiyadan keyingi umumiy muhitda ham. Ammo bu suhbatlar bir xil emas edi. Ba’zilarda Gonkong hukumati vakillari sunʼiy intellekt asosidagi mashina iqtisodiyotini qo‘llab-quvvatlashini bildirdi, boshqalar esa venchur kapital sarmoyadorlari kriptoda sunʼiy intellekt to‘lqini allaqachon tugagani haqida gapirdi.
Korxonalarda sunʼiy intellekt agentlari allaqachon joriy etilgan
Gate tadbiridagi yon panelda, «Byteplus» — «ByteDance» kompaniyasining korporativ texnologiyalar bo’limi —ning Gonkong texnologiya direktori Sofiya Jin bir nechta yirik kriptovalyuta birjalari kompaniyaning sunʼiy intellekt agenti mahsulotlaridan foydalanayotganini aytdi. U uchta asosiy amaliy misolni keltirdi: chuqur tahlil va savdo vaziyatlarini moslab bera oladigan aqlli mijozlarga xizmat ko’rsatish; bir necha agentli tahlil va axborot to‘plash tizimlari; hamda pul yuvishga qarshi ishlovchi — inson nazorati bilan qaror qabul qiladigan avtomatlashtirilgan jarayonlar.
Eng e’tiborga molik tafsilot — bu xavfsizlik arxitekturasi edi. «Byteplus» agentlar bir joyda to‘xtatilishi (kill switch) imkoniyatini, ya’ni agentlar belgilangan chegaradan oshib ketganda, ularni zudlik bilan to‘xtatib qo‘yishni tashqi darajada ta’minlaydi. Sofiya Jin ta’kidlashicha, ikki yil ichida har bir birja xodimida korporativ darajadagi sunʼiy intellekt yordamchisi bo‘ladi va yangi foydalanuvchilarni xizmatlarga mos ravishda o‘rgatish anchagina osonlashadi.
Sunʼiy intellekt sizdan tezroq fikrlay olishi uchun ikki yil qoldi
«SingularityNET» nomli markazlashmagan sunʼiy intellekt bozori rahbari Ben Goertzel konferensiyada eng keskin taxminni ilgari surdi. Uning aytishicha, insoniyatda sunʼiy intellektdan strategik tafakkurda ustun bo‘lish uchun taxminan ikki yil vaqt qoldi.
«Inson miyasi hali begona, noma’lum narsalarni tasavvur qilishda ustunlik qiladi», dedi Ben Goertzel «Consensus» konferensiyasida. «Lekin bu uzoq davom etmaydi. Faqat ikki yilcha bundan bahramand bo‘lib turamiz».
Uning «Quantium» loyihasi qisqa muddatda Bitkoin narxi tebranmasini aniq bashorat qila oladi, biroq uzoq muddatli katta strategik fikrlash hozircha faqat odamga xosligini eslatib o‘tdi. Ben Goertzel hozirgi ayirboshlash bozori pasayishini (ayirbosh bozor) kriptosohadagi sunʼiy intellekt uchun bir sinov deb atadi — kelajakda bu soha umumiy sunʼiy intellektni qabul qilishi uchun infratuzilma tayyorlanadi.
«Bitget» birjasi bosh direktori Greysi Chen ancha amaliy yondashuvni tanladi. Savdo agentlari haqidagi panelda u sunʼiy intellekt yordamida ishlovchi savdo botlarini yangi boshlagan amaliyotchilarga o‘xshatdi — ular tez va arzon, lekin ustidan doimiy nazorat talab etiladi. U tarixiy ma’lumotlarga asoslangan tizimlar ba’zi keskin hodisalarni, masalan, 10/10 likvidatsiyalarni hech ko‘rmaganini, shuning uchun oddiy vaziyatlarda inson aralashuvi juda muhimligini ta’kidladi. Biroq, u kelgusi 3-5 yil ichida sunʼiy intellekt inson qiladigan ko‘plab ishlarni bajara oladi, deb hisoblaydi.
Agentik savdo bo‘yicha «PiP World» startapi rahbari Saad Naj esa boshqacha fikr bildirdi. «Biz, insonlar juda hissiyotga berilamiz. Biz sunʼiy intellekt yechimlari bilan raqobat qila olmaymiz», dedi u. Uning hisoblashicha, kunlik treyderlarning 90 foizi zarar ko‘radi.
Agentlar uchun to‘lov qatlamini yaratish
Asosiy sahnada kelajak haqidagi yirik fikrlar bildirildi, yon tadbirlarda esa bu kelajakning qanday amalga oshirilishi muhokama qilindi.
«Soho House»da o‘tkazilgan «Stablecoin Odyssey» tadbiridagi «Agentik iqtisodot uchun to‘lov blokcheynlarini yaratish» panelida sunʼiy intellekt agentlariga qanday infratuzilma kerakligi muhokama qilindi. «Monad» kompaniyasining To‘lov bo‘limi rahbari Nelli Tan «Coinbase» birjasining «X402» protokolini — blokcheynda to‘g‘ridan-to‘g‘ri internet protokoli asosidagi to‘lov standartini — taqdim etdi. U fikricha, agentlar bilan to‘lovda tranzaksiyalar «ma’lumot tezligida» ketadi, ya’ni har soniyada minglab yoki millionlab tranzaksiyalar amalga oshirilishi talab etiladi.
«AEON» kompaniyasi bosh direktori Eddi bu o‘zgarishni interfeys tamoyilining o‘zgarishi sifatida ko‘rsatdi. Foydalanuvchilar ilovalardan ko‘ra, sunʼiy intellekt agentlari orqali harakat qilganda, har bir tijorat faoliyati bitta nuqtadan o‘tadi — va oxirgi bosqich doimo to‘lovdir. Uning kompaniyasi «OKX», «Bybit» va boshqa hamkorlar bilan kriptovalyuta to‘lovlarining 80 foizini qayta ishlaydi.
Qaysi blokcheynni sunʼiy intellekt agentlari tanlashi savol bo‘lib qoldi. «OP_CAT Layer» kompaniyasining Bosh marketing direktori Mate Tokay aytishicha, hali hech kim agentlar tanlov mezonini bilmaydi: agentlar o‘rgatish uchun berilgan ma’lumotlar, tajriba, tezlik yoki xavfsizlikka qarab tanlaydimi? Katta aktivlarni yuborishda xavfsizlik ustuvor, oddiy xaridlar uchun esa tezlik muhim bo‘ladi.
Kriptovalyuta AI (sunʼiy intellekt) uchun to‘lov vositasi sifatida qo‘llaniladimi yoki bu navbatdagi shov-shuvli davrmi?
Eng kuchli qo‘llab-quvvatlov sanoatdan emas, balki tashqaridan keldi. Gonkong Moliya kotibi Pol Chan Mo-po chiqishida sunʼiy intellekt agentlarini iqtisodiy o‘zgarishlarning yangi kuchi sifatida taqdim etdi va kriptovalyuta sohasini bu soha uchun alohida mos, deb atadi.
«Sunʼiy intellekt agentlari mustaqil ravishda qarorlar qabul qilib, uni amalga oshira boshlagach, «mashina iqtisodiyoti» deb ataluvchi bir davr boshlanadi. Endi sunʼiy intellekt agentlari raqamli aktivlarni saqlashi, bir-biriga o‘tkaza olishi va zanjirda to‘lov qilish imkoniyatiga ega bo‘ladi», — dedi Pol Chan Mo-po.
«Binance» birjasi rahbari Richard Teng esa fikrni yana rivojlantirdi: «Agar agentik sunʼiy intellekt doirasida mehmonxona, aviachipta yoki boshqa xaridlarni tashkil etishni tasavvur qilsangiz, bularning barchasini Kriptovalyuta va steyblkoinlar orqali bajariladi. Demak, agar diqqat bilan o‘ylasak, kriptovalyuta — bu sunʼiy intellekt uchun asosiy valyuta», dedi u.
Venchur kapital sarmoyadorlari esa «AI + kripto» narrativiga ehtiyotkorlik bilan yondashdi. «Canonical Crypto» (investitsiya firmasi)dan Anand Ayur hozirgi vaziyatni tanazzul deb baholadi: «Bizda sho‘rlanish davri bo‘ldi. Endi esa asl kuch qayerda ekanini tushunishga harakat qilinmoqda», dedi u. Ham Anand Ayur, ham «Spartan Group» (sarmoya kompaniyasi)dan Kelvin Ko GPU bozorlariga va markazlashmagan «OpenAI» yoki «Anthropic»`ni yaratishga ortiqcha sarmoya kiritilayotganini tanqid qildi — bunday loyihalar uchun kripto sanoati hali yetarli mablag‘ to‘play olmaydi.
Ularni fikricha, hozir maqsadga yoʻnaltirilgan, muayyan muammoni yechishga mo‘ljallangan texnologiyalar foyda keltiradi. Endi asosiy e’tibor maxfiy ma’lumotlarda, tartibga solishdagi afzalliklarda yoki bozorga kirishdagi strategiyada. Kelvin Ko loyihalar asoschilariga ochiq maslahat berdi: «O‘n ikki oy oldin ChatGPT asosida soddaroq mahsulot tayyorlash yetarli edi. Endi esa bundan ko‘proq harakat qilish kerak».
Nima shakllanmoqda
Sohadagi mutaxassislar o‘zaro muhokamalarda yangi model yuzaga kelayotganini bildirishdi: steyblkoinlar — agent tranzaksiyalari uchun qiymat o‘tkazuvchi, bashorat bozorlarida ma’lumot baholash, sunʼiy intellekt esa xarid va operatsiyalarda, real dunyoda esa robototexnika faol qatnashadi. Bular hech biri bitta loyiha yoki protokol emas — bu sohaga xos tahlil: sunʼiy intellekt va kripto ostidagi haqiqiy mushtaraklik, avvalgidek spekulyativ to‘lqinlarga emas, foydali yechimlarga asoslanadi.
Markazlashmagan sunʼiy intellekt sohasida ham o‘z yo‘nalish bor. Hozirgi tizimlar markazlashtirilgan va shaffof emas. Lekin, shaffof, tasdiqlanadigan va hamjamiyat boshqaradigan sunʼiy intellekt tarmoqlari g‘oyasi kripto sohasining asl tamoyillariga to‘g‘ri keladi. Ben Goertzel va boshqalar ana shunday loyihalarning o‘sishini ushbu tadbirda ham ko‘rsata olishdi, bu konvergentsiya boshlanganidan dalolat beradi.
Sof taxminlarga asoslangan davr qaytmasligi mumkin. Ammo «Consensus Hong Kong» anjumanida, «Sunʼiy intellekt» texnologiyasi kriptovalyutaga faqat savdo uchun emas, balki undan tashqarida ham ahamiyat beradi, degan fikr bir necha joyda bildirildi. Bu gap hukumat minbarida, birja boshqaruv xonasida va venchur kapital yigʻilishida bir vaqtning oʻzida aytildi. Bu odatdagidan boshqacha turdagi konsensus (kelishuv) edi.
